ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre 1900'den bu yana Bursa il merkezine 100 km içinde 5,0 ve üstü 12 deprem kaydedilmiş, bunların beşi 6,0'ı geçiyor. Bu çemberdeki en büyük deprem, kentin yaklaşık 91 km kuzeydoğusunda, Kocaeli'deki Derince yakınında meydana gelen 17 Ağustos 1999 Gölcük depremi (7,6). Bursa'ya en yakın kayıt ise 13 Kasım 1948'de Mudanya'nın hemen güneybatısında olan 5,7 büyüklüğündeki deprem. Kayıtlar tek bir yönde toplanmıyor: Marmara kıyısından Karacabey ovasına, Domaniç ve Simav yönüne kadar ilin dört bir yanına dağılıyor.
Bursa çevresinde kaydedilen büyük depremler
Listenin başında 17 Ağustos 1999 Gölcük depremi var. Bursa'nın 91 km uzağında, 17 km derinlikte oldu ve büyüklüğü 7,6 olarak kaydedildi. Yaklaşık bir ay sonra, 13 Eylül 1999'da, aynı bölgede Köseköy yakınında 5,9 büyüklüğünde bir deprem daha kaydedildi. İkinci sırada 6 Ekim 1964'te Karacabey'in 12 km batı-kuzeybatısında olan 6,8 büyüklüğündeki deprem geliyor; il merkezine uzaklığı 74 km. 2 Mayıs 1928'de il merkezinin 63 km uzağında 6,2, 15 Kasım 1942'de Simav'ın 31 km kuzey-kuzeybatısında yine 6,2, 18 Eylül 1963'te Koruköy'ün 4 km kuzeyinde 6,1 büyüklüğünde depremler kayda geçti. 5,7 ile 5,9 arasındaki depremlerden ikisi kente oldukça yakın: 13 Kasım 1948 Mudanya (26 km) ve 3 Haziran 1953'te Karacabey'in kuzeydoğusundaki deprem (49 km).
Marmara'nın güneyi ve Bursa'nın tektonik konumu
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Marmara bölgesinde kollara ayrılır. Bu kollardan güneydeki Bursa çevresinden ve Marmara Denizi'nin güney kıyılarından geçer. Bu yüzden ilin deprem geçmişi yalnız kuzeydeki büyük kırıkla sınırlı değil. Kataloğa bakınca 1999'daki iki deprem kuzeydoğuda, Kocaeli tarafında; 1964 ve 1953 depremleri batıda, Karacabey çevresinde; 1939 Domaniç ve Bozüyük depremleri ise güneydoğuda kalıyor. Simav ve Dursunbey yönündeki kayıtlar, ilin güney tarafının da sessiz olmadığını gösteriyor. Türkiye'nin her yeri gibi Bursa da deprem bölgesinde; burada önemli olan, binaların ve hazırlığın bu gerçeğe göre yapılması.
Bursa kayıtlarında derinlik ve büyüklük ne anlatıyor
Listedeki depremlerin derinliği 13 ile 35 km arasında. Bu derinlikteki depremler sığ sayılır ve sarsıntı yüzeyde daha belirgin hissedilir. 1952 Dursunbey ve 1953 Karacabey depremleri 35 km ile listenin en derinleri. Eski kayıtlarda derinlik çoğu zaman yaklaşık bir değer olarak girildiği için birkaç depremde aynı sayının, 15 km'nin, tekrarlanması şaşırtıcı değil. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 6,8 büyüklüğündeki bir deprem, 5,8'e göre kabaca 30 kat daha fazla enerji açığa çıkarır. Uzaklık da hesaba girer: sarsıntı merkezden uzaklaştıkça zayıflar, bu yüzden 26 km'deki 5,7 ile 91 km'deki 7,6'yı yalnız büyüklüğe bakarak karşılaştırmak eksik kalır.
Bursa'da hazırlık ve deprem anı
AFAD'ın temel önerileri Bursa için de geçerli. Dolap, kitaplık ve beyaz eşyaları duvara sabitleyin. Evde su, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi ve ilaçlarınızın bulunduğu bir deprem çantası hazır olsun. Aile içinde deprem sonrası buluşma noktasını önceden belirleyin ve mahallenizdeki toplanma alanını öğrenin. Sarsıntı sırasında çök, kapan, tutun; asansör ve merdivenden uzak durun, sarsıntı bitmeden dışarı koşmayın. Mudanya ve Gemlik gibi kıyı ilçelerinde güçlü bir sarsıntı hissederseniz, sarsıntı bittikten sonra kıyıdan uzaklaşıp yüksek bir yere geçin. Binanızın depreme dayanıklılığından emin değilseniz bir uzmana inceletmek, alınabilecek en önemli önlemdir.

