Tunceli çevresinde 1900'den bu yana kaydedilmiş en büyük deprem, ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğunda 26 Aralık 1939 tarihiyle geçen 7,8 büyüklüğündeki Erzincan depremidir; merkez üssü il merkezine yaklaşık 89 km uzaklıktadır. Aynı katalogda il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü on iki deprem var ve bunların dokuzu 6,0 ya da daha büyük. Bu depremlerin çoğu ilin kuzeyinde Erzincan ve Pülümür yöresinde, güneyinde ise Elazığ ve Bingöl tarafında olmuş. Tunceli'nin kendisi bu iki hattın arasında kalıyor. İl sınırları içindeki en güçlü kayıt, 27 Ocak 2003'te Pülümür yakınlarındaki 6,1 büyüklüğündeki deprem.
Erzincan'dan Elazığ'a: Tunceli'yi çevreleyen büyük depremler
Listenin başında 1939 Erzincan depremi (7,8) duruyor. Erzincan yöresi iki yıl sonra, 12 Kasım 1941'de bir kez daha 6,0 büyüklüğünde sarsılmış. 13 Mart 1992'de Üzümlü ilçesindeki Cimin yakınlarında 6,7 büyüklüğünde bir deprem olmuş, yani 1992 Erzincan depremi. İki gün sonra, 15 Mart'ta Pülümür'ün hemen kuzeyinde 5,9 büyüklüğünde ikinci bir deprem kaydedilmiş. Güney tarafında 22 Mayıs 1971 (6,6) ve 1 Mayıs 2003 (6,4) Bingöl depremleri ile 24 Ocak 2020'deki 6,7 büyüklüğündeki Elazığ depremi var. 26 Temmuz 1967'de Bingöl'ün Yedisu yöresinde 6,2, 8 Mart 2010'da Elazığ'ın Karakoçan ilçesi yakınlarında 6,1 büyüklüğünde depremler olmuş. Listedeki en eski kayıt, 19 Mayıs 1915'te Ergani'nin kuzeyindeki 5,7 büyüklüğündeki deprem.
İki büyük fay hattının arasında kalan bir il
Tunceli, Türkiye'nin iki büyük doğrultu atımlı fay sisteminin arasında yer alıyor. Kuzey Anadolu Fay Hattı ilin kuzeyinden, Erzincan ovası boyunca geçer. 1939 ve 1992 depremleri bu kuşakta oldu. Doğu Anadolu Fay Hattı ise güneyden, Elazığ ve Bingöl üzerinden uzanır. 2020 Elazığ depremi bu hat üzerinde oldu. İki fay, ilin doğusunda Bingöl'ün Karlıova yöresinde birleşir. Bu yüzden Tunceli'nin kuzeyi, güneyi ve doğusu Türkiye'nin depremsel açıdan en etkin kesimleriyle çevrili. İl merkezi bu depremlerin hiçbirinin hemen üstünde değil, ama hepsine 45 ile 100 km arası mesafede.
Pülümür ve Karakoçan: il merkezine en yakın kayıtlar
Listede il merkezine 45 km'den yakın 5,0 ve üstü deprem yok. En yakını 46 km ile 2010 Karakoçan depremi (6,1). Onu 52 km ile 2003 Pülümür depremi (6,1) ve 58 km ile 1992'deki 5,9 büyüklüğündeki Pülümür depremi izliyor. Pülümür yöresi listede üç kez geçiyor; 5 Aralık 1995'te ilçenin doğu-güneydoğusunda 5,8 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedilmiş. Derinlikler 10 ile 27 km arasında, yani hepsi yer kabuğunun üst kesiminde olmuş sığ depremler. Sığ depremler yüzeyde daha belirgin hissedilir. Katalogdaki 10 km değeri bazen ölçüm belirsizliği yüzünden atanmış sabit bir derinliktir. USGS büyüklükleri Kandilli ve AFAD değerlerinden birkaç onda bir farklı olabilir.
Dağlık arazide deprem hazırlığı
AFAD'ın genel önerileri Tunceli için de geçerli. Dolap, raf ve kombi gibi ağır eşyaları duvara sabitleyin. Evde su, kalıcı yiyecek, el feneri, pil, ilk yardım malzemesi ve önemli belgelerin kopyalarının bulunduğu bir deprem çantası hazır tutun. Ailenizle bir buluşma noktası belirleyin. Sarsıntı sırasında Çök, Kapan, Tutun hareketini uygulayın; merdiven ve asansörden uzak durun. Sarsıntı bitince binadan çıkarken artçılara karşı dikkatli olun. Tunceli dağlık ve vadilerle bölünmüş bir il olduğu için deprem sonrası yamaçlardan taş düşmesi ve heyelan bazı yolları kapatabilir. Özellikle kış aylarında köylere ve yaylalara bağlanan yollarda bunu göz önünde bulundurun, resmi duyuruları takip edin.

