Mardin çevresinde güçlü deprem kaydı seyrek: ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğunda il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü yalnız bir deprem var. Bu, 17 Eylül 1994'te merkeze yaklaşık 98 km uzakta, 9 km derinlikte olan 5,1 büyüklüğündeki depremdir. Kaydın az olması Mardin'in depremden tamamen uzak olduğu anlamına gelmez; Türkiye'nin her yeri deprem bölgesidir ve küçük sarsıntılar il çevresinde de olur. Bu sayfanın üstündeki canlı liste ilin son depremlerini gösterir, aşağıdaki tablo ise uzun dönem kaydını toplar.
Kayıttaki tek güçlü sarsıntı: 17 Eylül 1994
USGS kataloğunda Mardin merkezine 100 km içinde görülen 5,0 ve üstü tek deprem 17 Eylül 1994 tarihli. Büyüklüğü 5,1, derinliği yaklaşık 9 km. USGS bu depremi Beşpınar adlı bir yerin 5 km kuzey-kuzeybatısı olarak tarif ediyor; il merkezine uzaklığı 98 km, yani 100 km sınırının hemen içinde. Kandilli ve AFAD aynı deprem için birkaç onda bir farklı büyüklük vermiş olabilir; tablodaki değerler USGS ölçümüdür.
Arap levhası üzerinde, büyük fayların güneyinde
Mardin, Arap levhasının Anadolu'ya uzanan kısmında yer alır. Türkiye'nin doğusundaki en bilinen deprem kaynakları olan Doğu Anadolu Fay Hattı ve Bitlis-Zagros kuşağı ilin kuzeyinde kalır. İl merkezine 100 km içinde kayıtlı güçlü deprem sayısının bu kadar düşük olması bu konumla uyumludur. Yine de bölgesel faylarda olan depremler uzaktan hissedilebilir ve küçük sarsıntılar ilin kendi sınırları içinde de olur. Bu yüzden düşük kayıt sayısını rahatlık değil, hazırlığı ihmal etmemek için bir başlangıç noktası olarak görmek gerekir.
Listede gördüğünüz büyüklük ve derinlik ne anlatır
Canlı listede her depremin büyüklüğü, derinliği ve yeri yazar. Büyüklük açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür; bir birimlik artış kabaca otuz kat daha fazla enerji demektir, bu yüzden 5,1 ile 4,1 arasında büyük fark vardır. Derinlik, depremin yerin kaç kilometre altında başladığını gösterir. 1994 depremindeki gibi 10 km'den sığ depremler, aynı büyüklükteki derin depremlere göre yakın çevrede daha belirgin hissedilir. Sarsıntının hissedilme şiddeti ayrıca uzaklığa ve zeminin cinsine de bağlıdır.
Eski Mardin'in taş dokusunda hazırlık
AFAD'ın genel önerileri Mardin için de geçerlidir: dolap ve rafları duvara sabitleyin, ağır eşyaları alt raflara koyun, su, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi ve önemli belgelerin kopyalarını içeren bir deprem çantası hazırlayın, aile içinde bir buluşma noktası belirleyin. Sarsıntı sırasında çök, kapan, tutun hareketini uygulayın, merdivene ve balkona koşmayın. Eski kentteki dar sokaklar, merdivenli geçitler ve yüksek taş duvarlar sarsıntı sonrası düşen taş ve sıva parçalarına karşı dikkat ister. Dışarı çıktığınızda duvar diplerinden uzaklaşıp açık bir alana geçin. Kendi binanızın dayanıklılığından emin değilseniz bir uzmana inceletmek en sağlam adımdır.

