Kilis çevresinde kaydedilen en büyük deprem, 6 Şubat 2023'te il merkezinin yaklaşık 57 km uzağında oluşan 7,8 büyüklüğündeki Pazarcık depremiydi. Kilis'e en yakın büyük kayıt ise çok daha eskidir: 24 Mart 1953'te Musabeyli'nin 5 km güneydoğusunda 5,5 büyüklüğünde bir deprem oldu. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğunda 1900'den bu yana il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü 12 deprem var. Bunların yarısı aynı gün, 6 Şubat 2023'te kaydedildi. Kalan kayıtlar 1915, 1953, 1971 ve 2001 yıllarına dağılıyor. Sayfanın üstünde ilin son 30 gününün canlı listesi, altında ise bu tarihsel depremlerin tablosu yer alıyor.
Musabeyli 1953: Kilis'in kendi topraklarındaki en güçlü kayıt
Listedeki depremlerin çoğu Kilis sınırlarının dışında, batıdaki Nurdağı ve Pazarcık çevresinde oluştu. 24 Mart 1953 depremi bu açıdan ayrı bir yerde duruyor. USGS bu depremi Musabeyli'nin 5 km güneydoğusuna, il merkezine yaklaşık 20 km uzaklığa yerleştiriyor ve büyüklüğünü 5,5 olarak veriyor. Yani 1900'den bu yana katalogda Kilis'in kendi topraklarında ya da hemen yakınında kaydedilmiş 5,0 üstü tek deprem bu. Bu kadar eski bir depremde yer ve derinlik bilgisinin bugünkü ölçümler kadar kesin olmadığını da hatırlatmak gerekir. Kayıttaki 15 km derinlik ölçülmüş bir değerden çok yaklaşık bir değerdir. Yine de kayıt, sarsıntının yalnız uzaktaki büyük faylardan gelmediğini, il içinde de orta büyüklükte depremlerin olabildiğini gösteriyor.
6 Şubat 2023 ve 1971: Nurdağı çevresinden gelen sarsıntılar
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu kataloğuna göre 6 Şubat 2023'te Kilis'in 100 km çevresinde 5,0 ve üstü altı deprem kaydedildi. Kahramanmaraş merkezli depremlerin ilki olan 7,8 büyüklüğündeki Pazarcık depremi il merkezine yaklaşık 57 km uzaktaydı. Aynı gün Nurdağı'nın 14 km doğusunda 6,7, Nurdağı'nın kuzeydoğusunda 5,7, Türkiye-Suriye sınır bölgesinde il merkezine 49 km uzaklıkta 5,6, ayrıca iki ayrı 5,3 büyüklüğünde deprem oldu. Hepsinin derinliği 10-11 km civarında. Aynı bölge 1971 yazında da hareketliydi: 29 Haziran'da 5,4, 11 Temmuz'da 5,8 ve 17 Ağustos'ta 5,1 büyüklüğünde üç deprem, yine Nurdağı'nın doğu ve güneydoğusunda, Kilis'e 46-56 km uzaklıkta kaydedildi. Listenin geri kalanında 25 Aralık 1915'te Belen yakınında 5,5 ve 25 Haziran 2001'de Kadirli'nin güneyinde 5,5 büyüklüğünde iki deprem var. Bunlar il merkezine 90-100 km uzaklıkta, listenin en dış halkasında kalıyor. Büyüklükler USGS ölçümüdür; Kandilli ve AFAD aynı depremler için birkaç onda bir farklı değer verebilir.
Arap levhasının kenarında bir sınır ili
Kilis, Arap levhasının Anadolu ile karşılaştığı sınırın hemen doğusunda yer alır. Bu sınırı karada en belirgin biçimde çizen yapı Doğu Anadolu Fay Zonu'dur ve Kilis'in batısında, Kahramanmaraş ile Hatay arasındaki hat boyunca uzanır. Listedeki depremlerin büyük çoğunluğu da ilin batısında, Nurdağı, Pazarcık ve Türkiye-Suriye sınırı çevresinde toplanıyor. İl merkezi bu ana hattın birkaç on kilometre doğusunda kalıyor; 2023'teki 7,8 büyüklüğündeki deprem de il merkezine yaklaşık 57 km uzaktaydı. Türkiye'nin her yeri deprem bölgesidir; Kilis için önemli olan, sarsıntının çoğu zaman il sınırı dışındaki bir kaynaktan gelebileceğini bilmektir.
Hazırlık: sınır ilinde evde ve dışarıda dikkat edilecekler
Kilis kıyı ili olmadığı için deprem sonrası tsunami kaygısı yoktur; hazırlığın merkezinde bina ve ev içi güvenlik durur. AFAD'ın genel önerileri burada da geçerlidir: dolap, kitaplık ve televizyon gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitleyin, yatağın üstüne ağır çerçeve asmayın, su, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi ve ilaçlarınızın bulunduğu bir deprem çantası hazırlayın. Evinize en yakın acil toplanma alanını e-Devlet üzerinden öğrenip aile bireyleriyle önceden konuşun. Deprem anında çök, kapan, tutun hareketini uygulayın; merdivene, balkona ve asansöre yönelmeyin. Sarsıntı bittikten sonra binadan sakin biçimde çıkın, hasarlı yapılara geri dönmeyin ve bilgi için resmi açıklamaları takip edin.

