- Ana Sayfa
- Tarihte Bugün
- Aralık
- 5 Aralık
5 Aralık Ne Günü?
Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilişi
5 Aralık 2026 Cumartesi gününe denk gelir; 15 gün kaldı. 5 Aralık, Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilişi günüdür; MEB takvimindeki bu anma, kadınlara milletvekili seçimlerinde oy verme ve aday olma hakkını getiren 1934 kanununa dayanır. Resmî tatil değildir; okullar ve işyerleri açıktır. BM'nin Dünya Toprak Günü de aynı tarihtedir.
Resmî tatil değil
Bu sayfada
5 Aralık'ta hangi özel günler var
- Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkının Verilişi Anma günü MEB, 1934 yılından beri
- Ekonomik ve Sosyal Kalkınma için Uluslararası Gönüllüler Günü Dünya günü BM
- Dünya Toprak Günü Dünya günü BM
Kadına seçme ve seçilme hakkı neden 5 Aralık'ta anılır?
Anmanın kaynağı 1934'te çıkan bir kanundur. Aralığın beşinde kabul edilen düzenlemeyle Türkiye'de kadınlar milletvekili seçimlerinde hem oy kullanma hem de aday olma hakkı kazandı. Millî Eğitim Bakanlığı tarihi anma günleri listesine almıştır; gün resmî tatil sayılmaz, yalnızca hatırlanır. Türkiye tarihinden başka adımlar da aynı tarihe rastlıyor. 1920'de Meclis'te Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu kuruldu ve grubun başına Mustafa Kemal getirildi. Yedi yıl sonra, 1927'de, Cumhuriyetin ilk banknotları dolaşıma girdi; üzerlerindeki yazılar eski Türkçe ile Fransızcaydı. 1933'te Eskişehir Şeker Fabrikası da kapılarını aynı gün açtı. Uluslararası takvimde de tarih boş değil. Birleşmiş Milletler, A/RES/68/232 sayılı kararla Dünya Toprak Günü'nü, A/RES/40/212 sayılı kararla da Ekonomik ve Sosyal Kalkınma için Uluslararası Gönüllüler Günü'nü bu güne yerleştirdi.
Tarihte 5 Aralık'ta neler oldu
-
2016
Türkiye'nin Göktürk-1 uydusu, Fransız Guyanası'ndan uzaya yollandı. Türkiye
-
2003
Türk Telekomünikasyon AŞ, ADSL adlı hızlı internet hizmetini kullanıcılara açtı. Türkiye
-
2003
Güney Rusya'da bir trene düzenlenen intihar saldırısında en az 46 kişi hayatını kaybetti.
-
2002
Sri Lanka'da 19 yıldır süren savaşın tarafları, Tamil gerillaları ve hükûmet, Oslo'daki barış görüşmelerinde iktidarı federal yapıda paylaşma konusunda ilerleme kaydetti.
-
1995
MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş, ezanın Cumhuriyetin ilk yıllarındaki gibi Türkçe okunmasını savunan eski DGM başsavcısı Nusret Demiral'dan istifa etmesini istedi. Türkiye
-
1987
TİP Genel Sekreteri Nihat Sargın ile TKP Genel Sekreteri Nabi Yağcı (Haydar Kutlu) tutuklandı. Türkiye
-
1987
Cibali Tütün Fabrikası'nda yangın çıktı. Türkiye
-
1986
Pınar Kür'ün Bitmeyen Aşk romanı, müstehcen bulunduğu gerekçesiyle toplatıldı. Türkiye
-
1981
Sofya'da Yunanistan'ı 93-80 yenen Türkiye millî basketbol takımı, Balkan şampiyonluğuna ulaştı. Türkiye
-
1970
İstanbul'daki Çapa Yüksek Öğretmen Okulu'nda iki öğrenci vuruldu. Türkiye
-
1953
Bakanlar Kurulunun aldığı kararla Bektaşi Şeyhi Sırrı Baba ülkeden çıkarıldı. Türkiye
-
1950
Millî Savunma Bakanlığı, Kore'deki Türk askerlerinin yüzde 10'unun hayatını kaybettiğini duyurdu. Radyo Gazetesi 150 ölü, 150 kayıp ve 200 ila 300 yaralı bildirdi. Türkiye
-
1942
Erbaa ve Niksar'ı sarsan depremde 500 kişi öldü. Türkiye
-
1934
Türkiye'de kadınlar, kabul edilen kanunla milletvekili seçimlerinde oy verme ve aday olma hakkı kazandı. Türkiye
-
1933
Eskişehir Şeker Fabrikası hizmete açıldı. Türkiye
-
1927
Güven mektubunu sunan Ahmet Muhtar Mollaoğlu, Türkiye'nin Vaşington'daki ilk büyükelçisi oldu. Türkiye
-
1927
Cumhuriyetin ilk banknotları dolaşıma girdi. 1 liradan 1000 liraya uzanan yedi değerdeki paraların yazıları eski Türkçe ile Fransızcaydı. Türkiye
-
1920
TBMM'de Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Grubu kuruldu; grubun başkanlığına Mustafa Kemal seçildi. Türkiye
-
1989
TGV Atlantique saatte 482,4 kilometreye çıkarak demir yolundaki hız rekorunu kırdı.
-
1978
Sovyetler Birliği ile Afganistan, 20 yıl geçerli bir dostluk anlaşmasına imza attı.
-
1957
Sukarno, Endonezya'da yaşayan Hollandalıların tamamını sınır dışı etti.
-
1951
Bugün Uluslararası Göç Örgütü (IOM) adını taşıyan kuruluş, Geçici Hükümetlerarası Göçmen Komitesi adıyla kuruldu.
-
1945
Bermuda Şeytan Üçgeni'nde Uçuş 19 adındaki filo kayboldu.
-
1941
Finlandiya, Macaristan ve Romanya'ya Birleşik Krallık savaş ilan etti.
-
1936
Sovyetler Birliği, Stalin anayasası adıyla da bilinen 1936 anayasasını kabul etti.
-
1933
ABD'de 14 yıldır uygulanan içki yasağı sona erdi.
-
1932
Almanya'da doğmuş İsviçreli fizikçi Albert Einstein, ABD vizesini aldı.
-
1904
Japon kuvvetleri Port Arthur'daki Rus donanmasını imha etti.
-
1492
Hispanyola adasını Kristof Kolomb keşfetti.
-
1360
İngilizlerin esir aldığı Fransa Kralı II. Jean'ın fidyesi için Compiègne'de ilk frank basıldı. 3,88 gramlık paranın bir yüzünde haç, öbür yüzünde at üstünde II. Jean vardı.
5 Aralık'ta doğanlar
- 1995 Fransız millî futbolcu Anthony Martial
- 1995 Uluslararası Satranç Ustası unvanlı Amerikalı yayıncı ve satranç yorumcusu Levy Rozman
- 1995 Norveçli millî futbolcu Alexander Sørloth
- 1994 Slovak futbolcu Ondrej Duda
- 1993 İngiliz millî futbolcu Ross Barkley
- 1993 Brezilyalı oyuncu Jessica May
- 1992 İspanyol model Noelia Freire
- 1991 İtalyan futbolcu Jacopo Sala
- 1989 Güney Koreli aktris ve şarkıcı Kwon Yuri
- 1985 Emmy ve Altın Küre adaylıkları olan Amerikalı oyuncu Frankie Muniz
- 1982 Söz yazarlığı da yapan Amerikalı R&B sanatçısı Keri Hilson
- 1981 Meksikalı senarist, film yönetmeni ve aktör Adan Canto (ö. 2024)
- 1980 Lübnan asıllı besteci ve trompet virtüözü Ibrahim Maalouf
- 1979 Kuzey İrlandalı futbolcu Gareth McAuley
- 1979 İtalyan futbolcu Matteo Ferrari
- 1979 Alman güreşçi Yvonne Englich (ö. 2018)
- 1978 İsrailli-Amerikalı programcı, yaratıcı yönetmen ve video oyunu yazarı Neil Druckmann
- 1978 Rus voleybolcu Irina Tebenikhina
- 1978 Uruguaylı futbolcu Marcelo Zalayeta
- 1976 Amerikalı dizi ve sinema oyuncusu Amy Acker
- 1975 Amerikalı oyuncu Paula Patton
- 1975 İngiliz profesyonel snooker oyuncusu Ronnie O'Sullivan
- 1970 Türk sunucu Saba Tümer
- 1968 Yapımcı ve dublaj sanatçısı da olan Kore asıllı Amerikalı komedyen ve oyuncu Margaret Cho
- 1966 Türk müzisyen Demet Sağıroğlu
- 1966 Fransız şarkıcı ve oyuncu Patricia Kaas
- 1963 Amerikalı oyuncu, şarkıcı ve yazar Carrie Hamilton (ö. 2002)
- 1962 Alman oyuncu Marion Kracht
- 1962 Kanadalı müzisyen, oyuncu ve performans sanatçısı Nivek Ogre
- 1962 Hollandalı teknik direktör ve futbolcu Fred Rutten
- 1956 Alman eski futbolcu Klaus Allofs
- 1955 Türk siyasetçi Koray Aydın
- 1954 Türk oyuncu Gülşen Bubikoğlu
- 1953 Taylandlı siyasetçi Phumtham Wechayachai
- 1950 Fransız sunucu, köşe yazarı ve yemek eleştirmeni Jean-Luc Petitrenaud (ö. 2025)
- 1947 2007-2011 arasında Jamaika Başbakanı olan Jamaikalı politikacı Bruce Golding
- 1946 Katalan tenor José Carreras
- 1946 Lübnan asıllı Arap-Kanadalı besteci ve pop şarkıcısı Andy Kim
- 1945 İsrail'in 8. Cumhurbaşkanı Moşe Katsav
- 1944 Yunan müzisyen Lucas Sideras
- 1939 Türk sinema ve tiyatro oyuncusu Mehmet Akan (ö. 2006)
- 1938 Alman eskrimci Heidi Schmid
- 1935 Türk tiyatro sanatçısı Bozkurt Kuruç (ö. 2022)
- 1932 Nobel Fizik Ödülü sahibi Amerikalı fizikçi Sheldon Lee Glashow
- 1927 Tayland Kralı Bhumibol Adulyadej (ö. 2016)
- 1927 Avusturyalı futbolcu Erich Probst (ö. 1988)
- 1925 Nikaragua Devlet Başkanı Anastasio Somoza Debayle (ö. 1980)
- 1920 Türk asker ve siyasetçi Muhsin Batur (ö. 1999)
- 1912 Amerikalı şarkıcı ve besteci Sonny Boy Williamson II (ö. 1965)
- 1911 Polonyalı piyanist Władysław Szpilman (ö. 2000)
- 1907 Çinli siyaset adamı ve asker Lin Biao (ö. 1971)
- 1905 Avusturya asıllı Amerikalı sinema yönetmeni Otto Preminger (ö. 1986)
- 1903 Nobel Fizik Ödülü sahibi İngiliz fizikçi Cecil Frank Powell (ö. 1969)
- 1903 Hollandalı komedyen, şarkıcı ve oyuncu Johannes Heesters (ö. 2011)
- 1902 Türk sinema ve tiyatro sanatçısı Vasfi Rıza Zobu (ö. 1992)
- 1901 Amerikalı film yapımcısı Walt Disney (ö. 1966)
- 1901 Nobel Fizik Ödülü sahibi Alman fizikçi Werner Heisenberg (ö. 1976)
- 1898 Sinema ve müzikal tiyatro oyuncusu, Amerikalı opera sopranosu Grace Moore (ö. 1947)
- 1897 Almanya doğumlu İsrailli tarihçi ve filozof Gershom Scholem (ö. 1982)
- 1896 Çek biyokimyager ve farmakolog Carl Ferdinand Cori (ö. 1984)
- 1894 Güney Afrikalı siyasetçi ve hukukçu Charles Robberts Swart (ö. 1982)
- 1890 Metropolis filminin yaratıcısı, Avusturyalı yönetmen Fritz Lang (ö. 1976)
- 1879 Amerikalı uçak üreticisi Clyde Vernon Cessna (ö. 1954)
- 1870 Çek besteci ve pedagog Vítězslav Novák (ö. 1949)
- 1868 Alman fizikçi Arnold Sommerfeld (ö. 1951)
- 1867 1918-1922 yıllarında İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin başında bulunan ilk devlet başkanı Józef Piłsudski (ö. 1935)
- 1863 Fransız matematikçi ve siyasetçi Paul Painlevé (ö. 1933)
- 1861 Empresyonist Rus ressam Konstantin Korovin (ö. 1939)
- 1859 Kraliyet Donanması subayı John Jellicoe (ö. 1935)
- 1839 Amerikalı süvari komutanı ve asker George Armstrong Custer (ö. 1876)
- 1830 İngiliz şair Christina Rossetti (ö. 1894)
- 1803 Rus diplomat ve şair Fyodor İvanoviç (ö. 1873)
- 1782 ABD'nin 8. Başkanı Martin Van Buren (ö. 1862)
- 1537 Ashikaga şogunluğunun sonuncu, 15. şogunu Ashikaga Yoshiaki (ö. 1597)
- 1479 İlk Valide Sultan Ayşe Hafsa Sultan (ö. 1534)
- 1443 1503-1513 arasında görev yapan Papa II. Julius (ö. 1513)
5 Aralık'ta hayatını kaybedenler
- 2025 Kanadalı mimar ve tasarımcı Frank Gehry (d. 1929)
- 2022 Emmy Ödülü sahibi Amerikalı oyuncu Kirstie Alley (d. 1951)
- 2022 Fransız dublaj sanatçısı, sanat yönetmeni ve aktör Georges Caudron (d. 1952)
- 2022 Slovak aktris Mária Kráľovičová (d. 1927)
- 2021 Türk spor yazarı ve futbolcu Osman Arpacıoğlu (d. 1947)
- 2021 Amerikalı siyasetçi ve avukat Bob Dole (d. 1923)
- 2021 İsviçreli mimar Aurelio Galfetti (d. 1936)
- 2021 Sırp profesyonel basketbol oyuncusu Stevan Jelovac (d. 1989)
- 2021 Belçika doğumlu Fransız matematikçi Jacques Tits (d. 1930)
- 2020 İngiliz golfçü Peter Alliss (d. 1931); sunuculuk, yorumculuk ve yazarlığın yanında golf sahaları da tasarladı.
- 2020 Pakistanlı siyasetçi Sherbaz Khan Mazari (d. 1930)
- 2020 Macar aktris ve siyasetçi Ildikó Pécsi (d. 1940)
- 2020 Sovyet eski millî futbolcu Viktor Ponedelnik (d. 1937)
- 2020 Karşılaştırmalı edebiyat ile Alman dili-edebiyatı uzmanı Theodore Ziolkowski (d. 1932)
- 2019 Amerikalı ampute profesyonel kaykay sporcusu Jon Comer (d. 1976)
- 2018 Güney Afrikalı politikacı Alex Boraine (d. 1931)
- 2018 Norveçli profesyonel poker oyuncusu Thor Hansen (d. 1947)
- 2017 Kanadalı porno yıldızı August Ames (d. 1994)
- 2017 II. Dünya Savaşı yıllarında Romanya Kralı olan I. Mihai (d. 1921)
- 2016 Tipograf ve anı yazarı, Slovak Yahudisi Adolf Burger (d. 1917)
- 2016 Yunan sinema, dizi ve tiyatro oyuncusu Petros Fyssoun (d. 1933)
- 2016 Hint-Tamil politikacı ve oyuncu Jayalalithaa (d. 1948)
- 2016 Japon judocu Chonosuke Takagi (d. 1948)
- 2014 Belçika'nın eski kraliçesi Fabiola (d. 1928)
- 2014 Türkiye'nin ilk Kültür Bakanı, şair ve çevirmen Talât Sait Halman (d. 1931)
- 2013 Türk oyuncu, söz yazarı ve tiyatro yönetmeni Çetin Akcan (d. 1949)
- 2013 Türk oyuncu ve tiyatro yönetmeni Fikret Tartan (d. 1937)
- 2013 Nobel Barış Ödülü sahibi Güney Afrikalı siyasetçi Nelson Mandela (d. 1918)
- 2012 Amerikalı caz bestecisi ve piyanisti Dave Brubeck (d. 1920)
- 2012 Brezilyalı mimar Oscar Niemeyer (d. 1907)
- 2008 Rusya Ortodoks Kilisesi lideri II. Aleksi (d. 1929)
- 2008 Hollanda doğumlu Amerikalı film yönetmeni, eğitimci ve aktris Nina Foch (d. 1924)
- 2008 Amerikalı oyuncu Beverly Garland (d. 1926)
- 2007 Türk heykeltıraş Tankut Öktem (d. 1940)
- 2007 Alman opera ve klasik müzik bestecisi Karlheinz Stockhausen (d. 1928)
- 2002 Burmalı diktatör Ne Win (d. 1910)
- 1988 Azeri sinemacı Ağasadık Geraybeyli (d. 1897)
- 1986 Türk sinema ve tiyatro sanatçısı Nezahat Tanyeri (d. 1917)
- 1983 Amerikalı sinema yönetmeni Robert Aldrich (d. 1918)
- 1977 Sovyetler Birliği Mareşali, Rus asker Aleksandr Vasilevski (d. 1895)
- 1971 Sovyet siyasetçi ve bakan Andrey Andreyev (d. 1895)
- 1967 Milletvekilliği de yapan Türk şair ve öğretmen Fazıl Ahmet Aykaç (d. 1884)
- 1965 Amerikalı fizyolog Joseph Erlanger (d. 1874)
- 1955 Amerikalı havacılık öncüsü Glenn L. Martin (d. 1886)
- 1945 Türk iktisatçı, gazeteci ve profesör Suphi Nuri İleri (d. 1887)
- 1934 Hem Meclis-i Mebûsan'da hem TBMM'de milletvekili olan Türk siyasetçi Ali Cenani (d. 1872)
- 1930 Türk siyasetçi Musa Kazım Göksu (d. 1897)
- 1926 Fransız ressam Claude Monet (d. 1840)
- 1925 Polonyalı yazar Wladyslaw Reymont (d. 1867)
- 1921 Osmanlı devlet adamı Said Halim Paşa (d. 1864)
- 1911 Rus ressam Valentin Serov (d. 1865)
- 1893 Japon daimyō Matsudaira Katamori (d. 1836)
- 1891 Brezilya İmparatorluğu'nun ikinci ve sonuncu hükümdarı II. Pedro (d. 1825)
- 1870 Fransız yazar Alexandre Dumas père (d. 1802)
- 1791 Avusturyalı besteci Wolfgang Amadeus Mozart (d. 1756)
- 1560 1558 Temmuzundan ölümüne dek Fransa kralı olan II. François (d. 1544)
Tarihte 5 Aralık: Türkiye'de deprem
- 5,3 2020 Antalya çevresi 85 km derinlik
- 5,8 1995 Pulumer yakınları 15 km derinlik
- 5,3 1995 Pulumer yakınları 10 km derinlik
- 5,2 1991 Mahmutlar yakınları 115 km derinlik
5.0 ve üstü depremler; ölçüm kaydı ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğundan. Son depremler
Bu yıl ve gelecek yıllarda 5 Aralık
- 2026 Cumartesi
- 2027 Pazar
- 2028 Salı
- 2029 Çarşamba
- 2030 Perşembe
5 Aralık hakkında sık sorulanlar
- 5 Aralık resmî tatil mi? Hayır, resmî tatil değildir; okullar ve işyerleri açıktır. Gün, MEB'in anma günleri arasındadır ve kadınlara milletvekili seçimlerinde oy verme ile aday olma hakkı getiren 1934 kanununun yıl dönümüdür. Anma günü olması çalışma düzenini değiştirmez. Aynı tarih BM takviminde Dünya Toprak Günü olarak da yer alır.
- 5 Aralık neyin yıl dönümü? Türk kadınlarına milletvekili seçimlerinde oy kullanma ve aday olma yolunu açan 1934 kanununun yıl dönümüdür. MEB günü anma günleri arasında sayar. Birleşmiş Milletler ise aynı tarihi Dünya Toprak Günü ve Ekonomik ve Sosyal Kalkınma için Uluslararası Gönüllüler Günü olarak belirlemiştir.
- 5 Aralık'ta tarihte ne oldu? Türkiye için öne çıkanlar 1920'de Müdafaai Hukuk Grubu'nun kuruluşu, 1927'de Cumhuriyetin ilk banknotları, 1942'de 500 kişinin öldüğü Erbaa-Niksar depremi ve 2016'da Göktürk-1 uydusunun fırlatılmasıdır. Dünyada ise 1933'te ABD'de içki yasağı bitti, 1945'te Uçuş 19 filosu Bermuda Şeytan Üçgeni'nde kayboldu. 1492'de Kristof Kolomb Hispanyola adasını keşfetti.
- 5 Aralık doğumlular hangi burç? 5 Aralık'ta doğanların burcu Yay'dır. Yay burcu 22 Kasım ile 21 Aralık arasını kapsar, yani bu tarih dönemin ortasına yakın düşer. Bu günde doğanlardan biri Walt Disney'dir; fizikçi Werner Heisenberg de aynı gün doğdu. Türk sunucu Saba Tümer de doğum gününü bu tarihte kutlar.
Yazan Şahin Sezgin ÖZDEMİR Yayın
Özel günler: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, MEB Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği EK-8, Birleşmiş Milletler, Diyanet İşleri Başkanlığı. Olay, doğum ve ölüm kayıtları: Türkçe Vikipedi (CC BY-SA 4.0); cümleler sitemizce yeniden yazıldı.

