Bir sayıyı nereden aldığımızı, bir hatayı nasıl düzelttiğimizi ya da bir yorumu neden yayımlamadığımızı merak ediyorsanız cevap bu sayfada. Önce sitenin bütün bölümleri için geçerli ilkeler geliyor; bölümlere özgü kurallar sayfanın sonunda, her bölüm kendi başlığı altında.
Neyi, ne için yayımlıyoruz
Sitedeki bölümler okura günlük hayatta işine yarayacak bilgiyi vermek için var: bir fiyatın, bir tarihin ya da bir tutarın doğrusunu kaynağıyla göstermek. Yazılar bilgilendirme amaçlı. Hiçbir ürünü ya da hizmeti önermiyoruz; bir karşılaştırma yapıyorsak sayıya dayanıyor, beğeni ya da kalite üzerine yargı yok.
Bir konuda kesin bilgi yoksa bunu açıkça yazıyoruz. Doğrulanmamış bir iddiayı olgu gibi sunmuyoruz; bir rakamın varsayıma dayandığı yerde bunu belirtiyoruz. Geleceğe dair öngörü de yapmıyoruz: bir fiyatın ya da bir oranın ileride ne olacağını yazmak yerine, belli olduğu gün yazıyoruz. Düzenli değişen bilgilerde, örneğin bir fiyatta ya da bir vergi tutarında, bilginin hangi güne ait olduğu yanında yazılır.
Bir yazı eskidiğinde iki yol var: ya yeni kaynağıyla güncellenir ya da eskidiği açıkça belirtilir. Haberin gerektirmediği yerde kişi adı kullanmıyoruz; kişilerin özel hayatına ilişkin bilgi yayımlamıyoruz. Yorum yazmak için bir ad ile e-posta adresi isteniyor; e-posta adresi yayımlanmıyor.
Kaynak ve doğrulama
Önceliğimiz resmi kaynak. Vergi tutarı ya da enflasyon gibi bilgilerde kamu kurumunun kendi yayınını esas alıyoruz; Gelir İdaresi Başkanlığı ile TÜİK bunun iki örneği. Resmi kaynağı olmayan bilgide tarihi belli ve bağımsız bir yayını esas alıyoruz; elimizde varsa değeri ikinci bir kaynakla ya da belgenin aslıyla da karşılaştırıyoruz. Kaynaklar çelişirse tarihi belli olan ve belgenin aslına yakın duran kaynak öne geçer. Çelişki çözülemezse bilgi beklemede kalır ve sitede gösterilmez.
Kaynak sonradan bir düzeltme yayımlarsa sayfadaki bilgi de ona göre güncellenir. Kaynakların adını düz metin olarak veriyoruz; dış sitelere bağlantı vermiyoruz. Kaynağın adresi ile yayın günü kendi kaydımızda tutuluyor, bir okur ya da kurum sorduğunda gösterilebiliyor. Başka sitelerin derlediği tablolar ile tarihi belli olmayan sayfalar tek başına kaynak sayılmıyor. Bir kaynağın metnini, görselini ya da tablosunu olduğu gibi almıyoruz; yalnız tarihli olguyu, yani sayıyı, günü ya da tutarı kullanıyoruz.
Düzeltme ve kaldırma talepleri
Bir bilginin yanlış ya da eski olduğunu düşünüyorsanız iletişim sayfasından yazabilirsiniz. Hangi sayfada hangi bilginin yanlış olduğunu ve doğrusunu nerede gördüğünüzü yazmanız yeterli. Okur bildirimi tek başına kaynak sayılmaz; bilgi bağımsız bir kaynakla doğrulanınca sayfa düzeltilir.
Hatalı bulunan sayı yayından kaldırılır, doğrusu kaynağıyla girilir. O tarih için doğru olan eski bilgi silinmez, geçmiş kayıtta tarihiyle kalır. Metindeki önemli bir düzeltme yazının içinde belirtilir; yalnız yazım hatası düzeltildiyse ayrıca not düşülmez.
İçerik bildirimi ve kaldırma talepleri de aynı sayfadan iletiliyor. Okurdan ya da bir firmadan gelen talep en geç bir gün içinde değerlendirilir. Bir kamu kurumundan, mahkemeden ya da hak sahibinden gelen bildirimde ilgili sayfa önce yayından alınır, inceleme sonra yapılır ve bildirimi yapan tarafa yazılı cevap verilir. Kendisiyle ilgili bir bilginin kaldırılmasını isteyen kişinin talebi de öncelikle ele alınır.
Yorumlar ve moderasyon
Yorumlar açık, ama hiçbir yorum onaydan geçmeden yayımlanmıyor. Her yorum elle okunuyor; kurallara uymayan yorum yayımlanmıyor, yayımlandıktan sonra sorun çıkaran yorum da aynı gün siliniyor. Şüphede kalınan yorum onaylanmıyor. Bütün bölümlerde onaylanmayan yorumlar şunlar:
- Başkasının kişisel verisi: adı soyadı, adresi, telefonu, fotoğrafı ya da kimliğini belli eden başka bir bilgi.
- Hakaret, tehdit, nefret söylemi ya da bir kişiyi hedef gösteren ifade.
- Reklam, satış teklifi, bağlantı, sosyal medya hesabı ya da mesajlaşma uygulaması adresi.
- Yasa dışı bir işe çağrı ya da böyle bir işin nasıl yapılacağını anlatan içerik.
- Konuyla ilgisi olmayan, tekrar eden ya da başka bir yerden kopyalanmış metin.
Konuyla ilgili soru ile eleştiri onaylanabilir; hata bildirimi ve tarihli bir gözleme dayanan bilgi de öyle. Bir yorumun yayımlanması, içindeki bilginin doğrulandığı anlamına gelmez; yorumdaki bir rakam sayfadaki listelere ancak bağımsız bir kaynakla doğrulanınca girer. Bölümlere özgü ek kurallar aşağıda, ilgili bölümün başlığı altında.
Reklam ve sponsor kabulü
Sitede reklam alanları var. Reklam ilişkisi sayfadaki bilgiyi değiştirmez: bir fiyat, bir vergi tutarı ya da bir listenin sırası reklam verene göre düzenlenmez. Veri taşıyan sayfalarda sıralama her zaman listenin üstünde yazan ölçüte göre yapılır.
Bazı sektörlerden hiçbir sayfada ve hiçbir biçimde reklam alınmıyor. Alkollü içki üreticisi, ithalatçısı, dağıtıcısı, tekel bayisi, marketlerin içki reyonu, bar, meyhane ya da “gece servisi” bu kapsamda. Banner, sponsorlu yazı, bağlantı, ücretli tanıtım: hiçbiri kabul edilmiyor. Alkol sayfalarında sponsor kutusu da gösterilmiyor.
Bu kuralın nedeni yasa. 4250 sayılı Kanun’un 6. maddesi alkollü içkilerin reklamını ve tüketicilere yönelik tanıtımını yasaklıyor; 20 Haziran 2026’da yürürlüğe giren 7584 sayılı Kanun’la her tür mecradaki yayına destek olunması da yasak kapsamına girdi. Fiyat bilgisi veren bir sayfada alkol sektörünün reklamı, bilgiyi tanıtıma dönüştürürdü. Kural alkol sayfalarıyla sınırlı değil, sitenin bütün bölümlerinde geçerli.
Görsel ilkesi
Görseli bilgiyi göstermek için kullanıyoruz, süs için değil. Veri anlatan sayfalarda görsel çoğunlukla bir grafik: fiyat geçmişi çizgisi ya da fiyatın içindeki vergiyi gösteren çubuk gibi. Grafikler sitedeki veriden çiziliyor; fiyat grafiklerinde aynı veri grafiğin altında tablo olarak da duruyor. Renk tek başına anlam taşımıyor, her değerin yanında sayısı yazıyor. Kurgu bir fotoğrafı ya da başka bir olaya ait görseli haberin görseliymiş gibi kullanmıyoruz.
Alkol sayfalarında hiçbir ürünün şişesi, etiketi ya da logosu kullanılmıyor; markalara ait renkler ile yazı karakterleri de yok. Kadeh, bardak, raf ya da içme sahnesi gösteren görsel konmuyor. Bu sayfaların paylaşım görseli de yok. Ambalajı öne çıkaran bir görsel fiyat bilgisini tanıtıma yaklaştırır; ayrıca ürün fotoğrafları ile etiket tasarımları başkalarına ait. Ürün ve marka adları yalnız ürünü tanımlamak için düz metin olarak geçiyor.
Alkol fiyatları bölümü
Alkol fiyatları bölümü tüketiciyi bilgilendirmek için var. Bir şişenin etiket fiyatını ve bu fiyatın ne kadarının vergi olduğunu gösteriyoruz; ÖTV takvimi ile zamların hangi gün geldiği de bu bölümde. Bölüm tüketimi teşvik amacı taşımaz: hiçbir ürünü önermiyoruz, tadım notu ya da puan vermiyoruz, içme önerisi yazmıyoruz.
Alkol sektöründen ücret, ürün ya da veri almıyoruz. Sektördeki hiçbir firmayla ticari ilişkimiz yok; bu bölümde sponsorlu içerik de satış bağlantısı da bulunmuyor. Bir şişenin nereden alınacağını, hangi satış noktasında kaça satıldığını yazmıyoruz; satış noktasına yönlendiren bir bağlantı ya da telefon da yok.
Sayfalarda adı geçen markalar sahiplerinindir ve bu sitenin hiçbir marka sahibiyle bağı yoktur. Bir firma ya da marka sahibi bir bilgiyi yanlış bulursa iletişim sayfasından yazabilir; bildirim yukarıdaki düzeltme kuralıyla ele alınır. Bölümdeki sayfaların hepsi aynı kurallarla hazırlanıyor; ayrıntılar aşağıdaki başlıklarda.
Fiyatları nasıl topluyoruz
Fiyatlar tarihli basın haberlerindeki etiket fiyatlarından derleniyor. Her fiyat için dört bilgi kaydediliyor: ürün adı, boy, fiyat ve fiyatın geçerli olduğu liste günü. Tarihi belli ve bağımsız bir basın haberinde görülen fiyat onaylanıyor; güncel fiyatların çoğu ayrıca ikinci bir kaynakla karşılaştırılıyor. Kaynaklar çelişiyorsa tarihi belli olan ve çoğunluğun verdiği değer esas alınıyor. Yalnız ay ya da yıl yazan, yani günü belirsiz kayıt yayımlanmıyor; yalnız başka bir fiyat sitesinin tablosunda ya da bir kullanıcı beyanında geçen fiyat da beklemede kalıyor ve sitede görünmüyor.
Önceki doğrulanmış fiyata göre %60’tan büyük bir değişim, önceki fiyat son bir yıl içindeyse kendiliğinden editör incelemesine düşüyor. Kaynakların adresi ile yayın günü yalnız iç kayıtta; sayfada liste günü ve kaynak türü yazıyor. Vergi tarafında kaynak resmi veri: ÖTV tutarları Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (III) sayılı liste arşivinden, tüketici fiyat endeksleri TÜİK’ten alınıyor. Her fiyatın KDV’si o fiyatın tarihindeki oranla hesaplanıyor: 10 Temmuz 2023’ten beri %20, öncesinde %18.
Listelerdeki fiyat hangi fiyat
Listelerdeki fiyat, aksi yazmadıkça etiket fiyatıdır: tarihli basın haberlerinde ürün için yazan satış fiyatı. Bu fiyat bağlayıcı değil; satış noktası kendi fiyatını koyabildiği için rafta görülen fiyat bunun üstünde ya da altında olabilir. Satış noktasında görülen bir fiyat gözlem günüyle ayrı bir türde kaydediliyor ve onaylanmadıkça listelere girmiyor; girdiyse satırda “raf” notu görünür. Boy ile ambalaj da fiyatın parçası: 50 cl kutu bira ile 50 cl şişe bira ayrı satırlarda durur.
Her fiyatın altında son listedeki hareket kısa bir satırla yazıyor. Fiyat bir önceki listeye göre arttıysa “zam” ile oranı, düştüyse “düşüş” ile oranı görünür; son liste bir öncekiyle aynı fiyatı verdiyse “zam yok”, şişenin kayıtlarımızda tek bir fiyatı varsa “yeni” yazar. İki fiyatın arası bir yıldan uzunsa satır süreyle başlar, örneğin “18 ayda” ya da “3 yılda”; o zaman oran tek bir zammı değil, aradaki dönemin toplam değişimini gösterir. ÖTV değiştiği halde bir ürünün yeni listesi henüz gelmediyse o satırdaki fiyat ÖTV gününden önceki listeye aittir. Bütün satırlar aynı biçimde; hiçbir ürün renkle ya da rozetle ayrılmıyor ve her listenin üstünde sıralamanın ölçütü yazıyor.
Alkol sayfalarında yorumlar
Alkol sayfalarındaki yorumlar sitenin genel kurallarına ek olarak şu kurallarla okunuyor. Onaylanmayan yorumlar: satış noktasının adı, adresi, konumu ya da telefonu; “nereden bulunur” ya da “eve getiren var mı” sorusu ve bunlara verilen cevaplar; indirim, kampanya, “zam gelmeden alın” ya da “stok yapın” çağrısı; tüketim daveti, sarhoşluk ya da miktarla övünme, içme oyunu ya da kokteyl tarifi; sağlıkla ilgili iddia; ev yapımı, kaçak ya da sahte içkinin tarifi veya tedariki; yaşının küçük olduğunu belirten ya da çocuklara yönelik yorum.
Bu sayfalarda bağlantı, e-posta adresi, telefon numarası ya da mesajlaşma uygulaması adresi içeren yorum kendiliğinden beklemeye düşüyor; “web sitesi” alanı doldurulmuş yorum da öyle. Yorumlarda bağlantı çalışmıyor, görsel eklenemiyor, puan ya da yıldız verilmiyor. Alkol yorumları sitenin genel “son yorumlar” ile “en çok yorum alanlar” kutularında ve yorum beslemesinde görünmüyor. Şüphede kalınan alkol yorumu, genel kuralda olduğu gibi onaylanmıyor. Fiyat düzeyi, zam, vergi ya da ekonomi üzerine yorumlar onaylanabilir; markasıyla birlikte yazılan bir fiyat hatası bildirimi de öyle.
18 yaş kuralı ve sağlık notu
Türkiye’de 18 yaşından küçüklere alkollü içki satışı yasaktır. Perakende satış 22:00 ile 06:00 arasında yapılamıyor; internetten ya da posta yoluyla satış da yasak. Bu yüzden sitede satın alma bağlantısı ya da satış noktası yönlendirmesi bulunmuyor. Fiyat taşıyan her alkol sayfasının başında 18 yaş kuralını hatırlatan kısa bir bilgi satırı var. Bu satır içeriği gizlemiyor, okurdan yaş doğrulaması da istenmiyor.
Alkol sağlığa zarar verir ve bağımlılık yapabilir. Sayfaların hiçbirinde çekiliş, yarışma ya da oylama yok; okurdan bir ürünü seçmesi ya da puanlaması istenmiyor. Bu bölümdeki hiçbir metin içme önerisi değildir; bir fiyatın yazılması tüketime çağrı anlamına gelmez. Sağlık notu her fiyat sayfasının sonunda aynı metinle yer alıyor ve destek arayanlar için Yeşilay’ın danışma hizmetini anıyor. Satışla ilgili kurallar 4250 sayılı Kanun’da yer alıyor; burada yalnız bilgi olarak anılıyor.