ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre Denizli il merkezine 100 km mesafe içinde 1900'den bu yana 5,0 ve üstü 12 deprem kaydedilmiş, bunlardan beşi 6,0 ve üstünde olmuştur. En büyüğü 3 Ekim 1914'te Burdur yakınında, merkeze 91 km uzaklıkta olan 7,1 büyüklüğündeki depremdir. Şehre en yakın olanlar ise 1965'te Honaz'ın hemen doğusunda ve 1963'te Pamukkale'nin doğu-kuzeydoğusunda, merkeze yaklaşık 20 km mesafede yaşanmıştır. İl, Batı Anadolu'nun depremleri sık yaşayan bir kesiminde yer alır.
Honaz ve Pamukkale: şehrin kapısındaki iki deprem
Listedeki depremlerin çoğu il merkezine 50 km'den uzakta olsa da ikisi şehrin hemen yanı başında kaydedilmiştir. 11 Mart 1963'te Pamukkale'nin 9 km doğu-kuzeydoğusunda 5,8 büyüklüğünde, 13 Haziran 1965'te ise Honaz'ın 3 km doğusunda 5,9 büyüklüğünde birer deprem olmuştur. İkisi de merkeze 19-21 km uzaklıktadır. Bu iki kayıt, Denizli'nin yalnız komşu illerdeki büyük depremlerden değil, kendi havzasının içindeki kaynaklardan da sarsılabildiğini gösterir. Yakın mesafedeki orta büyüklükte bir deprem, uzaktaki daha büyük bir depremden daha güçlü hissedilebilir.
Burdur, Dinar ve Yeşilova yönünden gelen büyük depremler
Kataloğun en güçlü kayıtları Denizli'nin doğu ve güneydoğusundaki göller bölgesine yakındır. 3 Ekim 1914'te Burdur'un batı-güneybatısında 7,1 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmiştir. Yeşilova çevresinde 7 Ağustos 1925'te 6,0 büyüklüğünde bir deprem olmuş, 12 Mayıs 1971'de ise aynı gün iki deprem yaşanmıştır: biri 6,3, diğeri 5,7 büyüklüğündedir. Afyonkarahisar'ın Dinar ilçesi çevresinde 19 Temmuz 1933'te 5,8, 1 Ekim 1995'te ise 6,4 büyüklüğünde bir deprem kaydedilmiştir. Bu ikincisi Dinar depremi olarak bilinir. Kuzey yönünde 28 Mart 1969'da Kula'nın batı-güneybatısında 6,8, 13 Ocak 1926'da Alaşehir'in kuzeybatısında 5,8 büyüklüğünde depremler olmuştur. Listedeki en yeni kayıt ise 8 Ağustos 2019'da Baklan'ın doğu-güneydoğusunda, merkeze 56 km uzaklıkta yaşanan 5,9 büyüklüğündeki depremdir. 1 Mart 1926'da Gölhisar'ın batısında görülen 5,9'luk deprem de listeyi tamamlar.
Denizli havzası ve Batı Anadolu'nun gerilme düzeni
Batı Anadolu'nun yer kabuğu kuzey-güney yönünde gerilir. Bu gerilme, doğu-batı uzanımlı çöküntü ovaları ve bunları sınırlayan normal fayları oluşturur. Denizli, Büyük Menderes ve Gediz ovalarının doğu ucundaki bu çöküntü sisteminin içinde, faylarla sınırlanmış bir havzada kuruludur. Pamukkale'nin travertenleri de yer altından fay hatları boyunca yükselen sıcak suların bıraktığı çökeltilerdir. Bu yapı, il merkezi çevresinde ve komşu illerde kayıtlı depremlerin neden çok olduğunu açıklar.
Listedeki derinlik ve büyüklükleri okumak
Denizli çevresindeki 12 depremin derinliği 10 ile 33 km arasındadır. Hepsi sığ depremdir. Sığ depremlerde enerji yüzeye fazla sönümlenmeden ulaşır, bu yüzden merkez üssüne yakın yerlerde daha güçlü hissedilir. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 7,1'lik bir deprem 6,1'lik bir depremden yaklaşık 32 kat fazla enerji açığa çıkarır. Tabloda verilen büyüklükler USGS ölçümüdür ve Kandilli Rasathanesi ya da AFAD'ın aynı deprem için verdiği değerden birkaç onda bir farklı olabilir. Uzaklık, il merkezinin koordinatına göre hesaplanmıştır. İlçelerde yaşayanlar için mesafe daha kısa ya da daha uzun olabilir.
Denizli'de deprem anı ve hazırlık
AFAD'ın temel önerisi, deprem anında sabitlenmemiş eşyalardan uzak durup çök, kapan, tutun hareketini yapmaktır. Sarsıntı geçene kadar merdiven ve asansör kullanılmamalı, balkona çıkılmamalıdır. Evde dolap, kitaplık ve su ısıtıcısı gibi devrilebilecek eşyaları duvara sabitlemek, su, el feneri, pil, ilk yardım malzemesi ve ilaç içeren bir deprem çantası hazırlamak ve mahallenin toplanma alanını önceden öğrenmek gerekir. Honaz ve Pamukkale kayıtlarının il merkezine yakınlığı, bu hazırlıkların ilçeler kadar şehir merkezi için de geçerli olduğunu gösterir. Kırsal kesimdeki eski yığma yapılarda yaşayanların binalarının durumunu uzmanlara inceletmesi faydalıdır.

