Hatay'da 1900'den bu yana il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü 12 deprem kaydedilmiş; ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğundaki bu listenin en büyüğü 20 Şubat 2023'te oluşan 6,3 büyüklüğündeki deprem. Merkez üssü il merkezine yaklaşık 13 km uzaktaydı. Kayıtların dokuzunun merkez üssü il merkezine 50 km'den yakın; yani listedeki depremlerin çoğu uzak bir bölgede değil, ilin içinde ve yakın çevresinde oluşmuş. Aşağıda bu depremleri, ilin tektonik konumunu ve hazırlık için yapılabilecekleri bulabilirsiniz.
Hatay'da kaydedilen büyük depremler: 1915'ten 2023'e
Katalogdaki en eski kayıt 25 Aralık 1915'te Belen'in yaklaşık 7 km güney-güneybatısında oluşan 5,5 büyüklüğündeki deprem. Onu 14 Haziran 1936'da İskenderun'un yaklaşık 27 km batısında 5,7, 8 Nisan 1951'de 5,8 ve 22 Ekim 1952'de Adana'nın güneydoğusunda, il merkezine 93 km uzakta 5,7 büyüklüğündeki depremler izliyor. 24 Haziran 1989'da İskenderun'un kuzeybatısında 5,1 kaydedilmiş. 22 Ocak 1997'de ise il merkezine 17 ile 22 km uzaklıkta aynı gün 5,7, 5,3 ve 5,1 büyüklüğünde üç deprem oluşmuş. Listenin en yoğun dönemi 2023: 6 Şubat'ta Türkiye-Suriye sınır bölgesinde 5,6, 16 Şubat'ta 5,2, 20 Şubat'ta ise 6,3 ve 5,5 büyüklüğünde iki deprem kaydedilmiş. USGS büyüklükleri Kandilli ve AFAD değerlerinden birkaç onda bir farklı olabilir.
İki büyük fay sisteminin buluştuğu köşe
Hatay, Doğu Anadolu Fay Zonu ile güneyden uzanan Ölü Deniz Fay Zonu'nun birbirine yaklaştığı bölgede yer alır. Amik Ovası ve Asi vadisi çevresi bu kuşağın içindedir. Katalogdaki depremlerin il merkezinin yakınında toplanması da bu konumla uyumlu. Sayfanın altındaki tablo yalnız merkez üssü il merkezine 100 km içinde olan depremleri gösterir. Daha uzakta oluşan büyük depremler de Hatay'da güçlü biçimde hissedilebilir; bir depremin ili ne kadar etkilediği yalnız uzaklığa değil, büyüklüğe ve zeminin yapısına da bağlıdır. Ova tabanındaki yumuşak alüvyon zeminler sarsıntıyı kayalık zeminlere göre daha fazla büyütebilir.
Hatay kayıtlarında derinlik ve büyüklük nasıl okunur
Listedeki depremlerin neredeyse tamamı sığ: derinlikler 10 ile 16 km arasında. Sığ depremler yüzeye yakın oldukları için merkez üssünün çevresinde daha güçlü hissedilir. Tek istisna 1989'daki 5,1 büyüklüğündeki deprem; 42 km derinlikte oluşmuş. Eski kayıtlarda görülen 10 ve 15 gibi yuvarlak derinlikler çoğu zaman ölçümle kesin belirlenemeyen durumlarda katalogda kullanılan varsayılan değerlerdir, bu yüzden onları yaklaşık kabul etmek doğru olur. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 6,3 büyüklüğünde bir depremin açığa çıkardığı enerji, 5,3 büyüklüğündekinin yaklaşık 32 katıdır.
Antakya'dan Arsuz kıyısına hazırlık ve deprem anı
AFAD'ın genel önerileri Hatay için de geçerli: evde dolapları ve ağır eşyaları duvara sabitleyin, su, kuru gıda, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi ve ilaçlarınızdan oluşan bir deprem çantası hazırlayın, ailenizle deprem sonrası buluşma noktasını önceden belirleyin. Sarsıntı sırasında Çök, Kapan, Tutun hareketini uygulayın; merdivene, asansöre ve balkona yönelmeyin. Sarsıntı bitince binayı kontrollü biçimde terk edin, hasarlı binalara geri girmeyin. İskenderun, Arsuz ve Samandağ gibi kıyı yerleşimlerinde güçlü bir sarsıntı hissettiyseniz resmi uyarı beklemeden kıyıdan uzaklaşıp yüksek bir yere çıkmak AFAD'ın genel önerisidir. Binanızın depreme dayanıklılığından emin değilseniz yetkili kurumlara inceleme yaptırmanız en kalıcı önlemdir.

