Tarihte Bugün: 9 Eylül

9 Eylül gününün öne çıkan olayları, o gün doğan ve hayatını kaybeden ünlüler.

Öne çıkanlar

1991
Tacikistan, Sovyet Birliği'nden bağımsızlığını ilan etti.
1945
İkinci Çin-Japon Savaşı ya da Direniş Savaşı sona erdi.
1923
Mustafa Kemal Atatürk tarafından Cumhuriyet Halk Partisi kuruldu.
1922
Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Türk Ordusu, işgal altında bulunan İzmir'e girdi.
1493
Osmanlı ile Macaristan Krallığı destekli Hırvatistan Krallığı birleşik ordusu arasında Krbava Muharebesi gerçekleşti.

Olaylar 21

2023 Kuzey Kore hükûmeti beşinci ve bildirildiğine göre en büyük nükleer testini gerçekleştirdi. Dünya liderleri eylemi kınarken, Güney Kore bunu "manyak pervasızlık" olarak nitelendirdi.
2011 Dünya'nın en büyük mozaik müzesi olan Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi ziyarete açıldı.
2001 12 Dev Adam, Türkiye'de düzenlenen Avrupa Şampiyonasında ikinci oldu.
1993 İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini tanımayı kabul etti.
1992 İspanya, Katalonya bölgesinin özerkliğini tanıdı.
1992 Millî Güvenlik Konseyi tarafından 16 Ekim 1981 tarihinde kapatılmış olan Cumhuriyet Halk Partisi, Haziran 1992'de yapılan yasa değişikliği sayesinde 1979 yılında yapılan son kurultayın delegeleri tarafından yeniden açıldı. Yeniden açılış kurultayındaki seçimin neticesinde Deniz Baykal, Cumhuriyet Halk Partisi'nin 4. genel başkanı oldu.
1974 11. Altın Portakal Film Festivali'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Lütfi Ömer Akad'ın Düğün filmi aldı.
1971 Boğaziçi Üniversitesi'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
1948 Kim İl-sung, Kuzey Kore'nin kuruluşunu ilan etti.
1945 Çin-Japon Savaşı (1937-1945) sona erdi.
1940 Macar Ordusu, 87 Rumeni ve 6 Yahudiyi Treznea Katliamı'nda öldürdü.
1923 TBMM'de Birinci Grup mensubu milletvekilleri tarafından oylama neticesinde "Halk Fırkası Nizamnamesi" kabul edildi. Bunun neticesinde Cumhuriyet Halk Partisi, Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde kurulmuş oldu.
1922 İzmir'in Kurtuluşu: Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Yunan Ordusu'nu önüne katan Türk Ordusu işgal altında bulunan İzmir'e girdi.
1914 İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı Hükûmeti'nin kabul ettiği tüm kapitülasyonları reddetti.
1892 Jüpiter'in beşinci uydusu olan Amalthea bulundu.
1850 Kaliforniya, 31. eyalet olarak ABD'ye kabul edildi.
1578 Osmanlı Devleti ile Safevî Devleti arasında Koyungeçidi Muharebesi gerçekleşti.
1570 Lefkoşa, Türkler tarafından fethedildi.
1543 Mary Stuart, daha 9 yaşındayken taç giyerek İskoçya Kraliçesi oldu.
1493 Osmanlı ile Macaristan Krallığı destekli Hırvatistan Krallığı birleşik ordusu arasında Krbava Muharebesi gerçekleşti.
1141 Katvan Muharebesi gerçekleşti.

Doğumlar 156

2001 Bryan Zaragoza, İspanyol profesyonel futbolcu
1999 Bilal Hassani, Fransız şarkıcı
1999 1999 - Tonio Teklić, Hırvat futbolcu
1998 Colin Dagba, Fransız futbolcu
1997 Fredrik Jensen, Fin futbolcu
1996 Lennard Kämna, Alman profesyonel yol bisikletçisi
1995 Michał Helik, Polonyalı futbolcu
1994 Jure Balkovec, Sloven milli futbolcu
1994 Lucas Ontivero, Arjantinli futbolcu
1994 Gilbert Koomson, Ganalı millî futbolcu
1994 Matt Macey, İngiliz futbolcu
1994 Ali Faiz Atiyye, Iraklı futbolcu
1994 Yuto Horigome, Japon futbolcu
1994 Yuta Toyokawa, Japon futbolcu
1994 William Guzmán, Meksikalı futbolcu
1993 Sarah Logan, Amerikalı profesyonel güreşçi
1993 Pablo Insua, İspanyol futbolcu
1992 Başaran Saraçoğlu, Türk futbolcu
1992 Yeldos Smetov, Kazak judocu
1991 Oscar, Brezilyalı millî futbolcu
1991 Danilo Luís Hélio Pereira, Portekizli futbolcu
1990 Hüsnü Başkurt, Türk futbolcu
1990 Muhammed er-Rumeyhi, Bahreynili futbolcu
1989 Beta Berk Bayındır, Türk rapçi ve söz yazarı (ö. 2022)
1989 Dairis Bertāns, Letonyalı basketbolcu
1988 Simge Tertemiz, Türk sunucu, manken ve oyuncu
1988 Danilo D'Ambrosio, İtalyan futbolcu
1987 Afrojack, Hollandalı DJ ve prodüktör
1987 Alex Song, Kamerunlu futbolcu
1987 Clayton Snyder, Amerikalı oyuncu
1987 Gökhan Keser, Türk şarkıcı, oyuncu ve yapımcı
1986 İbrahim Kendirci, Türk oyuncu
1986 Ri Myong-guk, Kuzey Koreli eski millî futbolcu
1986 Luc Mbah a Moute, Kamerunlu profesyonel basketbolcu
1985 Lior Eliyahu, İsrailli profesyonel basketbolcu
1985 Luka Modrić, Hırvat millî futbolcu
1984 Brad Guzan, Amerikalı futbolcu
1984 Mihalis Sifakis, Yunan eski millî futbolcu
1983 Rodrigo Souto, Brezilyalı futbolcu
1982 Fatoş Kabasakal, Türk oyuncu, model ve sunucu
1982 Isabelle Caro, Fransız manken ve oyuncu (ö. 2010)
1982 Welissa De Souza Gonzaga, Brezilyalı voleybolcu
1982 Francesco Gabbani, İtalyan şarkıcı ve şarkı yazarı
1981 Lyn, Güney Koreli R&B şarkıcısı
1980 Václav Drobný, Çek eski millî futbolcu (ö. 2012)
1980 Michelle Williams, Amerikalı aktris
1979 Nikki DeLoach, Amerikalı oyuncu ve performans şarkıcısı
1979 Gökçe, Türk şarkıcı, söz yazarı ve besteci
1978 Arzu Şahin, Türk halk müziği sanatçısı
1978 Céline Bara, Fransız cinsel içerikli film oyuncusu
1977 Fatih Tekke, Türk eski futbolcu ve teknik direktör
1977 Ferzad Mecidi, İranlı milli futbolcu
1976 Emma de Caunes, Fransız oyuncu ve yönetmen
1976 Mick Blue, Avusturyalı pornografik film oyuncusu ve yönetmen
1975 İlker Kızmaz, Türk oyuncu
1975 Michael Bublé, Kanadalı müzisyen, pop-caz sanatçısı ve oyuncu
1974 Ece Uslu, sinema, dizi ve tiyatro oyuncusu
1972 Natasha Kaplinsky, İngiliz haber sunucusu
1972 Xavier Pascual, İspanyol profesyonel basketbol antrenörü
1972 George Perez, Amerikalı oyuncu
1972 Goran Višnjić, Hırvat oyuncu
1971 Sevil Akı Saner, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
1971 Eric Stonestreet, Amerikalı aktör ve komedyen
1970 Tülay Günal, Türk aktris
1970 Cüneyt Mete, Türk oyuncu ve tiyatrocu
1969 Rachel Hunter, Yeni Zelandalı manken, oyuncu ve reality Tv şov sunucusu
1969 Özlem Zengin, Türk avukat ve siyasetçi
1967 Akshay Kumar, Hint-Punjablı oyuncu, yönetmen ve yapımcı
1967 Anna Malle, Amerikalı porno yıldızı (ö. 2006)
1966 Adam Sandler, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen, şarkıcı, senarist ve yapımcı
1965 Cihat Levent, Türk millî basketbolcu, spor yöneticisi ve sivil toplum kuruluşu aktivisti
1965 Yücel Savaş, Türk siyasetçi ve iş adamı
1965 Erick Lonnis, Kosta Rikalı eski millî futbolcu
1964 Lance Acord, Amerikalı görüntü yönetmeni ve yapımcı
1964 Aleksandar Hemon, Bosnalı yazar, gazeteci, denemeci ve eleştirmen
1963 Eymen Mansur, Mısırlı milli futbolcu
1963 Roberto Donadoni, İtalyan eski millî futbolcu ve teknik direktör
1962 Kaija Kärkinen, Finlandiyalı şarkıcı, şarkı sözü yazarı ve oyuncu
1962 Renato Gaúcho, Brezilyalı eski futbolcu ve teknik direktör
1961 Faruk Çaturoğlu, Türk siyasetçi
1960 Nurullah Genç, Türk iktisatçı ve şair
1960 Hugh Grant, İngiliz oyuncu ve film yapımcısı
1960 Urmas Sisask, Eston besteci (ö. 2022)
1959 Ruhsar Öcal, Türk opera solisti, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1959 Ali Buysaim, Birleşik Arap Emirlikli eski futbol hakemi
1958 Almasbei Kchach, Abhazyalı siyasetçi (ö. 2012)
1958 Mrinal Haque, Bangladeşli heykeltıraş (ö. 2020)
1957 Šefik Džaferović, Boşnak siyasetçi (Demokratik Eylem Partisi (SDA) başkan yardımcısı ve Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı eski Boşnak üyesi)
1956 Ayhan Kavas, Türk oyuncu
1953 Janet Fielding, Avustralyalı aktris
1953 Sami Dedeoğlu, Türk iş adamı, siyasetçi ve TBMM 26. dönem milletvekili
1952 David A. Stewart, İngiliz müzisyen ve prodüktör
1951 Fikri Arkan, Türk ülkücü militan (ö. 1982)
1951 Robert Desiderio, Amerikalı aktör (ö. 2021)
1951 Ildikó Schwarczenberger, Macar eskrimci (ö. 2015)
1949 John Curry, Olimpiyat ve Dünya Şampiyonu İngiliz buz patenci (ö. 1994)
1947 Emin Kansu, Türk doktor ve akademisyen
1946 Selçuk Esenbel, Türk tarihçi ve akademisyen
1946 Pablo Alarcón, Arjantinli oyuncu
1946 Adrian Smith, İngiliz istatikçi (Alan Turing Enstitüsü Başkanı ve Royal Society başkanı)
1945 Erbil Tuşalp, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2020)
1944 Álvaro Gil-Robles, İspanyol hukukçu ve siyasetçi
1943 Başar Sabuncu, Türk oyun ve senaryo yazarı, tiyatro ve sinema yönetmeni, çevirmen, sahne tasarımcısı, oyuncu (ö. 2015)
1943 Frank Clark, İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör
1943 Hélène Vincent, Fransız oyuncu ve tiyatro yönetmeni
1943 Art LaFleur, Amerikalı oyuncu (ö. 2021)
1943 Madeline Kripke, dünyanın en büyük sözlük koleksiyonlarından birine sahip kitap koleksiyoncusu (ö. 2020)
1942 Ted Herold, Alman rock and roll şarkıcısı ve aktör (ö. 2021)
1941 Dennis Ritchie, Amerikalı bilgisayar mühendisi (ö. 2011)
1941 Jitka Svobodová, Çek heykeltıraş, ressam ve akademisyen (ö. 2023)
1940 Cihangir Gaffari, İranlı aktör ve yapımcı
1939 Alexandre Benmakhlouf, Fransız hukukçu
1939 Sharon Ambrose, Amerikalı siyasetçi (ö. 2017)
1939 Froilan Tenorio, Amerikalı siyasetçi ve bürokrat (ö. 2020)
1938 Claudio Nizzi, İtalyan çizgi romancı ve senarist
1936 David Gold, İngiliz iş adamı ve yönetici (ö. 2023)
1935 Demir Özlü, Türk öykü ve roman yazarı (ö. 2021)
1935 Haim Topol, İsrailli tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2023)
1933 İsmail Özgün, Belçikalı gazeteci ve siyasetçi
1932 Müşfik Kenter, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2012)
1930 Gültekin Oransay, Türk müzikbilimci, tarih ve dil araştırmacısı (ö. 1989)
1930 Frank Lucas, Amerikalı uyuşturucu baronu, gangster ve suç patronu (ö. 2019)
1929 Aleksey Maslennikov, Rus Sovyet tenor ve opera sanatçısı (ö. 2016)
1929 Stu Phillips, Amerikalı besteci, şef ve plak yapımcısı
1928 Sol LeWitt, Amerikalı heykeltıraş ve ressam (ö. 2007)
1927 Yusuf Ziya Bahadınlı, Türk yazar, yayıncı ve siyasetçi (ö. 2025)
1926 Jan-Olaf Strandberg, İsveçli aktör (ö. 2020)
1926 Erhard Eppler, Alman Sosyal Demokrat siyasetçi, eski bakan ve eğitimci (ö. 2019)
1926 Yusuf el-Karadavi, Mısırlı din bilgini ve Dünya Müslüman Alimler Birliği başkanı (ö. 2022)
1925 Berni Alder, Almanya doğumlu Amerikalı fizikçi (ö. 2020)
1925 Soňa Červená, Çek opera sanatçısı, aktris ve keman sanatçısı (ö. 2023)
1924 Sylvia Miles, Amerikalı aktris (ö. 2019)
1924 Russell M. Nelson, Amerikalı dini lider, İsa Mesih'in Son Zaman Azizler Kilisesi'nin şu anki başkanı ve peygamberi, 12 Havariler Kurulunun eski başkanı (ö. 2025)
1923 Marcel Zanini, Türk-Fransız caz müzisyeni (ö. 2023)
1922 Bernard Bailyn, Amerikalı tarihçi, yazar ve profesör (ö. 2020)
1922 Hans Dehmelt, Alman asıllı Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2017)
1919 Gottfried Dienst, İsviçreli futbol hakemi (ö. 1998)
1913 Tarık Levendoğlu, Türk sahne tasarımcısı, tiyatro yönetmeni, çevirmen ve fresk ressamı (ö. 1978)
1912 Wilhelm Oxenius, Alman asker (ö. 1979)
1909 Arthur Jonath, Alman atlet (ö. 1963)
1908 Cesare Pavese, İtalyan ozan ve romancı (ö. 1950)
1906 Ali Hadi Bara, Türk heykeltıraş (ö. 1971)
1901 Jürgen Wagner, Alman general (ö. 1947)
1890 Colonel Sanders, Amerikalı iş adamı ve KFC kurucusu (ö. 1980)
1869 Abdullah Cevdet, Osmanlı siyaset adamı ve düşünür, göz doktoru, şair ve tercüman (ö. 1932)
1855 Houston Stewart Chamberlain, İngiliz yazar ve filozof (ö. 1927)
1828 Lev Tolstoy, Rus yazar ve aktivist (ö. 1910)
1823 Joseph Leidy, Amerikalı bilim adamı (ö. 1891)
1778 Clemens Brentano, Alman yazar (ö. 1842)
1737 Luigi Galvani, İtalyan fizikçi (ö. 1798)
1585 Armand Jean du Plessis de Richelieu, Fransız din adamı, asilzade ve siyasetçi (ö. 1642)
1583 Girolamo Frescobaldi, İtalyan müzisyen ve besteci (ö. 1643)
1466 Ashikaga Yoshitane, Ashikaga şogunluğunun 10. şogunu (ö. 1523)
1349 III. Albert, Habsburg Hanedanı'nın üyesi, 1365'ten ölümüne kadar Avusturya dükü (ö. 1395)
384 Honorius, önce Roma İmparatoru sonra Batı Roma İmparatoru (ö. 423)
214 Aurelian, Roma İmparatoru (ö. 275)

Ölümler 66

2025 Stefano Benni, İtalyan yazar, şair ve gazeteci (d. 1947)
2024 James Earl Jones, Amerikalı oyuncu (Shakespeare'in Othello'sundaki performansıyla ünlü) (d. 1931)
2022 Wim de Jongh, Hollandalı futbolcu (d. 1928)
2022 Jack Ging, Amerikalı aktör (d. 1931)
2022 Mark Miller, Amerikalı aktör, senarist, yapımcı ve yönetmen (d. 1924)
2021 Borhane Alaouié, Lübnanlı film yönetmeni (d. 1941)
2021 Marianne Battani, Amerikalı siyasetçi ve hukukçu (d. 1944)
2021 Urbain Braems, Belçikalı eski futbolcu, teknik direktör (d. 1933)
2021 Wiesław Gołas, Polonyalı aktör (d. 1930)
2021 Lucette Michaux-Chevry, Fransız merkez sağ siyasetçi, eski bakan (d. 1929)
2021 Danilo Popivoda, Sloven profesyonel futbolcu ve teknik direktör (d. 1947)
2020 Henrietta Boggs, Amerikalı yazar, gazeteci ve aktivist (d. 1918)
2020 KS Firoz, Bangladeşli aktör (d. 1946)
2020 Shere Hite, ABD doğumlu Alman seksolog ve feminist (d. 1942)
2020 Yopie Latul, Endonezyalı şarkıcı (d. 1953)
2020 Amos Luzzatto, İtalyan yazar (d. 1928)
2019 Seher Hüdayari, Tahran'da İslami Devrim Mahkemesi önünde kendisini ateşe vermesiyle bilinen İranlı kadın (d. 1990)
2019 Lavrendis Maheriças, Yunan rock müzisyeni ve şarkı sözü yazarı (d. 1956)
2019 Dinçer Sümer, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı (d. 1938)
2018 Frank Andersson, İsveçli güreşçi ve tv gösteri sanatçısı (d. 1956)
2018 Javier Usabiaga Arroyo, Meksikalı iş adamı ve siyasetçi (d. 1939)
2018 Mr. Catra, Brezilyalı pop-funk müziği şarkıcısı, müzisyen ve aktör (d. 1968)
2017 Frank Aarebrot, Norveçli siyaset bilimci ve akademisyen (d. 1947)
2016 Mario Spezi, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1945)
2014 Denny Miller, Amerikalı oyuncu (d. 1934)
2013 Patricia Blair, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1931)
2010 Bent Larsen, Danimarkalı satranç oyuncusu (d. 1935)
2010 Rauno Mäkinen, Fin güreşçi (d. 1931)
2007 Saide Arifova, Kırım Tatarı İkinci Dünya Savaşı 74 Yahudi çocuğu kurtaran kadın (d. 1916)
2006 Mehmet Emin Aga, Batı Trakya Türkü İskeçe seçilmiş müftüsü (Batı Trakya-Yunanistan) (d. 1932)
2003 Edward Teller, Macar asıllı Amerikalı kuramsal fizikçi (d. 1908)
2001 Ahmet Şah Mesut, Afgan askeri lider (d. 1953)
1998 Semiha Şakir, Türk hayırsever (d. 1905)
1997 Burgess Meredith, Amerikalı oyuncu (d. 1907)
1996 Bill Monroe, Amerikalı mandolist, şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1911)
1995 Erik Nilsson, İsveç futbolcu (d. 1916)
1993 Maurice Yaméogo, Burkina Fasolu siyasetçi (d. 1921)
1990 Nicola Abbagnano, İtalyan varoluşçu felsefeci (d. 1901)
1989 Elevter Andronikaşvili, Gürcü fizikçi (d. 1910)
1985 Sırrı Atalay, Türk siyasetçi ve hukukçu (d. 1919)
1985 Paul Flory, 1974 yılında Nobel Kimya Ödülünü kazanan Amerikalı kimyacı (d. 1910)
1985 Erkan Yücel, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944)
1984 Yılmaz Güney, Türk yönetmen ve sinema oyuncusu (d. 1937)
1983 Luis Monti, Arjantinli futbolcu (d. 1901)
1981 Jacques Lacan, Fransız psikiyatr (d. 1901)
1978 Ida Noddack, Alman kimyager ve fizikçi (d. 1896)
1978 Jack Warner, Kanada doğumlu Amerikalı film yapımcısı (d. 1892)
1976 Mao Zedong, Çinli devrimci, siyasetçi ve Çin Komünist Partisi'nin kurucusu (d. 1893)
1959 Ramón Fonst, Kübalı eskrimci (d. 1883)
1943 Charles McLean Andrews, Amerikalı tarihçi (d. 1863)
1942 Şevki Savaşçı, Türk asker ve İstiklâl Savaşı gazisi (d. 1878)
1941 Hans Spemann, Alman embriyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1869)
1901 Henri de Toulouse-Lautrec, Fransız ressam (d. 1864)
1898 Stéphane Mallarmé, Fransız şair (d. 1842)
1891 Jules Grévy, Fransız devlet adamı (d. 1807)
1841 Augustin Pyramus de Candolle, İsviçreli botanikçi (d. 1778)
1830 Bailey Bartlett, Amerikalı siyasetçi (d. 1750)
1596 Anna Jagiellon, 1575'ten 1586'ya Polonya kraliçesi ve Litvanya Büyük Düşesi (d. 1523)
1583 Humphrey Gilbert, I. Elizabeth döneminde görev yapmış İngiliz maceraperest, kâşif, milletvekili ve asker (d. 1539)
1569 Pieter Brueghel, Hollandalı ressam (d. 1525)
1513 IV. James, İskoç Kralı (d. 1473)
1487 Chenghua, Çin İmparatoru (d. 1447)
1483 IV. Edward, İngiltere Kralı (d. 1442)
1271 III. Yaroslav, 1264'ten 1271'e kadar ilk Tver Prensi ve Vladimir'in onuncu Büyük Prensi (d. 1230)
1087 I. William, İngiltere Kralı (d. 1028)
276 Florianus, Roma İmparatoru

Özel günler 3

İzmir'in Kurtuluş Günü (1922)
Kuzey Kore Bağımsızlık Günü
Tacikistan Bağımsızlık Günü

Kaynak: Türkçe Vikipedi. Metinler CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılmıştır.