ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre Kastamonu merkezine 100 km içindeki en büyük deprem, 26 Kasım 1943'te Ilgaz yakınında, şehre yaklaşık 58 km uzaklıkta olan 7,5 büyüklüğündeki depremdir. Sayfanın altındaki tabloda 5,0 ve üstü 12 deprem yer alıyor: ikisi 7 ve üzerinde, dördü 6 ile 7 arasında. Bunların 11'i 1910 ile 1953 arasında kaydedildi. Çoğu ilin güneyindeki Tosya ve Daday ile sınır komşusu Çankırı, Karabük ve Çorum ilçelerinde. Sayfanın üstünde ise ilin son 30 gününe ait canlı liste var.
1943 Ilgaz depremi ve güneydeki deprem kuşağı
Listenin başında 26 Kasım 1943 depremi var. 7,5 büyüklüğündeki bu deprem, yaygın olarak Tosya-Ladik depremi diye bilinir. USGS bu depremin merkezini Ilgaz'ın 6 km güney-güneydoğusu olarak verir. Bu nokta Kastamonu merkezine yaklaşık 58 km uzaklıktadır. Ardından 13 Ağustos 1951'de Eflani'nin 14 km güneyinde 7,0 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmiştir. Bu deprem il merkezine 70 km uzaklıktadır. Listedeki diğer güçlü depremler de aynı güney kuşağında toplanır: 7 Eylül 1953'te Bayramören yakınında 6,1, 9 Haziran 1919'da Safranbolu'nun doğu-güneydoğusunda 6,1 ve 25 Haziran 1910'da İskilip'in kuzeydoğusunda 6,5 büyüklüğünde depremler olmuştur.
Daday çevresi: il merkezine en yakın kayıtlar
Katalogda Kastamonu merkezine en yakın iki deprem Daday çevresinde, aynı yıl içinde olmuştur. Biri 2 Mart 1945'te Daday'ın 12 km güney-güneybatısında 5,8 büyüklüğünde, öteki 26 Ekim 1945'te Daday'ın 7 km güneyinde 6,1 büyüklüğündedir. Bu iki deprem il merkezine yalnız 29 ve 26 km uzaklıktadır. 9 Haziran 1919'da da aynı gün iki deprem kaydedilmiştir: Tosya'nın 17 km kuzey-kuzeydoğusunda 5,9 ve Safranbolu tarafında 6,1. Ağustos 1918'de ise Osmancık'ın kuzey-kuzeybatısında 20 gün arayla iki tane 5,8 büyüklüğünde deprem olmuştur. Listedeki en yeni kayıt 5 Ekim 1977'de Bayramören'in doğusunda olan 5,8 büyüklüğündeki depremdir.
Kastamonu'nun tektonik konumu
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Kastamonu'nun güneyinden, Tosya tarafından geçer. Tarihsel listedeki depremlerin çoğunun ilin güney ilçeleri ile Çankırı ve Karabük sınırında toplanması bu yüzden şaşırtıcı değildir. İl merkezi ve Karadeniz kıyısındaki ilçeler bu kuşaktan daha uzaktadır, ama güçlü bir deprem 50 ile 100 km uzaklıktan da açıkça hissedilebilir. Bu yüzden Kastamonu'nun neresinde oturulursa oturulsun, binanın depreme dayanıklılığı ve evdeki hazırlık aynı ölçüde gereklidir.
Listedeki derinlik ve büyüklük ne anlatır
Tablodaki depremlerin derinliği 10 ile 33 km arasındadır, yani hepsi sığ depremlerdir. Sığ depremler aynı büyüklükte daha derin bir depreme göre yüzeyde daha güçlü hissedilir. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 7,5 büyüklüğündeki bir deprem, 6,5 büyüklüğündeki bir depremden yaklaşık 30 kat daha fazla enerji açığa çıkarır. Eski depremlerin büyüklüğü sonradan yapılan hesaplamalara dayanır. USGS değerleri Kandilli ve AFAD'ın verdiği büyüklüklerden birkaç onda bir farklı olabilir.
Hazırlık ve deprem anı
Evde dolap ve rafları duvara sabitleyin. Su, el feneri, düdük, ilaç ve önemli belgelerden oluşan bir deprem çantası hazırlayın. Aileyle buluşma noktasını önceden belirleyin. Sarsıntı sırasında çök, kapan, tutun hareketini yapın, merdiven ve asansörden uzak durun. Sarsıntı bitince gaz ve elektriği kontrol ederek binadan sakin şekilde çıkın. İnebolu, Abana ve Cide gibi kıyı ilçelerinde, güçlü bir sarsıntıdan sonra kıyıdan uzaklaşıp yüksek bir yere geçmek genel bir önlemdir. Resmi duyuruları AFAD ve valilikten takip edin.

