Çorum çevresinde 1900'den bu yana kaydedilen en güçlü deprem, 25 Haziran 1910'da İskilip'in yaklaşık 15 km doğu-kuzeydoğusunda meydana gelen 6,5 büyüklüğündeki depremdir ve il merkezine yaklaşık 39 km uzaklıktadır. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğunda aynı dönemde il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü 12 deprem var. Bunların çoğu 1910 ile 1944 arasına, özellikle Osmancık, İskilip ve Laçin çevresine yoğunlaşıyor. Bu sayfada ilin son depremlerini canlı olarak izleyebilir, aşağıda da geçmişteki büyük depremleri ve hazırlık için bilinmesi gerekenleri okuyabilirsiniz.
1942 yılı: Laçin'den Gümüşhacıköy'e üç deprem
Çorum'un kayıtlı deprem geçmişinde en hareketli dönem 1942'nin son haftalarıdır. 21 Kasım 1942'de Laçin'in hemen güney-güneydoğusunda 5,8 büyüklüğünde bir deprem oldu. Bu, listedeki depremler arasında il merkezine en yakın olanıdır, yaklaşık 23 km. Aynı yıl 2 Aralık'ta Samsun'un Vezirköprü ilçesi yakınında 6,0, 11 Aralık'ta ise Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinin batı-kuzeybatısında yine 6,0 büyüklüğünde depremler kaydedildi. Üç olay da yaklaşık 15 km derinlikte, yani yüzeye yakın sığ depremlerdir. Birkaç hafta içinde komşu bölgelerde art arda yaşanan bu depremler, Çorum'un kuzeyi ile Amasya ve Samsun sınırı arasındaki kuşağın sismik olarak etkin olduğunu gösterir.
İskilip ve Osmancık çevresinde yüzyılın ilk yarısı
1910'daki 6,5 büyüklüğündeki İskilip depreminden sonra Osmancık çevresi öne çıkıyor. 1918'de üç hafta arayla iki deprem kaydedildi: 9 Ağustos'ta Osmancık'ın 22 km kuzey-kuzeybatısında ve 29 Ağustos'ta 12 km kuzey-kuzeybatısında, ikisi de 5,8 büyüklüğünde. 30 Eylül 1944'te yine Osmancık'ın batı-kuzeybatısında 5,5 büyüklüğünde bir deprem oldu. İlin batısında, Kastamonu'nun Tosya ilçesi yakınında 9 Haziran 1919'da 5,9 ve 16 Ağustos 1923'te 5,6 büyüklüğünde iki deprem daha var. Güneydoğuda ise 30 Temmuz 1940'ta Yozgat'ın Saraykent ilçesinin kuzeyinde 6,2 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmiş; il merkezine uzaklığı yaklaşık 91 km.
1996 Ağustosu: aynı gün iki deprem
Listedeki en yeni büyük depremler 14 Ağustos 1996 tarihlidir. Aynı gün biri 5,8, diğeri 5,7 büyüklüğünde iki deprem kaydedildi. 5,7 büyüklüğündeki deprem Amasya'nın Merzifon ilçesinin yaklaşık 11 km güneybatısında, il merkezine 45 km uzaklıkta oldu. 5,8 büyüklüğündekinin il merkezine uzaklığı yaklaşık 40 km; katalog bu kaydın yerini yalnızca "Orta Türkiye" olarak veriyor. İkisi de yaklaşık 10 km derinlikte. Bu iki deprem, 1944'ten sonra yarım yüzyılı aşan bir aranın ardından il merkezinin 100 km çevresinde kaydedilen ilk 5,0 üstü sarsıntılardır. O tarihten bu yana katalogda il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü yeni bir kayıt bulunmuyor; bu durum bölgenin sessizleştiği anlamına gelmez, yalnızca kayıtlı geçmişi özetler.
Çorum'un fay hatlarına göre konumu
Kuzey Anadolu Fay Hattı Çorum'un kuzey kesiminden geçer. Yukarıdaki depremlerin Osmancık, İskilip, Laçin, Tosya ve Merzifon çevresinde toplanması bu kuşağa yakınlıkla uyumludur. Listedeki depremlerin hepsi 10 ile 15 km derinliğindedir. Sığ depremler aynı büyüklükteki derin depremlere göre yüzeyde daha güçlü hissedilir, bu yüzden 5 civarındaki bir deprem bile yakın yerleşimlerde belirgin bir sarsıntı yaratabilir. Sayfanın üstündeki canlı listede gördüğünüz küçük depremlerin büyük kısmı 3'ün altındadır ve genellikle hissedilmez ya da çok hafif hissedilir. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 6,5 büyüklüğündeki bir deprem, 5,5 büyüklüğündekine göre yaklaşık 30 kat daha fazla enerji açığa çıkarır.
Çorum'da depreme hazırlık ve sarsıntı anı
AFAD'ın önerileri her il için geçerlidir: dolap, kitaplık ve beyaz eşyaları duvara sabitleyin, ailecek bir buluşma noktası belirleyin, kapı yakınında bir deprem çantası bulundurun. Çantada su, uzun ömürlü yiyecek, el feneri, pilli radyo, ilk yardım malzemesi, ilaçlar ve kimlik fotokopileri olsun. Çorum'da kışlar soğuk geçtiği için çantaya battaniye, bere ve kalın giysi eklemek, deprem sonrasında dışarıda beklemek gerekirse işe yarar. Sarsıntı sırasında Çök, Kapan, Tutun hareketini uygulayın; merdivene, balkona ve asansöre yönelmeyin. Sarsıntı bitince gaz vanasını ve elektriği kapatıp binayı sakin şekilde terk edin. Kırsal kesimde yığma ve eski yapılarda oturanların binalarını bir uzmana kontrol ettirmesi iyi bir başlangıçtır.

