USGS kataloğuna göre Ağrı il merkezinin 100 kilometre çevresinde 5,0 ve üstü on iki deprem kaydedildi. En güçlüleri 6,0 büyüklüğündeki iki depremdi: biri 1935'te Kars'ın doğusunda, öteki 1941'de Erciş'in kuzeyinde oldu. Merkeze en yakın büyük sarsıntı ise 21 Ocak 2007'de Hamur'un batısında, yalnızca 22 kilometre uzakta yaşandı. Kayıtların çoğu 5,2 ile 5,7 arasında; il çevresinde orta büyüklükte depremler yüzyıl boyunca aralıklarla görülmüş. Aşağıda bu depremleri, ilin konumunu ve deprem öncesinde yapılabilecekleri bulacaksınız.
Hamur'dan Eleşkirt'e: Ağrı'ya en yakın büyük depremler
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre il merkezine 50 kilometreden yakın dört deprem 5,0'ı aştı. En yakını 21 Ocak 2007'deki 5,2 büyüklüğündeki depremdi. Hamur'un 10 kilometre batısında, merkezden 22 kilometre uzakta oldu. 13 Mayıs 1924'te Eleşkirt'in 25 kilometre kuzey-kuzeydoğusunda 5,6, 6 Kasım 1933'te Taşlıçay'ın güney-güneybatısında yine 5,6 büyüklüğünde deprem kaydedildi. 3 Haziran 1991'de Kağızman'ın batı-güneybatısında, merkeze 40 kilometre uzakta 5,2'lik bir deprem oldu. Biraz daha uzakta, 21 Mart 1932'de Diyadin'in 33 kilometre güneyinde 5,3 ve 19 Nisan 1959'da Karayazı'nın doğu-güneydoğusunda 5,2 büyüklüğünde depremler var. Bu büyüklükler Kandilli ve AFAD'ın verdiği değerlerden birkaç onda bir farklı olabilir.
Kars, Erciş ve Sarıkamış yönündeki güçlü sarsıntılar
Listedeki en büyük iki deprem Ağrı merkezinden daha uzakta, Kars ve Erciş yönünde kaydedildi. 1 Mayıs 1935'teki 6,0 büyüklüğündeki deprem Kars'ın 28 kilometre doğusunda, Ağrı merkezine 99 kilometre uzakta kaydedildi. 10 Eylül 1941'deki 6,0'lık deprem ise Erciş'in 20 kilometre kuzey-kuzeydoğusunda, merkeze 67 kilometre mesafedeydi. Sarıkamış çevresi de iki kez sarsıldı: 7 Kasım 1985'te 5,2 ve 3 Aralık 1999'da 5,7 büyüklüğünde. 14 Kasım 1938'de Ermenistan topraklarında, birbirine yakın iki noktada aynı gün 5,2'lik iki deprem kayda geçti. Sınır ötesindeki bu kayıtlar, bölgedeki deprem etkinliğinin il ve ülke sınırına bağlı olmadığını hatırlatır.
Ağrı'nın yer aldığı sıkışan yayla
Doğu Anadolu'nun yüksek platosu, Arap levhası kuzeye doğru ilerledikçe sıkışan bir bölgedir ve Ağrı bu platonun üzerindedir. Yüksek dağlar, volkanik yapılar ve sık depremler bu sıkışmanın sonucudur. Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı da ilin doğusunda yükselen volkanik bir dağdır. Kataloğa göre il çevresindeki depremlerin hepsi 3 ile 33 kilometre arasında, yani sığ derinliklerde oldu. Kayıtlar tek bir noktada toplanmıyor; Eleşkirt, Taşlıçay, Diyadin, Hamur ve komşu illerin sınır bölgelerine dağılmış durumda. Bu yüzden ilin tamamı için aynı hazırlık önemlidir.
Derinlik ve büyüklük rakamlarını okumak
Büyüklük, depremde açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür. Ölçek logaritmik olduğu için bir tam birimlik artış, yaklaşık 32 kat daha fazla enerji demektir. Yani 1935 ve 1941'deki 6,0'lık depremler, listedeki 5,2'liklerden kat kat güçlüydü. Derinlik ise sarsıntının yüzeye ne kadar yakın başladığını gösterir. Örneğin 2007 Hamur depremi yalnızca 3 kilometre derinlikteydi. Böyle sığ depremler, aynı büyüklükteki derin depremlere göre yakın çevrede daha sert hissedilir. Bu sayfanın üstündeki canlı listede göreceğiniz 2 ve 3 büyüklüğündeki depremler bölgede olağandır. Çoğu ancak cihazlarla fark edilir.
Soğuk iklimde deprem hazırlığı
AFAD'ın genel önerileri Ağrı için de geçerlidir. Dolapları ve ağır eşyaları duvara sabitleyin. Evde "çök, kapan, tutun" için güvenli köşeleri belirleyin. Aile içinde bir buluşma noktası kararlaştırın. Ağrı'da kışlar uzun ve sert geçer, merkeze en yakın büyük deprem de bir ocak ayında oldu. Bu nedenle deprem çantasına su, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi ve ilaçların yanında battaniye ve kalın giysi de koyun. Soba kullanan evlerde sobayı ve bacayı sağlam bağlayın, sarsıntı sonrasında yangın ve gaz kaçağı olup olmadığına bakın. Deprem sırasında dışarı koşmayın. Sarsıntı bitince merdiveni kullanarak açık alana çıkın.

