Bulgarcada merhaba demek için здравей (zdravéy), teşekkür etmek için благодаря (blagodaryı) dersin. Bu derste günlük konuşmada en çok kullanılan Bulgarca kelimeler ve cümleler okunuşlarıyla birlikte duruyor. Önce 44 kalıp cümlelik tablo geliyor, ardından selamlaşma. İkinci yarıda dört tabloya ayrılmış 100 temel kelime ile üç kısa diyalog var; en sonda kendini 10 soruluk bir testle sınayabilirsin.
Okunuşlardaki ı harfi Bulgarcadaki ъ (ı) sesini gösteriyor; благодаря (blagodaryı, teşekkür ederim) gibi fiillerin sonundaki vurgulu а (a) ve я (ya) da bu sesle okunur. Harfin üstündeki çizgi vurgulu heceyi gösteriyor. Kiril harflerini henüz tanımıyorsan önce Bulgar alfabesi dersine bakman işini kolaylaştırır.
BÖLÜM 1 · KALIP CÜMLELER VE SELAMLAŞMA
1. Bulgarca cümleler ve okunuşları: 44 temel ifade
Aşağıdaki tabloda günlük hayatta sık kullanılan 44 Bulgarca cümle ve kalıp söz, okunuşları ve Türkçeleriyle birlikte duruyor. Bulgarcada vurgu yazıda gösterilmez ve yanlış heceye bastığında karşındaki seni anlamakta zorlanır. Bu yüzden her okunuşta vurgulu ünlüyü işaretledim (dóbır dén).
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Да | dá | Evet |
| Не | né | Hayır |
| Ако обичате | áko obíçate | Lütfen (kibar rica) |
| Моля? | mólya? | Efendim? (ayrıca lütfen, rica ederim) |
| Благодаря | blagodaryı | Teşekkür ederim |
| Извинете | izvinéte | Afedersiniz |
| Не разбирам | ne razbíram | Anlamıyorum |
| Добре дошъл / Добре дошла | dobré doşıl / dobré doşlá | Hoş geldin (erkeğe / kadına) |
| Добре дошли | dobré doşlí | Hoş geldiniz |
| Добро утро | dobró útro | Günaydın |
| Добър ден | dóbır dén | İyi günler (selam) |
| Добър вечер | dóbır véçer | İyi akşamlar (selam) |
| Лека нощ | léka nóşt | İyi geceler |
| Довиждане | dovíjdane | Görüşmek üzere, hoşça kalın |
| Чао | çáo | Güle güle, hoşça kal |
| Господине | gospodíne | Beyefendi |
| Госпожо | gospójo | Hanımefendi |
| Здрасти | zdrásti | Merhaba, selam (samimi) |
| Здравей / Здравейте | zdravéy / zdravéyte | Merhaba / Merhabalar (size) |
| Как се казваш? | kák se kázvaş? | Adın ne? |
| Как се казвате? | kák se kázvate? | Adınız ne? |
| Казвам се Шахин. | kázvam se Şahín | Adım Şahin. |
| Как си? | kák si? | Nasılsın? |
| Как сте? | kák ste? | Nasılsınız? |
| Мерси, добре. А ти? / А Вие? | mersí, dobré. a tí? / a víe? | Teşekkürler, iyiyim. Ya sen? / Ya siz? |
| На колко години си? | na kólko godíni si? | Kaç yaşındasın? |
| Знаеш ли български? | znáeş li bılgarski? | Bulgarca biliyor musun? |
| Откъде си? | otkıdé si? | Nerelisin? |
| Какво работите? | kakvó rabótite? | Ne iş yapıyorsunuz? |
| Студент ли си? | studént li si? | Öğrenci misin? |
| Приятно ми е. | priyátno mi e | Tanıştığıma memnun oldum. |
| Къде сте отседнали? | kıdé ste otsédnali? | Nerede kalıyorsunuz? (otel, ev) |
| Обичам те. | obíçam te | Seni seviyorum. |
| Не, не искам. | né, ne ískam | Hayır, istemiyorum. |
| Да, искам. | dá, ískam | Evet, istiyorum. |
| Горе-долу. | góre-dólu | Şöyle böyle. |
| Извинете, къде е тоалетната? | izvinéte, kıdé e toalétnata? | Afedersiniz, tuvalet nerede? |
| Може ли сметката? | móje li smétkata? | Hesabı alabilir miyim? |
| Остави! | ostávi! | Boş ver! |
| Няма значение. | nyáma znaçénie | Fark etmez. |
| Може ли да се видим утре? | móje li da se vídim útre? | Yarın görüşebilir miyiz? |
| Приятно прекарване! | priyátno prekárvane! | İyi eğlenceler! |
| Харесвате ми много. | harésvate mi mnógo | Sizden çok hoşlanıyorum. |
| Знаеш ли английски? | znáeş li anglíyski? | İngilizce biliyor musun? |
Bazı satırları iki biçimiyle verdim, çünkü Bulgarcada fiil kime konuştuğuna göre değişir: как си (kák si, nasılsın) arkadaşına, как сте (kák ste, nasılsınız) tanımadığın birine sorulur. Моля (mólya) satırına da dikkat et: bu kelime gündelik hayatta çoğunlukla “lütfen” ve “rica ederim” anlamında kullanılır. Bir şey isterken cümlenin sonuna eklenir: Едно кафе, моля (ednó kafé, mólya), bir kahve lütfen. Ако обичате (áko obíçate) ise daha resmî bir “lütfen”dir. Latin harfle yazılan “az te obicham” da tablodaki обичам те (obíçam te, seni seviyorum) cümlesinin аз (ás, ben) ile başlayan biçimidir: аз те обичам (ás te obíçam). Аз başa gelince те (te, seni) fiilin önüne geçer.
Kalıp cümlelerin söylenişini bir de dinlemek istersen Hedefim Akademi kanalının günlük en önemli kalıpları anlattığı şu videoya bakabilirsin.
2. Bulgarca selamlaşma: hangi selam ne zaman söylenir?
Bulgarcayı ilk kullanacağın yer büyük ihtimalle bir selam olacak. En çok sorulan selam sözlerini önce kısa bir tabloda topladım, ayrıntıları tablonun altında açıklıyorum.
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Здравей | zdravéy | Merhaba (senli konuştuğun birine) |
| Здравейте | zdravéyte | Merhaba (sizli ya da birkaç kişiye) |
| Здрасти | zdrásti | Selam (samimi) |
| Как си? | kák si? | Nasılsın? |
| Как сте? | kák ste? | Nasılsınız? |
| Благодаря | blagodaryı | Teşekkür ederim |
| Мерси | mersí | Teşekkürler (samimi) |
| Добро утро | dobró útro | Günaydın |
| Добър ден | dóbır dén | İyi günler (karşılaşırken) |
| Добър вечер | dóbır véçer | İyi akşamlar (karşılaşırken) |
| Приятен ден | priyáten dén | İyi günler (ayrılırken) |
| Лека нощ | léka nóşt | İyi geceler (ayrılırken, yatarken) |
| Довиждане | dovíjdane | Hoşça kalın, görüşmek üzere |
| Чао | çáo | Hoşça kal (samimi) |
| Добре дошъл / Добре дошла | dobré doşıl / dobré doşlá | Hoş geldin (erkeğe / kadına) |
| Добре дошли | dobré doşlí | Hoş geldiniz |
Merhaba: Bulgarcada merhaba, senli konuştuğun tek bir kişiye здравей (zdravéy), birden fazla kişiye ya da sizli konuştuğun birine здравейте (zdravéyte) olur. Arkadaşlar arasında kısa biçimi здрасти (zdrásti, “zdrasti”) çok yaygındır ve Türkçedeki “selam”ın karşılığıdır.
Nasılsın: Bulgarcada nasılsın, senli konuşurken как си? (kák si?), sizli konuşurken как сте? (kák ste?) olur. İki kelime tek kelime gibi söylendiği için Latin harfle çoğu zaman “kaksi” diye yazılır. Cevap добре съм (dobré sım), yani “iyiyim” olur; ardından а ти? (a tí, ya sen?) diye soruyu geri çevirirsin. İşler yolunda değilse горе-долу (góre-dólu), “şöyle böyle” dersin.
Teşekkür ederim: Bulgarcada teşekkür ederim благодаря (blagodaryı) olur. Vurgulu bir я (ya) ile bittiği için standart söylenişi blagodaryı’dır; konuşmada blagodaryá da duyulur ve Latin harfle “blagodarya” diye yazılan kelime budur. Samimi ortamlarda мерси (mersí), çok teşekkürler için много благодаря (mnógo blagodaryı) kullanılır. Teşekküre karşılık моля (mólya) ya da няма защо (nyáma zaştó, bir şey değil) dersin.
Günaydın, iyi günler, iyi akşamlar: Bulgarcada günaydın добро утро (dobró útro), iyi günler добър ден (dóbır dén), iyi akşamlar добър вечер (dóbır véçer) olur; bu üç selam yalnız karşılaşırken söylenir. Ayrılırken “iyi günler” demek istersen приятен ден (priyáten dén), akşamsa приятна вечер (priyátna véçer) dersin. Лека нощ (léka nóşt, “leka noşt”) ise selam değil, veda sözüdür; gece ayrılırken ya da yatmaya giderken söylenir.
Hoşça kal: Bulgarcada hoşça kal ya da görüşmek üzere demek için довиждане (dovíjdane, “dovijdane”) dersin; her ortamda geçerlidir. Yakın çevrende чао (çáo) yeter. “Görüşürüz” için до скоро (do skóro) ya da до утре (do útre, yarın görüşürüz) denir.
Hoş geldin: Bulgarcada hoş geldin, bir erkeğe добре дошъл (dobré doşıl), bir kadına добре дошла (dobré doşlá) olur; birden fazla kişiye ya da sizli konuştuğun birine добре дошли (dobré doşlí) dersin. Latin harfle yazılan “dobre doşli” bu sonuncusu, yani “hoş geldiniz”dir. Geleneksel cevap добре заварил (dobré zaváril), yani “hoş bulduk” olur; kadın misafir заварила (zavárila), birlikte gelenler заварили (zavárili) der. Bugün çoğu kişi kısaca благодаря (blagodaryı, teşekkür ederim) der.
3. Ти (tí) mi Вие (víe) mi? Bulgarcada sen ve siz
Bulgarcada da Türkçedeki gibi iki hitap biçimi var. Ти (tí) “sen” demektir ve aile içinde ya da arkadaşlar arasında kullanılır. Вие (víe) ise “siz”dir; tanımadığın bir yetişkinle ya da senden yaşça büyük biriyle konuşurken bunu seçersin. Mağazada ya da otelde de hep Вие duyarsın. Ayrım zamirde kalmaz, fiil de değişir: как си? (kák si, nasılsın?) senli, как сте? (kák ste, nasılsınız?) sizli sorudur. Как се казваш? (kák se kázvaş, adın ne?) ile как се казвате? (kák se kázvate, adınız ne?) arasında da aynı fark var. Kendini tanıtmanın bütün kalıplarını Bulgarca tanışma cümleleri dersinde bulursun.
Yazıda küçük bir ayrıntı daha var: tek bir kişiye saygıyla hitap ederken Вие (víe, siz) büyük harfle, birden fazla kişiye seslenirken küçük harfle вие yazılır. Konuşmada bu fark duyulmaz, ama mesajda doğru harfi seçmek kibarlık sayılır. Emin değilsen Вие ile başla. Karşındaki senli konuşmak isterse bunu kendisi önerir; Bulgarlar bunun için да минем на ти (da mínem na tí), yani “senli konuşalım” der.
4. Да (dá) ve не (né): Bulgarlar evet derken neden başını iki yana sallar?
Bulgarcada evet да (dá), hayır не (né) demektir. Kelimeler kolay, asıl tuzak baş hareketinde. Bulgarlar geleneksel olarak evet derken başlarını iki yana sallar, hayır derken başı yukarı aşağı hareket ettirir. Hayır işareti çoğu zaman çenenin kısaca yukarı kalkmasıdır ve bizim “cık” işaretimize benzer. Yani Türk biri için onay olan aşağı doğru baş sallama orada ret, bizde ret sayılan iki yana sallama ise onay anlamına gelir. Yabancılarla çok muhatap olan Bulgarlar bazen karşısındakinin alışkanlığına uyar, bu da işi daha karışık hâle getirir.
En güvenli yol hareketi değil kelimeyi dinlemektir. Emin olamazsan да или не? (dá íli né?), yani “evet mi hayır mı?” diye sor; cevap verirken de başını değil sesini kullan. Не (né) aynı zamanda olumsuzluk edatıdır ve fiilin önüne gelir: не разбирам (ne razbíram) anlamıyorum, не искам (ne ískam) istemiyorum demek.
BÖLÜM 2 · KELİMELER VE PRATİK
5. En çok kullanılan Bulgarca kelimeler ve anlamları
En çok kullanılan Bulgarca kelimeler, her cümlede karşına çıkan kısa ve temel kelimelerdir. Kalıp cümleler seni ilk karşılaşmadan çıkarır, ama kendi cümleni kurmak için bu kelimelere ihtiyacın var. Günlük konuşmada sık geçen 100 temel kelimeyi dört tabloda topladım, okunuşla ilgili dikkat edilecek yerleri her tablonun altına yazdım.
Zamirler ve soru kelimeleri
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| аз | ás | ben |
| ти | tí | sen |
| той | tóy | o (erkek, eril isim) |
| тя | tyá | o (kadın, dişil isim) |
| то | tó | o (nötr) |
| ние | níe | biz |
| вие | víe | siz |
| те | té | onlar |
| това | tová | bu, şu |
| мой | móy | benim |
| твой | tvóy | senin |
| какво | kakvó | ne |
| кой | kóy | kim, hangi |
| къде | kıdé | nerede, nereye |
| кога | kogá | ne zaman |
| защо | zaştó | neden |
| как | kák | nasıl |
| колко | kólko | kaç, ne kadar |
| ли | li | soru edatı (mı, mi) |
| и | í | ve |
| но | nó | ama |
| или | íli | veya |
Türkçede tek bir “o” var, Bulgarcada üç: erkekler ve eril isimler için той (tóy), kadınlar ve dişil isimler için тя (tyá), nötr isimler için то (tó). Аз (ás, ben) yazılır ama sondaki з (z), s olarak söylenir. Soru edatı ли (li) Türkçedeki mı ve mi’nin karşılığıdır, sorulan kelimeden hemen sonra gelir: знаеш ли? (znáeş li, biliyor musun?). Bir ismin eril mi dişil mi olduğunu nasıl anlayacağını Bulgarca isimlerde cinsiyet ve çoğul dersinde görürsün.
Temel fiiller
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| съм | sım | (ben) …-im, olmak |
| имам | ímam | bende var |
| нямам | nyámam | bende yok |
| искам | ískam | istiyorum |
| трябва | tryábva | gerek, lazım |
| мога | móga | yapabilirim |
| знам | znám | biliyorum |
| мисля | míslya | düşünüyorum |
| разбирам | razbíram | anlıyorum |
| говоря | govoryı | konuşuyorum |
| казвам | kázvam | söylüyorum |
| обичам | obíçam | seviyorum |
| харесвам | harésvam | beğeniyorum |
| отивам | otívam | gidiyorum |
| идвам | ídvam | geliyorum |
| живея | jivéya | yaşıyorum, oturuyorum |
| работя | rabótya | çalışıyorum |
| уча | úça | öğreniyorum |
| чета | çetı | okuyorum |
| пиша | píşa | yazıyorum |
| ям | yám | yiyorum |
| пия | píya | içiyorum |
| купувам | kupúvam | satın alıyorum |
| плащам | pláştam | ödüyorum |
| чакам | çákam | bekliyorum |
| правя | právya | yapıyorum |
Bulgarcada mastar yoktur. Sözlükler fiilleri “ben” biçimiyle verir, bu yüzden tablodaki чета (çetı) “okumak” değil “okuyorum” anlamına gelir. Fiil vurgulu bir а (a) ya da я (ya) ile bitiyorsa bu ünlü ı ya da yı okunur: чета (çetı), говоря (govoryı). Vurgu başka bir hecedeyse son ünlüyü okunuşta a olarak bıraktım: пиша (píşa).
Sıfatlar ve zarflar
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| добър | dóbır | iyi |
| лош | lóş | kötü |
| голям | golyám | büyük |
| малък | málık | küçük |
| хубав | húbaf | güzel, hoş |
| нов | nóf | yeni |
| стар | stár | eski, yaşlı |
| евтин | éftin | ucuz |
| скъп | skıp | pahalı |
| топъл | tópıl | sıcak, ılık |
| студен | studén | soğuk |
| лесен | lésen | kolay |
| труден | trúden | zor |
| много | mnógo | çok |
| малко | málko | az, biraz |
| добре | dobré | iyi, tamam |
| сега | segá | şimdi |
| днес | dnés | bugün |
| утре | útre | yarın |
| вчера | fçéra | dün |
| тук | túk | burada |
| там | tám | orada |
| винаги | vínagi | her zaman |
| още | óşte | daha, hâlâ |
| вече | véçe | artık, zaten |
Sıfatlar nitelediği ismin cinsine uyar. Ден (dén, gün) eril olduğu için добър ден (dóbır dén, iyi günler), утро (útro, sabah) nötr olduğu için добро утро (dobró útro, günaydın) dersin. Вечер (véçer, akşam) dişil olsa da selamda kalıplaşmış добър вечер (dóbır véçer, iyi akşamlar) kullanılır. Tabloda sıfatları eril biçimleriyle verdim. Хубав (húbaf, güzel) ile евтин (éftin, ucuz) kelimelerindeki в (v), sonda ve t’den önce f okunur; вчера (fçéra, dün) kelimesinin başında da aynı şey olur.
Gündelik isimler
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| човек | çovék | insan |
| мъж | mış | erkek, koca |
| жена | jená | kadın, eş |
| дете | deté | çocuk |
| приятел | priyátel | arkadaş |
| семейство | seméystvo | aile |
| майка | máyka | anne |
| баща | baştá | baba |
| брат | brát | erkek kardeş |
| сестра | sestrá | kız kardeş |
| батко | bátko | ağabey (seslenirken бате) |
| вуйчо | vúyço | dayı |
| чичо | çíço | amca |
| къща | kışta | ev |
| вода | vodá | su |
| хляб | hlyáp | ekmek |
| храна | hraná | yemek, yiyecek |
| кафе | kafé | kahve |
| работа | rábota | iş |
| пари | parí | para |
| град | grát | şehir |
| улица | úlitsa | sokak |
| училище | uçílişte | okul |
| магазин | magazín | mağaza, dükkân |
| ден | dén | gün |
| време | vréme | zaman, hava |
| име | íme | ad, isim |
Bu grupta sondaki ötümsüzleşmeyi en sık görürsün: хляб (hlyáp), град (grát), мъж (mış). Yazıda б, д, ж (b, d, j) olan son harf p, t, ş diye okunur. Akraba adlarında da anne ve baba tarafı ayrılır: вуйчо (vúyço) “dayı”, чичо (çíço) “amca” demektir. Батко (bátko) “ağabey” anlamına gelir; seslenirken бате (báte) olur, Türkçedeki “abi” gibi.
6. Bulgarca günlük konuşmalar: üç kısa diyalog
Tablolardaki ifadeleri bir konuşmanın içinde görmek, onları tek tek ezberlemekten daha kalıcıdır. Aşağıdaki üç diyalog kurgudur. Emre, İstanbul’dan Plovdiv’e okumaya gelmiş bir öğrenci; Mila Plovdivli bir üniversiteli, Petrov da Emre’nin yaşlı komşusu. Her satırı önce okunuşa bakarak sesli oku. Sonra okunuş sütununu elinle kapat ve yalnız Kiril yazıdan okumayı dene.
Tanışma
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Мила: Здравей! Аз съм Мила. А ти как се казваш? | zdravéy! ás sım Míla. a tí kák se kázvaş? | Merhaba! Ben Mila. Senin adın ne? |
| Емре: Казвам се Емре. Приятно ми е. | kázvam se Émre. priyátno mi e. | Adım Emre. Tanıştığıma memnun oldum. |
| Мила: И на мен. Откъде си? | í na mén. otkıdé si? | Ben de. Nerelisin? |
| Емре: От Турция съм, от Истанбул. | ot Túrtsiya sım, ot İstanbúl. | Türkiyeliyim, İstanbul’danım. |
| Мила: Знаеш ли български? | znáeş li bılgarski? | Bulgarca biliyor musun? |
| Емре: Малко. Още го уча. | málko. óşte go úça. | Biraz. Hâlâ öğreniyorum. |
Hal hatır
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Емре: Добро утро, господин Петров! | dobró útro, gospodín Petróf! | Günaydın Bay Petrov! |
| Петров: Добро утро, Емре! Как си? | dobró útro, Émre! kák si? | Günaydın Emre! Nasılsın? |
| Емре: Благодаря, добре. А Вие как сте? | blagodaryı, dobré. a víe kák ste? | Teşekkürler, iyiyim. Siz nasılsınız? |
| Петров: Горе-долу. Малко съм уморен. | góre-dólu. málko sım umorén. | Şöyle böyle. Biraz yorgunum. |
| Емре: Приятен ден! | priyáten dén! | İyi günler! |
| Петров: И на теб! | í na tép! | Sana da! |
Vedalaşma
| Bulgarca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| Мила: Вече е късно. Трябва да тръгвам. | véçe e kısno. tryábva da trıgvam. | Geç oldu. Gitmem lazım. |
| Емре: Добре. Може ли да се видим утре? | dobré. móje li da se vídim útre? | Tamam. Yarın görüşebilir miyiz? |
| Мила: Да, разбира се. До утре! | dá, razbíra se. do útre! | Evet, tabii. Yarın görüşürüz! |
| Емре: Лека нощ, Мила! | léka nóşt, Míla! | İyi geceler Mila! |
| Мила: Лека нощ! Чао! | léka nóşt! çáo! | İyi geceler! Hoşça kal! |
İkinci diyalogda Emre komşusuna господин Петров (gospodín Petróf, Bay Petrov) diye seslenip Вие (víe, siz) ile konuşuyor, Petrov ise ona ти (tí, sen) diyor. Yaşça büyük birinin gence senli konuşması olağandır, gençten ise sizli devam etmesi beklenir. Soyadıyla birlikte господин (gospodín, bay) olduğu gibi kalır; ad kullanmadan seslenirken büyük tablodaki господине (gospodíne, beyefendi) biçimine döner. Petrov’un okunuşundaki son harfe de bak: yazıda в (v), söyleyişte f. Kısa cevaplara da dikkat et: tanışırken приятно ми е (priyátno mi e, memnun oldum) diyene и на мен (í na mén, “ben de”), iyi dilek söyleyene и на теб (í na tép, “sana da”) dersin. Bay Petrov’un eşi ise Bayan Petrova’dır: soyadının kadında nasıl değiştiğini Bulgar isimleri ve soyadları dersinde öğrenirsin.
Günlük konuşmayı bir de dinleyerek pekiştirmek istersen Hedefim Akademi kanalının “BULGARCA GÜNLÜK KONUŞMA(1)” başlıklı videosu bu kalıpları sesli olarak anlatıyor.
7. Kendini sına: 10 soruluk test
Bu test dersin tamamını kapsıyor; soruların hepsi bu dersteki ifadelerden geliyor, yeni kelime yok. Her soruda önce cevabını seç, sonra “Cevap” satırını açıp kısa açıklamayı oku. Yanlış yaptığın bir ifade olursa onu büyük tabloda bul ve okunuşuyla birlikte üç kez sesli tekrar et. İki gün sonra testi bir kez daha çöz.
-
Tanımadığın bir yetişkine “Nasılsınız?” diye nasıl sorarsın?
- Как си? (kák si?)
- Как сте? (kák ste?)
- Как се казваш? (kák se kázvaş?)
Cevap
Doğru cevap: Как сте? (kák ste?) Sizli konuşurken fiil сте (ste) olur; как си (kák si) ise arkadaşına sorulur.
-
“Лека нощ” (léka nóşt) ne demek?
- İyi akşamlar
- Günaydın
- İyi geceler
Cevap
Лека нощ (léka nóşt) “iyi geceler” demektir; gece ayrılırken söylenir. İyi akşamlar добър вечер (dóbır véçer) olur.
-
Bir gruba girdiğinde “merhaba” demek için hangisini söylersin?
- Здравейте (zdravéyte)
- Здравей (zdravéy)
- Довиждане (dovíjdane)
Cevap
Doğru cevap: Здравейте (zdravéyte). Birden fazla kişiye bu biçim söylenir; здравей (zdravéy) tek kişiye senli selamdır.
-
Bir Bulgar sorduğun soruya başını yukarı aşağı sallıyor. Geleneksel olarak ne demek istiyor?
- Evet
- Hayır
Cevap
Hayır. Geleneksel işaret dilinde yukarı aşağı hareket ret, iki yana sallamak onaydır. Emin değilsen да или не? (dá íli né?) diye sor.
-
Teşekkür ederim anlamındaki благодаря nasıl okunur?
- blágodarya
- blagodárya
- blagodaryı
Cevap
Doğru okunuş blagodaryı. Vurgu son hecededir ve sondaki vurgulu я (ya), yı diye okunur; konuşmada blagodaryá da duyulur.
-
Akşam bir dükkâna girerken hangi selamı verirsin?
- Добър вечер (dóbır véçer)
- Лека нощ (léka nóşt)
- Добро утро (dobró útro)
Cevap
Doğru cevap: Добър вечер (dóbır véçer). Akşam karşılaşırken söylenir; лека нощ (léka nóşt) ise ayrılırken.
-
Teşekkür eden birine “bir şey değil” demek istiyorsun. Hangisini söylersin?
- Няма значение (nyáma znaçénie)
- Не разбирам (ne razbíram)
- Няма защо (nyáma zaştó)
Cevap
Doğru cevap: Няма защо (nyáma zaştó). Моля (mólya) da aynı yerde kullanılır; няма значение (nyáma znaçénie) ise “fark etmez” demektir.
-
“Добре дошли” (dobré doşlí) ne demek?
- Hoşça kalın
- Hoş geldiniz
- İyi günler
Cevap
Hoş geldiniz. Birkaç kişiye ya da sizli söylenir; erkeğe добре дошъл (dobré doşıl), kadına добре дошла (dobré doşlá) dersin.
-
Latin harfle “kaksi” diye yazılan soru ne anlama gelir?
- Nasılsın?
- Nerelisin?
- Adın ne?
Cevap
Nasılsın? Kaksi, как си? (kák si?) sorusunun Latin harfli yazılışıdır; cevabı добре съм (dobré sım), yani “iyiyim”.
-
Bir yerden ayrılırken “iyi günler” demek istiyorsun. Hangisi doğru?
- Добър ден (dóbır dén)
- Приятен ден (priyáten dén)
Cevap
Doğru cevap: Приятен ден (priyáten dén). Добър ден (dóbır dén) yalnız karşılaşırken söylenir.
Bulgarca günlük ifadeler hakkında sık sorulan sorular
Bu derse gelen okurların büyük kısmı tek bir Bulgarca kelimenin ya da kısa bir selamın anlamını arıyor. En sık sorulan beş soruyu burada kısa cevaplarla topladım, ayrıntıları dersin ilgili başlıklarında bulabilirsin. Soruları aramada yazıldıkları gibi Latin harfleriyle bıraktım; her cevapta Kiril yazılışı ve okunuşu da var. Sorunun burada yoksa sayfanın altındaki yorumlarda sorabilirsin.
Bulgarca merhaba ne demek?
Bulgarcada merhaba здравей (zdravéy) olur. Birden fazla kişiye ya da sizli konuştuğun birine здравейте (zdravéyte), arkadaşına ise kısaca здрасти (zdrásti) dersin.
Kaksi ne demek?
Kaksi, Bulgarca как си? (kák si) sorusunun Latin harfli yazılışıdır ve “nasılsın?” anlamına gelir. Sizli biçimi как сте? (kák ste) olur. Cevabı добре съм (dobré sım), yani “iyiyim”.
Blagodarya ne demek?
Blagodarya, благодаря (blagodaryı) kelimesinin Latin harfli yazılışıdır ve “teşekkür ederim” demektir. Standart söylenişte son hece yı ile biter (blagodaryı), konuşmada blagodaryá da duyulur. Daha samimi karşılığı мерси (mersí).
Leka noşt ne demek?
Лека нощ (léka nóşt) “iyi geceler” demektir. Selam olarak değil, gece ayrılırken ya da yatmaya giderken söylenir. Akşam bir yere girerken добър вечер (dóbır véçer) dersin.
Bulgarlar evet derken neden başını sallar?
Bulgaristan’daki geleneksel işaret dilinde evet başı iki yana sallayarak, hayır ise başı yukarı aşağı oynatarak gösterilir. Karışıklık yaşamamak için baş hareketine değil, söylenen да (dá, evet) ya da не (né, hayır) kelimesine güven.
Bu dersi diğer derslerle birlikte nasıl çalışmalı?
Bu derste öğrendiğin kalıplar, serinin diğer derslerindeki kelimelerle birleşince gerçek cümlelere dönüşür. Kiril harflerinde hâlâ takıldığın yer varsa Ders 1: Bulgar alfabesi konusuna dön; okunuşlardaki işaretlerin hepsi orada ayrıntısıyla anlatılıyor. На колко години си? (na kólko godíni si, kaç yaşındasın?) sorusuna cevap verebilmek için sayılara ihtiyacın var, onları Ders 2: Bulgarca sayılar dersinde okunuşlarıyla bulacaksın. До утре (do útre, yarın görüşürüz) gibi kalıpları genişletmek istersen Ders 3: Bulgarca günler ve aylar dersine bak. Bulgaristan’a gideceksen bu selamlaşmaları Bulgaristan para birimi ve market alışverişi dersindeki cümlelerle hemen kullanabilirsin.
Tabloları bir kez okuyup geçme, ara ara dönüp bak. Her hafta birkaç dakika ayırıp 44 ifadeyi sesli tekrar edersen, yeni öğrendiğin her kelimeyi bu kalıpların içine rahatça yerleştirirsin. Serinin bütün derslerini Bulgarca dersleri sayfasında sırasıyla bulabilirsin. Bu dersi ilk kez 2014’te yazmıştım ve bu sürümdeki düzeltmelerin bir kısmı yıllar içinde yorumlarda yazdıklarınızdan geldi. Bir hata görürsen ya da bir ifadede zorlanırsan yorumlara yaz.
Sesler: Lingua Libre (Wikimedia Commons), konuşmacı Kiril kovachev, CC BY-SA 4.0 lisansıyla; Lingua Libre (Wikimedia Commons), konuşmacı Bogomilshopov, CC0 lisansıyla. Kayıtlar MP3 biçimine dönüştürüldü.


Bugünden itibaren yeni bulgarca dersleri eklenmeye başlayacak. Biraz geç oldu ama çok detaylı bir içerik hazırladık. Umarım beğenirsiniz.
Yorum yaz