İçeriğe geç
Güncel
  1. Yazılar & Haberler Ders 18: Bulgarca Aile ve Akraba İsimleri (Abi, Dayı, Teyze)
  2. Oyun Oyna Pizza Kuryesi Teslimat Yarışı
  3. Oyun Oyna Plaj Arabalarıyla Kart Yarışı
  4. Program İndir Simulink
  5. Oyun Oyna Renkli Para Birleştirme
  6. Oyun Oyna Orman Yolunda Yük Taşıma Kamyonu
  7. Yazılar & Haberler Ders 17: Bulgarca Meyve ve Sebze İsimleri (Pazarda Pazarlık Cümleleri)
  8. Oyun Oyna Formula Sürüş Şampiyonası

Türkçe
sahinsezgin.com
7° Sisli · 18° / 7°
  • Dolar 50,4694 %0,05
  • Euro 55,4579 %0,20
  • Sterlin 66,5006 %0,08
sahinsezgin.com
7° Sisli · 18° / 7°
Türkçe

Ders 13: Bulgarca Anlamıyorum, İstiyorum ve Yapabilirim Nasıl Denir

Yazan
Şahin Sezgin ÖZDEMİR
Yayın
Okuma
11 dk
Görüntülenme
25
bulgarca bilmiyorum
İçindekiler 10 bölüm, 11 dk okuma
  1. Giriş
  2. 1. Bulgarca anlamıyorum: Не разбирам (ne razbíram) ve Не знам (ne znám) farkı
  3. 2. Bulgarca tekrar eder misiniz ve yavaş konuşur musunuz: konuşmayı kurtaran 5 cümle
  4. 3. Bulgarca Türkçe biliyor musun: Говориш ли турски? (govóriş li túrski?)
  5. 4. Bulgarca istiyorum: Искам да (ískam da) ve mastarı olmayan dil
  6. 5. Bulgarca yapabilirim ve yapamam: Мога да (móga da), Не мога (ne móga)
  7. 6. Bulgarca gitmem lazım: Трябва да (tryábva da) ile zorunluluk
  8. 7. Bulgarca eczane diyaloğu: Sezgin derdini anlatıyor
  9. 8. Bulgarca istemek ve yapabilmek testi: 10 soruda kendini sına
  10. Bulgarca bilmiyorum ve anlamıyorum hakkında sık sorulan sorular

Bulgarca anlamıyorum demek için Не разбирам (ne razbíram) dersin; “istiyorum” Искам (ískam), “yapabilirim” ise Мога (móga) olur. Bu derste konuşma tıkandığında işini kurtaracak cümleleri öğreneceksin: bilmiyorum demek, tekrar ettirmek, yavaş konuşmasını rica etmek. Sonra Bulgarcanın ilginç bir kuralına geçeceğiz: bu dilde “gitmek, yapmak” gibi mastar yok. Her Bulgarca kelimenin yanında parantezde Türkçe okunuşu var, vurgulu hece işaretli. Kiril harflerinde takılırsan Bulgar alfabesi dersine dön.

bulgarca anlamıyorum
Sezgin kafede: Не разбирам (ne razbíram, anlamıyorum). Garson: Да повторя ли? (da povtórya li?, tekrar edeyim mi?)

BÖLÜM 1 · ANLAMADIĞINDA

1. Bulgarca anlamıyorum: Не разбирам (ne razbíram) ve Не знам (ne znám) farkı

Bulgarcada anlamıyorum Не разбирам (ne razbíram) diye söylenir. Не (ne) Türkçedeki olumsuzluk eki “‑me, ‑ma” gibi çalışır ama fiilin önüne gelir: разбирам (razbíram) “anlıyorum”, не разбирам (ne razbíram) “anlamıyorum”. Bu kalıbı Bulgaristan sınır kapısı dersinde görmüştün. Dikkat: “bilmiyorum” başka fiildir. Soruyu anladın ama cevabını bilmiyorsan Не знам (ne znám) dersin. Söyleneni hiç çözemediysen Не разбирам (ne razbíram). Türkçede de “anlamadım” ile “bilmiyorum” aynı şey değil; Bulgarcada bu fark fiilin kendisinde.

  • Не разбирам. ne razbíram. Anlamıyorum.
  • Не разбрах. ne razbráh. Anlamadım.
  • Не знам. ne znám. Bilmiyorum.
  • Какво значи това? kakvó znáçi tová? Bu ne demek?

Bulgarca bilmiyorum demek: Не говоря български (ne govórya bılgarski)

Bulgarca bilmiyorum demek istiyorsan Не говоря български (ne govórya bılgarski) dersin; kelime kelime “Bulgarca konuşmuyorum”. Bulgarlar dil bilmeyi “konuşmak” fiiliyle anlatır. Biraz biliyorsan Говоря малко български (govórya málko bılgarski) de; малко (málko) “biraz” demek. Bilmediğin kelimeyi sormanın en kısa yolu Как се казва … на български? (kák se kázva … na bılgarski?), yani “Bulgarcada … nasıl denir?” kalıbı. Boşluğa Türkçe ya da İngilizce kelimeyi koy, karşındaki söylesin. Bu kalıp sözlük açmaktan hızlıdır ve konuşmayı kesmez.

  • Не говоря български. ne govórya bılgarski. Bulgarca bilmiyorum.
  • Не разбирам български. ne razbíram bılgarski. Bulgarca anlamıyorum.
  • Говоря малко български. govórya málko bılgarski. Biraz Bulgarca biliyorum.
  • Как се казва … на български? kák se kázva … na bılgarski? Bulgarcada … nasıl denir?

2. Bulgarca tekrar eder misiniz ve yavaş konuşur musunuz: konuşmayı kurtaran 5 cümle

Bulgarca tekrar eder misiniz demek için Може ли да повторите? (móje li da povtórite?) sorarsın. Може ли (móje li) Türkçedeki “olur mu, ‑ebilir misiniz” gibi kibar bir başlangıç. Yavaş konuşur musunuz demek için aynı kalıba по-бавно (po-bávno, daha yavaş) eklersin. Bulgarlar hızlı konuşur, kelimeleri birbirine bağlar; ilk haftalarda bu cümleleri en çok sen kullanacaksın. Yabancıya, büyüğe ve satıcıya “siz” biçimiyle seslen. По-бавно (po-bávno) içindeki по (po) “daha” demek. Aşağıdaki beş cümleyi telefonuna not et.

  • Може ли да повторите? móje li da povtórite? Tekrar eder misiniz?
  • Моля, повторете. mólya, povtoréte. Lütfen tekrarlayın.
  • Може ли да говорите по-бавно? móje li da govórite po-bávno? Yavaş konuşur musunuz?
  • Извинете, не чух. izvinéte, ne çúh. Pardon, duyamadım.
  • Може ли да го напишете? móje li da go napíşete? Yazabilir misiniz?

3. Bulgarca Türkçe biliyor musun: Говориш ли турски? (govóriş li túrski?)

Bulgarca “Türkçe biliyor musun?” sorusu Говориш ли турски? (govóriş li túrski?) olur. Soru eki ли (li) Türkçedeki “mı” gibi sorulan kelimenin arkasına gelir; bunu Bulgarca tanışma cümleleri dersinde görmüştün. Bulgarca biliyor musun diye sormak için de aynı fiil kullanılır: Говориш ли български? (govóriş li bılgarski?). Güneydoğu Bulgaristan’da, Kırcaali çevresinde Türkçe konuşan çok kişi var. Bulgarlar Kırcaali’ye Кърджали (kırcali) der; levhada Kardzhali görürsün. Kalabalıkta Türkçe bilen birini aramak için Има ли някой, който говори турски? (íma li nyákoy, kóyto govóri túrski?) diye sor.

  • Говориш ли турски? govóriş li túrski? Türkçe biliyor musun?
  • Има ли някой, който говори турски? íma li nyákoy, kóyto govóri túrski? Türkçe bilen biri var mı?

Bulgarca konuşabilir misiniz: kibar biçim Говорите ли (govórite li)

Bulgarca konuşabilir misiniz sorusu bir yabancıya “siz” biçimiyle sorulur, Türkçe için de aynı kalıp geçerli: Говорите ли турски? (govórite li túrski?). Говориш (govóriş) “sen konuşuyorsun”, говорите (govórite) “siz konuşuyorsunuz” demek; değişen yalnız fiilin sonu. Sen ile siz farkını Bulgarca kelimeler dersinde görmüştün: tanımadığın kişiye, satıcıya, memura ve yaşça büyüğe siz dersin. Kırcaali’deki bir eczacıya Говорите ли турски? (govórite li túrski?) diye sorarsan çoğu zaman Türkçe cevap alırsın. Cevap Не (ne) ise Bulgarcaya devam et.

BÖLÜM 2 · İSTEMEK, YAPABİLMEK, ZORUNDA OLMAK

4. Bulgarca istiyorum: Искам да (ískam da) ve mastarı olmayan dil

Bulgarcada istiyorum Искам (ískam) demek. Arkasından isim gelirse iş kolay: Искам кафе (ískam kafé), “kahve istiyorum”. Eylem gelecekse kural değişir, çünkü Bulgarcada “içmek, gitmek” gibi mastar yok. Türkçede “kahve içmek istiyorum” deriz; Bulgar “istiyorum ki içeyim” der: Искам да пия кафе (ískam da píya kafé). Да (da) iki fiili bağlar ve iki fiil de çekimli kalır. A1 öğrencisinin en sık hatası да (da) kelimesini atlamaktır. Türkçedeki “gideyim, içeyim” dilek kipini düşün, mantık ona yakın.

  • Искам да пия кафе. ískam da píya kafé. Kahve içmek istiyorum.
  • Искам да отида в Пловдив. ískam da otída f plóvdif. Filibe’ye (Plovdiv) gitmek istiyorum.
  • Искам да дойдеш. ískam da dóydeş. Gelmeni istiyorum.

Türkçe köprüsü: Искам да дойдеш (ískam da dóydeş) kelime kelime “istiyorum gelesin” demek. Türkçe “gelmeni” der, Bulgarca ikinci fiili kişiye göre çeker: дойдеш (dóydeş) “sen gelesin”. Filibe’yi Bulgarlar Пловдив (plóvdif) diye anar, biz Türkler Filibe deriz; levhada Plovdiv görürsün.

Bulgarca ne istiyorsun: Какво искаш? (kakvó ískaş?) ve çekimi

Bulgarca “ne istiyorsun?” sorusu Какво искаш? (kakvó ískaş?) olur, kibar biçimi Какво искате? (kakvó ískate?). Garson, satıcı ya da ev sahibi bu soruyu sık sorar. Cevap yine искам (ískam) ile başlar. Fiilin sonu kişiye göre değişir, tıpkı Türkçede “istiyorum, istiyorsun, istiyor” gibi; vurgu hep ilk hecede kalır. Cümlede аз (as, ben) gibi zamir çoğu zaman düşer, çünkü fiilin sonu kimin istediğini zaten söyler. Kartlardaki zamirler yalnız çekimi görmen için; konuşurken Искам чай (ískam çáy) demen yeter.

  • аз искам as ískam istiyorum
  • ти искаш ti ískaş istiyorsun
  • той / тя иска tóy / tyá íska istiyor
  • ние искаме níe ískame istiyoruz
  • вие искате víe ískate istiyorsunuz
  • те искат te ískat istiyorlar

Да (da) sonrasında fiil çekimi: e ve i ile çekilen fiiller

Да (da) sonrasındaki fiil de çekildiğine göre şimdiki zaman eklerini bilmen gerekiyor. Bulgarca fiiller “sen” biçimindeki ünlüye göre üç gruba ayrılır. Искам (ískam) a grubunda: искаш (ískaş). Чета (çetá, okurum) e grubunda: четеш (çetéş). Говоря (govórya, konuşurum) i grubunda: говориш (govóriş). Gruplar arasındaki fark çoğunlukla bu tek ünlü; “biz” ve “siz” biçiminde de aynı ünlü tekrar eder. Yeni bir fiil öğrendiğinde “ben” biçiminin yanında “sen” biçimini de ezberle; grubu o söyler.

  • аз чета · аз говоря as çetá · as govórya okurum · konuşurum
  • ти четеш · ти говориш ti çetéş · ti govóriş okursun · konuşursun
  • той чете · той говори tóy çeté · tóy govóri okur · konuşur
  • ние четем · ние говорим níe çetém · níe govórim okuruz · konuşuruz
  • вие четете · вие говорите víe çetéte · víe govórite okursunuz · konuşursunuz
  • те четат · те говорят te çetát · te govóryat okurlar · konuşurlar

5. Bulgarca yapabilirim ve yapamam: Мога да (móga da), Не мога (ne móga)

Bulgarcada yapabilirim Мога (móga) ile söylenir, yapamam ise Не мога (ne móga). Мога (móga) “‑ebilirim” ekinin işini görür ama ayrı bir fiildir; arkasına yine да (da) ve çekimli fiil gelir: Мога да дойда (móga da dóyda), “gelebilirim”. Çekimi biraz düzensiz: “ben” ve “onlar” biçiminde г (g) duyulur, ötekilerde ж (j): мога (móga), можеш (mójeş), може (móje), можем (mójem), можете (mójete), могат (mógat). Tek başına Не мога (ne móga) da tam bir cevaptır.

  • Мога да дойда. móga da dóyda. Gelebilirim.
  • Не мога да разбера. ne móga da razberá. Anlayamıyorum.
  • Можеш ли да ми помогнеш? mójeş li da mi pomógneş? Bana yardım edebilir misin?
bulgarca istiyorum
Üç kalıp tek kuralla: Искам да (ískam da, istiyorum), Мога да (móga da, ‑ebilirim), Трябва да (tryábva da, ‑meliyim); arkadan çekimli fiil gelir.

Bulgarca yardım edebilir misiniz: Може ли да ми помогнете? (móje li da mi pomógnete?)

Bulgarca “yardım edebilir misiniz?” sorusu Може ли да ми помогнете? (móje li da mi pomógnete?) olur. Ми (mi) “bana” demek ve vurgusuz okunur, fiilin önüne yapışır. Yol sorarken, bilet makinesinin önünde ya da eczanede bu cümleyle başlarsan karşındaki seni dinlemeye hazır olur. Gerçekten acil bir durumda ise tek kelime yeter: Помощ! (pómoşt!), yani “İmdat!”. Yardım bitince, karşındaki işini bırakıp sana zaman ayırdığı için teşekkürü unutma: Благодаря за помощта! (blagodaryá za pomoştá!).

  • Може ли да ми помогнете? móje li da mi pomógnete? Yardım edebilir misiniz?
  • Помощ! pómoşt! İmdat!
  • Благодаря за помощта! blagodaryá za pomoştá! Yardımınız için teşekkürler!

6. Bulgarca gitmem lazım: Трябва да (tryábva da) ile zorunluluk

Bulgarcada gitmem lazım demek için Трябва да тръгвам (tryábva da trıgvam) dersin. Трябва (tryábva) Türkçedeki “lazım, gerek, ‑meli” karşılığı ve en kolay kalıp, çünkü kişiye göre değişmez. Kimin gideceğini да (da) sonrasındaki fiil söyler: трябва да тръгваш (tryábva da trıgvaş), “gitmen lazım”. Тръгвам (trıgvam) “yola çıkmak, ayrılmak” demek, misafirlikten kalkarken söylenir. Soru için ли (li) трябва (tryábva) kelimesinin arkasına gelir: Трябва ли да платя? (tryábva li da platyá?), “ödemem gerekiyor mu?”.

  • Трябва да тръгвам. tryábva da trıgvam. Gitmem lazım.
  • Трябва да купя билет. tryábva da kúpya bilét. Bilet almam lazım.
  • Трябва ли да платя? tryábva li da platyá? Ödemem gerekiyor mu?

bulgarca gitmem lazım
Petar kapıda saatine bakıyor: Трябва да тръгвам! (tryábva da trıgvam!, Gitmem lazım!)

BÖLÜM 3 · KONUŞMA PRATİĞİ

7. Bulgarca eczane diyaloğu: Sezgin derdini anlatıyor

Sivaslı Sezgin Filibe’de bir eczaneye, yani аптека (aptéka) giriyor. Başı ağrıyor, eczacı Daniela ise hızlı konuşuyor. Diyalog kurgudur; Sezgin bu dersin kurtarıcı cümlelerini sırayla kullanıyor: anlamadığını söylüyor, yavaş konuşmasını rica ediyor, Türkçe bilip bilmediğini soruyor, istediğini да (da) kalıbıyla anlatıyor. Главата ме боли (glaváta me bolí) “başım ağrıyor” demek; bu cümleyi şimdilik kalıp olarak öğren. Eczacının son cümlesinde трябва да (tryábva da) sonrasında “siz” biçimi пиете (píete) geliyor, çünkü ilacı Sezgin içecek.

Daniela

Добър ден! Какво искате?

dobır dén! kakvó ískate?

İyi günler! Ne istiyorsunuz?

Sezgin

Главата ме боли.

glaváta me bolí.

Başım ağrıyor.

Daniela

Откога? Имате ли температура?

otkogá? ímate li temperatúra?

Ne zamandan beri? Ateşiniz var mı?

Sezgin

Извинете, не разбирам. Може ли по-бавно?

izvinéte, ne razbíram. móje li po-bávno?

Pardon, anlamıyorum. Daha yavaş olur mu?

Daniela

Откога… имате ли температура?

otkogá… ímate li temperatúra?

Ne zamandan beri… ateşiniz var mı? (yavaşça)

Sezgin

Пак не разбрах. Говорите ли турски?

pák ne razbráh. govórite li túrski?

Yine anlamadım. Türkçe biliyor musunuz?

Daniela

Съжалявам, не говоря турски.

sıjalyávam, ne govórya túrski.

Üzgünüm, Türkçe bilmiyorum.

Sezgin

Искам да купя нещо за главоболие.

ískam da kúpya néşto za glavobólie.

Baş ağrısı için bir şey almak istiyorum.

Daniela

Ето. Трябва да пиете една таблетка след ядене.

éto. tryábva da píete edná tablétka sled yádene.

Buyurun. Yemekten sonra bir tablet içmelisiniz.

Sezgin

Разбирам. Благодаря за помощта!

razbíram. blagodaryá za pomoştá!

Anlıyorum. Yardımınız için teşekkürler!

8. Bulgarca istemek ve yapabilmek testi: 10 soruda kendini sına

On soruyla dersi tekrar et: kurtarıcı cümleler, да (da) kalıbı, fiil çekimi ve kibar biçimler karışık sırayla geliyor. Bir şık seç; doğru cevap işaretlenir, altında kısa bir açıklama açılır. Yanıldığın soruda ilgili bölüme dön, cümleyi bir kez sesli oku ve tekrar dene.

  1. Bir Bulgarın sorusunu anladın ama cevabını bilmiyorsun. Ne dersin?

    • Не разбирам. (ne razbíram.)
    • Не знам. (ne znám.)
    • Не мога. (ne móga.)
    Cevap

    Не знам (ne znám) “bilmiyorum” demek; Не разбирам (ne razbíram) söyleneni anlamadığında kullanılır.

  2. “Kahve içmek istiyorum” cümlesinin doğru Bulgarcası hangisi?

    • Искам пия кафе. (ískam píya kafé.)
    • Искам да пиеш кафе. (ískam da píeş kafé.)
    • Искам да пия кафе. (ískam da píya kafé.)
    Cevap

    İki fiil да (da) ile bağlanır ve ikisi de “ben” biçiminde çekilir.

  3. Bir satıcıya kibarca “Türkçe biliyor musunuz?” diye soracaksın. Hangisi?

    • Говорите ли турски? (govórite li túrski?)
    • Говориш ли турски? (govóriş li túrski?)
    • Говоря турски. (govórya túrski.)
    Cevap

    Yabancıya “siz” biçimi говорите (govórite) ile sorulur.

  4. Може ли да говорите по-бавно? (móje li da govórite po-bávno?) cümlesiyle ne istiyorsun?

    • Tekrar etmesini
    • Daha yavaş konuşmasını
    • Yazıya geçirmesini
    Cevap

    По-бавно (po-bávno) “daha yavaş” demek.

  5. Мога (móga) fiilinin “sen” biçimi hangisi?

    • могаш (mógaş)
    • мога (móga)
    • можеш (mójeş)
    Cevap

    “Ben” ve “onlar” biçiminde г (g), ötekilerde ж (j) gelir.

  6. Трябва (tryábva) için hangisi doğru?

    • Kişiye göre çekilir.
    • Kişiye göre değişmez, kişiyi да (da) sonrasındaki fiil söyler.
    • Arkasından fiil hiç gelmez.
    Cevap

    Трябва (tryábva) hep aynı kalır; değişen да (da) sonrasındaki fiildir.

  7. Говоря (govórya) hangi gruptandır?

    • a grubu
    • e grubu
    • i grubu
    Cevap

    “Sen” biçimi говориш (govóriş) i ünlüsüyle çekilir.

  8. Bilmediğin bir kelimenin Bulgarcasını sormak istiyorsun. Hangi kalıbı kullanırsın?

    • Как се казва … на български? (kák se kázva … na bılgarski?)
    • Какво искаш? (kakvó ískaş?)
    • Трябва ли да платя? (tryábva li da platyá?)
    Cevap

    Bu kalıp “Bulgarcada … nasıl denir?” demek.

  9. Искам да дойдеш. (ískam da dóydeş.) cümlesi Türkçede ne demek?

    • Gelmek istiyorum.
    • Gelmeni istiyorum.
    • Gelebilirsin.
    Cevap

    Дойдеш (dóydeş) “sen” biçiminde, yani gelecek olan sensin.

  10. Misafirlikten kalkarken “Gitmem lazım” demek için hangisini söylersin?

    • Мога да тръгвам. (móga da trıgvam.)
    • Не искам да тръгвам. (ne ískam da trıgvam.)
    • Трябва да тръгвам. (tryábva da trıgvam.)
    Cevap

    Zorunluluk трябва да (tryábva da) ile anlatılır.


Bulgarca bilmiyorum ve anlamıyorum hakkında sık sorulan sorular

Bulgarca anlamıyorum nasıl denir?

Bulgarca anlamıyorum Не разбирам (ne razbíram) olur. Dili anlamadığını söylemek için Не разбирам български (ne razbíram bılgarski) de.

Bulgarca bilmiyorum nasıl denir?

Не говоря български (ne govórya bılgarski) dersin. Bir sorunun cevabını bilmiyorsan Не знам (ne znám) yeterli; bu iki cümleyi birbirine karıştırma.

Bulgarca biliyor musun nasıl sorulur?

Говориш ли български? (govóriş li bılgarski?) diye sorulur. Yabancıya kibar biçim Говорите ли български? (govórite li bılgarski?) olur.

Sesler: Lingua Libre (Wikimedia Commons), konuşmacı Kiril kovachev, CC BY-SA 4.0 lisansıyla. Kayıtlar MP3 biçimine dönüştürüldü.

Paylaş

Şahin Sezgin ÖZDEMİR

Bilgisayar ve yazılım mühendisi. Eğitimini yurt dışında aldı, 15 yılı aşkın süredir içerik üretiyor ve 2014'te sahinsezgin.com'u kurdu. Portalın kurucusu ve editörü olarak yayın ilkelerini belirliyor, editör ekibinin çalışmalarını yönetiyor. İş dışında gitar ve bağlama çalıyor.

Benzer yazılar

Ders 13: Bulgarca Anlamıyorum, İstiyorum ve Yapabilirim Nasıl Denir hakkında yorumlar

Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.

Yorum yaz

E-posta adresin yayımlanmaz. Yıldızlı alanlar zorunlu.

İçindekiler

10 bölüm, 11 dk okuma
  1. Giriş
  2. 1. Bulgarca anlamıyorum: Не разбирам (ne razbíram) ve Не знам (ne znám) farkı
  3. 2. Bulgarca tekrar eder misiniz ve yavaş konuşur musunuz: konuşmayı kurtaran 5 cümle
  4. 3. Bulgarca Türkçe biliyor musun: Говориш ли турски? (govóriş li túrski?)
  5. 4. Bulgarca istiyorum: Искам да (ískam da) ve mastarı olmayan dil
  6. 5. Bulgarca yapabilirim ve yapamam: Мога да (móga da), Не мога (ne móga)
  7. 6. Bulgarca gitmem lazım: Трябва да (tryábva da) ile zorunluluk
  8. 7. Bulgarca eczane diyaloğu: Sezgin derdini anlatıyor
  9. 8. Bulgarca istemek ve yapabilmek testi: 10 soruda kendini sına
  10. Bulgarca bilmiyorum ve anlamıyorum hakkında sık sorulan sorular