USGS (ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu) kataloğunda Adıyaman il merkezine 100 km mesafe içinde 5,0 ve üstü 12 deprem kayıtlı. Bunların en büyüğü 6 Şubat 2023'teki 7,5 büyüklüğündeki Elbistan depremi. İl merkezine en yakın olanı ise 2017'de Samsat'ın hemen kuzeybatısında meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki deprem. Kayıtların çoğu ilin kuzeyinde ve kuzeybatısında, Sincik, Çelikhan ve Malatya sınırı boyunca toplanıyor; il, Doğu Anadolu'nun en hareketli kuşaklarından birinin hemen yanında. Sayfanın üstünde ildeki son depremlerin canlı listesini, altında da bu tarihsel kayıtların tam tablosunu bulabilirsiniz.
6 Şubat 2023: Adıyaman çevresinde aynı gün dört büyük sarsıntı
Kahramanmaraş merkezli depremler, Adıyaman çevresindeki kayıtların en yoğun gününü oluşturuyor. Katalogda bu tarihte il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü dört deprem var. En güçlüsü 7,5 büyüklüğündeki Elbistan depremi. Merkez üssü il merkezine yaklaşık 99 km uzaklıkta ve 7 km derinlikte. Aynı gün Çelikhan'ın 12 km batısında, il merkezine 34 km mesafede 6,0 büyüklüğünde bir deprem oldu. Bu, listedeki depremler arasında il merkezine en yakın 6 ve üstü kayıt. Bunlara Malatya'nın Doğanşehir ilçesinin 9 km güneybatısındaki 5,8 ve Yeşilyurt'un 7 km güneybatısındaki 5,7 büyüklüğündeki depremler eklendi. Dört kaydın dördü de sığ. Dizinin bu tabloya girmeyen depremleri il merkezine 100 km'den uzak olduğu için burada yer almıyor.
Sincik, Doğanşehir ve Samsat: bir asırlık kayıtlar
Listedeki en eski kayıt 4 Aralık 1905'e ait. Sincik'in yaklaşık 13 km kuzey-kuzeydoğusunda, il merkezine 54 km uzaklıkta 6,8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Bu deprem, 2023'e kadar bu çemberdeki en güçlü kayıt olarak kaldı. Sincik çevresi daha sonra 14 Haziran 1964'te 5,8, 4 Ağustos 2020'de de 5,6 büyüklüğünde depremlerle sarsıldı. 1986'da Malatya'nın Doğanşehir ilçesi çevresinde bir ay arayla iki deprem oldu: 5 Mayıs'ta 6,1 ve 6 Haziran'da 5,8. Doğanyol'un batısında da 13 Temmuz 2003'te 5,6, 16 Ekim 2024'te 6,0 büyüklüğünde depremler kaydedildi. İl merkezine en yakın kayıt ise 2 Mart 2017'deki 5,6 büyüklüğündeki deprem. Merkez üssü Samsat'ın 5 km kuzeybatısında ve il merkezine yalnızca 21 km uzaklıktaydı.
Doğu Anadolu Fay Hattı ve Adıyaman'ın konumu
Adıyaman, Arap levhası ile Anadolu levhası arasındaki sınırın hemen güneyinde yer alıyor. Bu sınırı oluşturan Doğu Anadolu Fay Hattı, ilin batısından ve kuzeyinden, Gölbaşı ve Çelikhan çevresinden geçiyor. Tablodaki depremlerin haritadaki dağılımı da bununla örtüşüyor. Büyük kayıtların neredeyse tamamı ilin kuzeyindeki dağlık kesimde ve Malatya sınırı boyunca. İlin güneyinden yalnızca Samsat yakınındaki 2017 depremi listeye girmiş. Bu durum güney kesimin depremden muaf olduğu anlamına gelmez. Türkiye'nin her yeri deprem bölgesidir ve binaların dayanıklılığı her ilçe için aynı ölçüde önemlidir.
Adıyaman kayıtlarında büyüklük ve derinlik nasıl okunur
Büyüklük ölçeği logaritmiktir. Bir tam birimlik artış, kabaca 32 kat daha fazla enerji anlamına gelir. Bu yüzden 7,5 büyüklüğündeki Elbistan depremi, listedeki 5,6'lık depremlerden çok daha fazla enerji açığa çıkardı. Tablodaki hemen bütün kayıtların derinliği 10 km görünüyor. Bu bölgedeki depremlerin genellikle sığ olduğunu gösteriyor, ancak 10 km'nin kesin bir ölçümden çok, derinliğin net hesaplanamadığı eski ya da hızlı kayıtlarda kullanılan standart bir değer olabileceğini de bilmek gerekir. Sığ depremler yüzeyde daha güçlü hissedilir. Kataloğun bazı yer adları özgün kayıtta bozuk karakterlerle yazılmıştır, bu sayfada düzeltilmiş hâlleri kullanılıyor. USGS büyüklükleri, Kandilli Rasathanesi ve AFAD'ın aynı deprem için verdiği değerlerden birkaç onda bir farklı olabilir. Sayfanın üstündeki canlı listede ise çoğunlukla insanların hissetmediği küçük depremler görünür.
Adıyaman'da hazırlık: dağ köylerinden il merkezine
AFAD'ın temel önerileri her ilçe için geçerli. Dolap, kitaplık gibi ağır eşyaları duvara sabitleyin. Su, kuru gıda, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi ve önemli belgelerin kopyalarını içeren bir deprem çantası hazırlayın. Oturduğunuz yere en yakın toplanma alanını e-Devlet üzerinden öğrenin. Deprem sırasında çök, kapan, tutun hareketini uygulayın ve sarsıntı bitene kadar merdivenlere, asansöre ve balkona yönelmeyin. Sincik, Çelikhan ve Gerger gibi dağlık ilçelerde deprem sonrasında yamaçlardan taş düşmesi ve yol kapanması görülebilir, bu yüzden dik yamaç altındaki yollardan uzak durmak ve gereksiz yolculuktan kaçınmak iyi olur. Yüksek kesimlerde kışlar soğuk geçtiği için çantaya battaniye ve mevsime uygun giysi eklemek de yerinde bir önlem.

