Düzce, Türkiye'de büyük depremlere en yakından tanık olmuş şehirlerden biri. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre il merkezine 100 km içinde 7,0'ı aşan üç deprem kayıtlı. 12 Kasım 1999'daki 7,2 büyüklüğündeki deprem şehir merkezinin yalnızca 9 km güneyinde oldu. 26 Mayıs 1957'deki 7,1'lik deprem 14 km, 23 Kasım 2022'deki 6,1'lik deprem ise 15 km uzaktaydı. Listenin en büyüğü 22 Temmuz 1967'de Akyazı yakınlarında oldu. 7,3 büyüklüğündeki bu deprem il merkezine 41 km uzaktaydı.
Şehrin hemen altındaki depremler: 1926'dan 2022'ye
Düzce listesini diğer illerden ayıran şey depremlerin merkeze ne kadar yakın olduğu. Listedeki 12 güçlü depremin altısı il merkezine 21 km ya da daha yakın. En yakını 12 Kasım 1999 Düzce depremi: 7,2 büyüklüğünde, 10 km derinlikte ve şehrin 8-9 km güneyinde. Bundan bir gün önce, 11 Kasım 1999'da Sapanca'nın kuzeyinde 5,7'lik bir deprem kaydedilmişti. Bu deprem Düzce'ye 76 km uzaklıktaydı. 2022'de 23 Kasım'da şehrin 15 km batısında 6,1 büyüklüğünde bir deprem oldu. Bu da Düzce'nin yakın geçmişte de güçlü sarsıntılar yaşadığını gösteriyor. Daha eski kayıtlar da aynı alana işaret ediyor. 16 Aralık 1926'da şehrin güney-güneybatısında 5,8, 1 Şubat 1944'te güneydoğusunda 5,7 büyüklüğünde depremler kaydedildi. İkisi de il merkezine 21 km uzaklıkta.
1957 ve 1967: Düzce ile Akyazı arasındaki büyük depremler
26 Mayıs 1957'de il merkezinin 13-14 km güney-güneybatısında 7,1 büyüklüğünde bir deprem oldu. Aynı gün Akyazı'nın doğu-güneydoğusunda 6,0'lık ikinci bir deprem, ertesi gün de Düzce'nin güneybatısında 5,8'lik bir deprem kaydedildi. Yani iki gün içinde art arda üç güçlü sarsıntı yaşandı. On yıl sonra, 22 Temmuz 1967'de Akyazı'nın 9 km doğusunda 7,3 büyüklüğünde bir deprem oldu. Bu deprem listenin en büyüğü ve il merkezine 41 km uzaklıkta. Sekiz gün sonra, 30 Temmuz'da Akyazı'nın kuzeybatısında 5,7'lik bir deprem daha kaydedildi. Listedeki diğer iki kayıt daha batıda. 20 Haziran 1943'te Taraklı'nın kuzey-kuzeydoğusunda 6,4'lük, 13 Eylül 1999'da Köseköy yakınlarında 5,9'luk depremler oldu.
Kuzey Anadolu Fay Hattı ve Düzce ovası
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Türkiye'nin kuzeyini doğudan batıya kat eden büyük bir yanal atımlı faydır. Kolları Düzce il topraklarından geçer. Listedeki depremlerin Düzce, Akyazı ve Sapanca hattında sıralanması bu fay kuşağının izini sürüyor. USGS büyüklükleri, Kandilli Rasathanesi ve AFAD'ın aynı depremler için verdiği değerlerden birkaç onda bir farklı olabilir. Bunun nedeni kurumların farklı istasyonlar ve hesap yöntemleri kullanması. Bu fark, depremlerin il çevresindeki yerini ve sırasını değiştirmez.
Sığ odaklı depremler neden güçlü hissedilir?
Düzce çevresindeki 12 kaydın derinliği 10 ile 25 km arasında değişiyor. Bunların çoğu 15 km ya da daha sığ. Bunlar sığ depremlerdir: enerji yüzeye kısa bir yoldan ulaştığı için sarsıntı merkez üssünün yakınında güçlü hissedilir. 1999'daki 7,2'lik deprem 10 km derinlikteydi ve şehre 9 km uzaktaydı. Yakınlık ve sığlık bir araya geldiğinde sarsıntının şehirde neden güçlü hissedildiğini bu iki sayı açıklıyor. Bu sayfanın üstündeki canlı listede her depremin yanında büyüklük ve derinlik yazar. Aynı büyüklükte iki depremden sığ ve yakın olanı daha çok hissedilir.
Düzce'de hazırlık: evde, işte ve Akçakoca kıyısında
AFAD'ın genel önerileri Düzce için de geçerli. Dolap, kitaplık ve su ısıtıcısı gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitleyin. Ailece bir buluşma noktası belirleyin ve deprem çantasını kolay ulaşılacak bir yerde tutun. Çantada su, kalıcı yiyecek, el feneri, ilk yardım malzemesi ve belgelerin kopyası olsun. Sarsıntı anında çök, kapan, tutun: masa gibi sağlam bir eşyanın yanında yere çökün, başınızı koruyun ve sarsıntı bitene kadar tutunun. Merdiven ve asansör kullanmayın. Sarsıntı bitince gaz vanasını kapatıp binadan sakin bir şekilde çıkın. Akçakoca gibi kıyı kesimlerindeyken güçlü bir sarsıntı hissederseniz, sarsıntı geçince kıyıdan uzaklaşıp yüksek bir yere çıkmak genel bir güvenlik önerisidir. Bilgiyi resmi kurumların açıklamalarından takip edin.

