İstanbul çevresinde 1900'den bu yana kaydedilen en güçlü deprem, 17 Ağustos 1999'daki 7,6 büyüklüğündeki Gölcük depremi. Merkezi Kocaeli'de, Derince yakınlarındaydı ve il merkezine 81 km uzaklıktaydı. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre aynı dönemde il merkezinin 100 km çevresinde 5,0 ve üstü 12 deprem var. Bunların yarısı aynı yerde, Marmara Denizi'nde Silivri ile Marmara Ereğlisi'nin güney açıklarında toplanıyor. Bu kümenin en yeni ve en büyük depremi 23 Nisan 2025'teki 6,2. Sayfanın üstünde ilin son depremleri canlı olarak listeleniyor, altta da bu tarihsel kayıtların tam tablosu var.
Silivri açıklarında tekrarlanan depremler
Listedeki 12 depremin altısı Marmara Denizi'nin kuzey kesiminden, Silivri ve Marmara Ereğlisi'nin güneyindeki deniz alanından geliyor: 1905'te 5,8, 1952'de 5,4, 1971'de 5,3, 1988'de 5,3, 2019'da 5,7 ve 2025'te 6,2. Bu depremlerin il merkezine uzaklığı 64 ile 84 km arasında. 26 Eylül 2019 depremi 8 km derinlikle tüm listenin en sığ kaydı. 23 Nisan 2025 depremi 13 km derinlikte oldu. Listede 7,6'lık 1999 depreminin ardından ikinci sırada yer alıyor ve 1999'dan bu yana İstanbul çevresinde kaydedilen en büyük deprem. Aynı deniz alanında yüz yılı aşkın sürede altı kez 5 ve üstü deprem olması, İstanbul'un Avrupa yakasının güney kıyıları için bu bölgenin neden yakından izlendiğini açıklıyor.
Doğuda Kocaeli, güneyde Bursa kıyıları
Listenin geri kalanı İstanbul'un doğusuna ve güneyine dağılıyor. 17 Ağustos 1999'daki 7,6 büyüklüğündeki depremin merkezi Derince yakınlarında, 17 km derinlikteydi. Yaklaşık bir ay sonra, 13 Eylül 1999'da yine Kocaeli'de, Köseköy yakınlarında 5,9 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Bu deprem 97 km ile listenin en uzak kaydı. İl merkezine en yakın deprem ise 18 Eylül 1963'teki 6,1 büyüklüğündeki deprem: merkez üssü yalnız 39 km uzaktaydı ve 30 km derinlikteydi. Güneyde, Marmara'nın Bursa kıyısında 13 Kasım 1948'de Mudanya yakınlarında 5,7 ve 3 Haziran 1953'te Karacabey yakınlarında 5,7 büyüklüğünde depremler var. 35 km derinlikteki 1953 depremi listenin en derin kaydı. 2 Nisan 1959'daki 5,2'lik deprem de il merkezine 66 km uzaklıkta kaydedildi.
Marmara'nın altındaki fay ve sığ depremler
Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın kuzey kolu Marmara Denizi'nin altından geçer. İstanbul'u çevreleyen depremlerin büyük kısmı bu sistemle ilişkili bölgelerde, doğuda İzmit Körfezi çevresinde ve Marmara'nın kuzeyindeki deniz alanında yoğunlaşıyor. İstanbul'un tamamı deprem bölgesinde yer alır. Listedeki depremlerin derinliği 8 ile 35 km arasında; bunların hepsi sığ deprem sayılır. Sığ depremler aynı büyüklükteki derin depremlere göre yüzeyde genellikle daha güçlü hissedilir. Bu yüzden canlı listede bir depreme bakarken büyüklüğün yanında derinliği ve il merkezine uzaklığı da okumak gerekir. 2 ile 3 arasındaki depremler çoğu zaman hissedilmez ya da yalnız yakındaki birkaç kişi hisseder. Marmara çevresinde bu küçük depremler sık görülür ve tek başına bir şeyin habercisi değildir.
İki yakada hazırlık: ev, toplanma alanı ve kıyı
AFAD'ın temel önerileri İstanbul için de geçerli. Dolap, kitaplık ve ağır eşyaları duvara sabitleyin. Su, ilk yardım malzemesi, el feneri, düdük ve önemli belgelerin kopyalarını içeren bir deprem çantasını kolay ulaşılır bir yerde tutun. Mahallenizdeki acil durum toplanma alanını e-Devlet üzerinden AFAD hizmetinden öğrenin; aile bireyleriyle bir buluşma noktası ve şehir dışından bir irtibat kişisi belirleyin. Sarsıntı sırasında Çök, Kapan, Tutun hareketini uygulayın; asansör ve merdiven kullanmayın, balkona ya da pencereye koşmayın. İstanbul'un Marmara, Boğaz ve Karadeniz boyunca uzun bir kıyı şeridi var. Kıyıdaysanız güçlü bir sarsıntıdan sonra deniz kenarından uzaklaşıp yüksek bir yere çıkmak, AFAD'ın kıyı bölgeleri için verdiği genel önerilerden biri. Köprü ve tünellerde trafik durabileceği için iki yaka arasında yürüyerek ya da deniz yoluyla geçiş planı yapmak da işe yarar.

