USGS kataloğuna göre Bolu il merkezine 100 km içindeki en büyük deprem, 22 Temmuz 1967'de Akyazı'nın 9 km doğusunda olan 7,3 büyüklüğündeki depremdir. Aynı çemberde 7'yi aşan iki kayıt daha var: 26 Mayıs 1957'de Düzce'nin güney-güneybatısındaki 7,1 büyüklüğündeki deprem ve 12 Kasım 1999'daki 7,2 büyüklüğündeki Düzce depremi. Tablodaki on iki büyük kaydın il merkezine en yakın olanları 1944 yılının şubat ayında, 21 ve 22 km uzaklıkta oldu. Bu sayfanın üstündeki liste ildeki son depremleri gösterir, aşağıdaki tablo ise bu tarihsel kaydı.
Bolu çevresinde 7 büyüklüğünü aşan üç deprem
USGS kataloğundaki en güçlü kayıt 22 Temmuz 1967 tarihli. 7,3 büyüklüğündeki bu deprem Akyazı'nın 9 km doğusunda, Bolu merkezine 73 km uzaklıkta ve 14 km derinlikte oldu. Sekiz gün sonra, 30 Temmuz 1967'de Akyazı'nın kuzeybatısında 5,7 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedildi. 26 Mayıs 1957'de ise Düzce'nin güney-güneybatısında, il merkezine 43 km uzaklıkta 7,1 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Aynı gün 6,0, ertesi gün de 5,8 büyüklüğünde iki deprem daha kayda geçti. Listede tanıdık bir ad da var: 12 Kasım 1999 Düzce depremi 7,2 büyüklüğündeydi ve Düzce'nin 8 km güneyinde, 10 km derinlikte, Bolu merkezine 37 km uzaklıkta oldu. Bu üç depremin merkez üssü de il merkezinin batısında, Düzce ile Akyazı arasındaki kuşakta yer alıyor.
1944 depremleri ve il merkezine en yakın kayıtlar
Bolu merkezine en yakın büyük kayıtlar 1944 yılına ait. USGS kataloğuna göre 1 Şubat 1944'te merkeze 21 km uzaklıkta, 2 Şubat 1944'te ise Seben'in 16 km kuzey-kuzeybatısında, merkeze 22 km uzaklıkta 5,7 büyüklüğünde iki deprem kaydedildi. Aynı yıl 5 Nisan'da Düzce'nin hemen güneyinde yine 5,7 büyüklüğünde bir deprem daha oldu. Listedeki diğer kayıtlar daha geniş bir zaman aralığına yayılıyor: 16 Aralık 1926'da 5,8, 20 Haziran 1943'te Taraklı'nın kuzeyinde, merkeze 94 km uzaklıkta 6,4 büyüklüğünde. Tablodaki en yeni kayıt 23 Kasım 2022 tarihli. 6,1 büyüklüğündeki bu deprem Düzce'nin 15 km batısında, Bolu merkezine 53 km uzaklıkta oldu. USGS'in büyüklükleri Kandilli ve AFAD'ın verdiği değerlerden birkaç onda bir farklı olabilir.
Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Bolu
Kuzey Anadolu Fay Hattı Bolu il topraklarından geçer. Tablodaki büyük depremlerin çoğu Düzce, Akyazı ve Bolu arasında, bu fay kuşağının uzandığı hat boyunca sıralanıyor. Türkiye'nin her yeri deprem bölgesidir ve Bolu, ülkenin en etkin fay sistemlerinden birinin üzerinde bulunan iller arasında. Bu, belirli bir tarihte deprem olacağı anlamına gelmez; tarihsel kayıt bir tahmin değil, bölgenin geçmişte neler yaşadığının dökümüdür. Oturduğunuz binanın depreme dayanıklılığını bilmek ve evdeki hazırlığı tamamlamak, bu geçmişten çıkarılabilecek en somut derstir.
Tablodaki derinlik ve büyüklük ne anlatır
Bolu çevresindeki büyük depremlerin derinlikleri 10 ile 25 km arasında, yani hepsi sığ depremler. Sığ depremler yüzeyde daha güçlü hissedilir. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: bir tam birimlik artış, açığa çıkan enerjinin yaklaşık 32 kat artması demektir. Bu yüzden 7,3 ile 5,7 arasındaki fark sayıda göründüğünden çok daha büyüktür. Tablodaki uzaklık değeri depremin merkez üssü ile Bolu il merkezi arasındaki düz mesafedir; ilçelere uzaklık farklı olabilir. Eski yıllara ait kayıtlarda derinlik çoğu zaman yaklaşık değer olarak verilir.
Dağlık ve soğuk bir ilde deprem hazırlığı
AFAD'ın genel önerileri Bolu için de geçerli: dolap ve rafları duvara sabitleyin, ailece buluşma noktasını belirleyin ve en yakın toplanma alanını e-Devlet üzerinden öğrenin. Deprem çantasında su, kuru gıda, el feneri, pil, düdük, ilk yardım malzemesi ve ilaçlar bulunsun. Kışları uzun ve sert geçen Bolu'da çantaya battaniye ve kalın giysi eklemek, deprem sonrası dışarıda geçirilecek saatler için önemlidir. Sarsıntı sırasında çök, kapan, tutun hareketini uygulayın; asansör ve merdivene koşmayın. Sarsıntıdan sonra dağ yollarında heyelan ve kaya düşmesine karşı dikkatli olun, gereksiz yolculuk yapmayın.

