Kahramanmaraş, Türkiye'de yakın dönemin en güçlü depremlerinin yaşandığı il. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre il merkezine 100 km içinde kaydedilen en büyük deprem, 6 Şubat 2023'te merkeze yaklaşık 41 km uzaklıkta Pazarcık yakınında meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki depremdir. Aynı gün Elbistan yakınında 7,5 büyüklüğünde ikinci bir deprem kaydedildi. Bu sayfanın üst kısmında ilin son depremlerini canlı olarak izleyebilir, altta ise il çevresindeki 5,0 ve üstü depremlerin tam tablosunu görebilirsiniz.
6 Şubat 2023: Pazarcık ve Elbistan depremleri
Kamuoyunda Kahramanmaraş merkezli depremler olarak bilinen 6 Şubat 2023 dizisi, il çevresindeki kaydın büyük kısmını tek başına oluşturuyor. USGS kataloğuna göre o gün il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü yedi deprem kaydedildi. En büyüğü merkeze 41 km uzaklıkta, Pazarcık yakınındaki 7,8 büyüklüğündeki depremdi; derinliği yaklaşık 10 km olarak ölçüldü. Aynı gün merkeze 52 km uzaklıkta, Elbistan yakınında 7 km derinlikte 7,5 büyüklüğünde ikinci bir büyük deprem oldu. O günün listesinde ayrıca Nurdağı'nın doğusunda 6,7, Göksun'un hemen kuzeyinde 6,0, Malatya'nın Doğanşehir ilçesi yakınında 5,8, yine Nurdağı çevresinde 5,7 ve Suriye sınırı bölgesinde 5,6 büyüklüğündeki depremler yer alıyor. Ertesi gün, 7 Şubat 2023'te Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesi yakınında 5,5 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedildi.
2023 öncesi: 1971 ve 1986 depremleri
2023'ten önceki kayıtlar daha seyrek. USGS kataloğunda il merkezine 100 km içindeki en eski 5,0 ve üstü deprem, 11 Temmuz 1971'de Nurdağı'nın doğusunda, merkeze 48 km uzaklıkta kaydedilen 5,8 büyüklüğündeki depremdir. 1986'da ise Malatya'nın Doğanşehir ilçesi çevresinde bir ay arayla iki deprem oldu: 5 Mayıs'ta 6,1 ve 6 Haziran'da 5,8 büyüklüğünde. Bu iki deprem il merkezine 88 ve 97 km uzaklıktaydı. 2023 dizisinin ardından 25 Temmuz 2023'te Adana'nın Kozan ilçesinin kuzeydoğusunda 5,5 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedildi. Toplamda listede 12 deprem var ve bunların dokuzu 2023 yılına ait. Eski yıllara ait kayıtların az olması, o dönemde ölçüm ağının bugünkü kadar yoğun olmamasıyla da ilgilidir; bu, bölgenin geçmişte sakin olduğu anlamına gelmez.
Doğu Anadolu Fay Hattı ve ilin konumu
Kahramanmaraş, Türkiye'nin iki büyük doğrultu atımlı fay sisteminden biri olan Doğu Anadolu Fay Hattı'nın geçtiği iller arasındadır. Bu sistem, Anadolu levhası ile Arap levhası arasındaki sınırın bir bölümünü oluşturur. Listedeki depremler tek bir noktada toplanmıyor: Pazarcık, Nurdağı, Göksun, Elbistan, Gölbaşı, Doğanşehir ve Kozan çevresine, yani il merkezinin hem güneyine hem kuzeyine ve komşu Gaziantep, Adıyaman, Malatya ile Adana topraklarına dağılıyor. Bu yüzden sayfadaki tarihsel tablo yalnız il sınırını değil, merkeze 100 km'lik çevreyi kapsar.
Kahramanmaraş depremlerinde derinlik ve büyüklük
Listedeki depremlerin tamamı 7 ile 15 km arasında, yani sığ derinlikte oluştu. Sığ depremler yüzeyde daha güçlü hissedilir; aynı büyüklükteki derin bir depremle karşılaştırıldığında sarsıntı yakın yerleşimlerde belirgin biçimde artar. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 7,8 büyüklüğündeki bir deprem, 6,8 büyüklüğündekine göre yaklaşık 32 kat daha fazla enerji açığa çıkarır. Sayfadaki tarihsel tablo USGS ölçümlerini gösterir; Kandilli Rasathanesi ve AFAD aynı deprem için birkaç onda bir farklı değer verebilir. Üstteki canlı listede ise ilin her gün kaydedilen küçük depremlerini görürsünüz; büyük bir dizinin ardından bölgede uzun süre küçük ölçekli depremlerin sürmesi olağandır.
Hazırlık ve deprem anı
AFAD'ın genel önerileri her ev için geçerlidir: dolap, kitaplık ve ağır eşyaları duvara sabitleyin, ailece buluşma noktası belirleyin ve su, kuru gıda, el feneri, pil, düdük, ilk yardım malzemesi ile kimlik fotokopilerinin bulunduğu bir deprem çantası hazırlayın. Kahramanmaraş'ta kışlar özellikle Göksun, Elbistan ve Afşin gibi yüksek kesimlerde sert geçer; 6 Şubat 2023 depremleri de kış ortasında yaşandı. Bu yüzden çantaya mevsime göre battaniye, sıcak tutan giysi ve yedek çorap eklemek iyi bir fikirdir. Deprem anında Çök, Kapan, Tutun hareketini uygulayın, merdiven ve asansörden uzak durun. Sarsıntı bittikten sonra binadan sakin biçimde çıkın, hasarlı yapılara geri girmeyin ve bilgiyi AFAD ile resmi kurumlardan takip edin.

