ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre Ankara il merkezine 100 km içinde kaydedilen en büyük deprem, 1 Şubat 1944'te Çankırı'nın Orta ilçesi yakınında olan 7,6 büyüklüğündeki depremdir. Bu çemberde kayıtlı en büyük 12 depremin büyüklüğü 5,1 ile 7,6 arasında. Merkeze en yakın kayıtlar 58 ila 68 km uzaklıkta, Kalecik, Kırıkkale ve Bala çevresinde; listede bundan daha yakın bir deprem yok. Yine de Türkiye'nin her yeri gibi Ankara da deprem bölgesidir ve çevresi yüzyıl boyunca birçok orta ve büyük deprem kaydetti.
Ankara çevresinde kayda geçen 5,0 ve üstü depremler
Listenin en güçlüsü 1 Şubat 1944'teki 7,6 büyüklüğündeki depremdir. İl merkezine yaklaşık 82 km uzaklıkta, Çankırı'nın Orta ilçesinin batı-kuzeybatısında ve 30 km derinlikte oldu. Aynı bölgede 6 Haziran 2000'de 6,0 büyüklüğünde ikinci bir deprem kaydedildi; merkez üssü Orta'nın kuzeybatısında, il merkezine 85 km uzaklıktaydı. Ankara'ya en yakın kayıtların bir kısmı 1928 ve 1938 yıllarına ait. 4 Ekim 1928'de Kalecik'in doğu-güneydoğusunda, merkeze 58 km uzaklıkta 5,5 büyüklüğünde deprem oldu; bir gün önce daha uzakta, Eldivan yakınında 5,3 kaydedilmişti. 14 Mayıs 1938'de Kırıkkale çevresinde iki ayrı 5,4 kaydı var. Daha yakın dönemde Bala çevresi öne çıkıyor. 30 Temmuz 2005'te 5,2, 20 Aralık 2007'de 5,7 ve 26 Aralık 2007'de 5,6 büyüklüğünde depremler kaydedildi. Bunlar il merkezine 59 ila 66 km uzaklıktaydı. Liste, Çerkeş yakınındaki 1947 (5,2) ve 1964 (5,1) depremleriyle tamamlanıyor. USGS büyüklükleri Kandilli ve AFAD değerlerinden birkaç onda bir farklı olabilir.
Kuzeydeki büyük fay ve iç bölgedeki küçük faylar
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Ankara'nın kuzeyinden, Bolu ve Çankırı yönünde geçer. Listedeki en büyük iki deprem, yani 1944'teki 7,6 ve 2000'deki 6,0, bu kuzey kuşağına yakın Orta çevresinde oldu. Ankara'nın güneydoğusunda, Bala ile Kırıkkale arasında kalan bölge ise daha orta büyüklükte depremler üretti. 1938, 2005 ve 2007 kayıtları burada yoğunlaşıyor. Kısacası Ankara, büyük bir fay hattının tam üzerinde değil ama ona yakın. Ayrıca kendi çevresinde de deprem üreten bölgeler var. Bu yüzden ildeki sarsıntıların bir kısmı uzaktaki güçlü depremlerden, bir kısmı da yakındaki orta büyüklükteki depremlerden gelir.
Ankara kayıtlarında derinlik ve uzaklık ne anlatıyor
Listedeki depremlerin çoğu 5 ile 15 km arasında, yani sığ derinlikte. Sığ depremler merkez üssüne yakın yerlerde daha güçlü hissedilir. Örneğin 2005'teki Bala çevresi depremi 5 km derinlikte kaydedildi. 1944'teki 7,6 ise 30 km derinlikteydi ve listedeki en derin kayıt o. Bir depremin Ankara'da nasıl hissedileceğine yalnız büyüklüğe bakarak karar verilemez. Uzaklık, derinlik ve binanın oturduğu zemin de belirleyicidir. Sayfanın üstündeki listede her depremin büyüklüğü, derinliği ve yeri birlikte verilir. Bu üç bilgiyi birlikte okumak, küçük bir depremin neden hissedildiğini ya da büyük bir depremin neden hafif geçtiğini anlamayı kolaylaştırır.
Ankara'da yaşayanlar için hazırlık
AFAD'ın temel önerileri Ankara için de geçerlidir. Dolapları ve ağır eşyaları duvara sabitleyin. Evde su, ilk yardım malzemesi, el feneri, düdük ve önemli belgelerin kopyalarını içeren bir deprem çantası bulundurun. Aile içinde deprem sonrası buluşma noktasını önceden konuşun. En yakın toplanma alanınızı e-Devlet üzerinden AFAD'ın toplanma alanı sorgulamasıyla öğrenebilirsiniz. Kentte çok sayıda eski yapı ve çok katlı apartman var. Oturduğunuz binanın ne zaman ve hangi yönetmeliğe göre yapıldığını bilmek, gerekirse yetkili kurumlardan zemin ve yapı incelemesi istemek en etkili hazırlıktır. Sarsıntı sırasında çök, kapan, tutun hareketini yapın. Merdiven ve asansöre koşmayın. Sarsıntı bitince binayı sakin biçimde terk edin.

