- Ana Sayfa
- Tarihte Bugün
- Aralık
- 9 Aralık
9 Aralık Ne Günü?
Uluslararası Yolsuzlukla Mücadele Günü
9 Aralık 2026 Çarşamba gününe denk gelir; 19 gün kaldı. 9 Aralık, BM'nin ilan ettiği Uluslararası Yolsuzlukla Mücadele Günü ve Soykırım Suçu Kurbanlarını Anma ve Soykırımı Önleme Uluslararası Günü'dür. Resmî tatil değildir; okullar ve işyerleri açıktır. MEB takviminde Mevlana Haftası da bu günlerde sürer.
Resmî tatil değil
Bu sayfada
9 Aralık'ta hangi özel günler var
- Soykırım Suçu Kurbanlarını Anma ve Soykırımı Önleme Uluslararası Günü Dünya günü BM
- Uluslararası Yolsuzlukla Mücadele Günü Dünya günü BM
- Mevlana Haftası Hafta MEB
- İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası Hafta MEB
9 Aralık hangi uluslararası günlere ev sahipliği yapar
9 Aralık, Birleşmiş Milletler takviminde iki ayrı güne yer verir. Uluslararası Yolsuzlukla Mücadele Günü, Genel Kurul'un A/RES/58/4 sayılı kararına dayanır. Soykırım Suçu Kurbanlarını Anma ve Soykırımı Önleme Uluslararası Günü ise A/RES/69/323 sayılı kararla takvime eklendi. İkinci günün tarihi eski bir oylamayla örtüşür: Genel Kurul, Soykırım Sözleşmesi'ni 1948'de yine 9 Aralık'ta kabul etmişti. İki karar da tatil getirmez, gün iş günü olarak geçer. Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığı'nın belirli gün ve haftalar listesindeki Mevlana Haftası bu günlerde sürer. Günün Türkiye'deki izleri ise farklı yüzyıllara dağılır. 1893 kışında İstanbul'u saran ayaz Haliç'i buz tutturdu. Kırk beş yıl sonra Ankara Garı hizmete girdi. 1995'te Ankara'daki Atatürk Kültür Merkezi bahçesine Nâzım Hikmet'in heykeli kondu ve törende Kültür Bakanı da hazır bulundu.
Tarihte 9 Aralık'ta neler oldu
-
2004
Kanada Anayasa Mahkemesi, eş cinsel evliliğin anayasaya aykırı olmadığına hükmetti.
-
2002
Endonezya hükümeti ile Aceh'teki ayrılıkçılar, 26 yıl süren savaşı bitiren bir antlaşmaya imza attı.
-
2002
United Airlines, ABD'de ve dünyada ikinci büyük havacılık şirketiyken konkordato başvurusu yaptı.
-
1995
Nâzım Hikmet'in "Rüzgâra Karşı Yürüyen Adam" heykeli Ankara'da Atatürk Kültür Merkezi'nin bahçesine kondu; törene Kültür Bakanı Fikri Sağlar da katıldı. Türkiye
-
1938
Ankara Garı hizmet vermeye başladı. Türkiye
-
1992
Prens Charles ile Prenses Diana yollarını ayırdıklarını duyurdu.
-
1990
Dayanışma (Solidarność) sendika hareketinin lideri Lech Wałęsa, Polonya'da devlet başkanlığı seçimini kazandı.
-
1987
Birinci İntifada, Gazze Şeridi ve Batı Şeria'da başladı.
-
1971
Birleşik Arap Emirlikleri BM'ye üye olarak katıldı.
-
1966
Barbados, Birleşmiş Milletler üyeliğine kabul edildi.
-
1965
Nikolay Podgorni, Sovyetler Birliği'nin devlet başkanlığına geldi.
-
1961
Tanganika Cumhuriyeti, Birleşik Krallık'a bağlılığı sona erdirip bağımsız oldu. Ülke 26 Nisan 1964'te Zanzibar ve Pemba Halk Cumhuriyeti'yle birleşti; Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti bu birleşmeden doğdu.
-
1953
General Electric, komünist olan bütün çalışanlarını kovacağını açıkladı.
-
1950
Harry Gold, II. Dünya Savaşı yıllarında Sovyetler Birliği'ne atom bombası sırları sızdırdığı için 30 yıl hapse mahkûm edildi.
-
1949
Birleşmiş Milletler, Kudüs'ün yönetimini üstlendi.
-
1948
BM Genel Kurulu, Soykırım Sözleşmesi'ni kabul etti.
-
1946
Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nde ikinci aşama "Doktorlar'ın Duruşmaları" ile açıldı. İnsanlar üzerinde deney yapan Nazi doktorlar bu davada yargılandı.
-
1941
Küba, Guatemala, Çin Cumhuriyeti ve Filipinler Topluluğu, Japonya ile Nazi Almanyası'na karşı savaşa girdiklerini duyurdu.
-
1917
General Edmund Allenby, I. Dünya Savaşı'nda Kudüs'ü ele geçirdi.
-
1905
Fransa, din ile devlet işlerini ayıran yasayı kabul etti.
-
1905
Moskova Ayaklanması'nın barışçıl ilk iki gününün ardından sokaklarda silahlı çatışma başladı.
-
1893
İstanbul'da günlerdir süren ayaz yüzünden Haliç buz tuttu. Türkiye
-
1892
İngiliz futbol kulübü Newcastle United FC kuruldu.
-
1851
YMCA, Kuzey Amerika'daki ilk şubesini Montréal'de açtı.
-
1835
Teksas Devrimi'nde Teksas Ordusu San Antonio'yu aldı.
9 Aralık'ta doğanlar
- 2001 Türk aerobik jimnastikçi Ayşe Begüm Onbaşı
- 1998 İspanyol oyuncu, model ve şarkıcı Manu Ríos
- 1997 Gambiya asıllı Danimarkalı millî futbolcu Alexander Bah
- 1996 Güney Koreli şarkıcı ViVi
- 1991 Güney Koreli şarkıcı, rapçi ve oyuncu Choi Minho
- 1990 Tiyatroda, sinemada ve dizilerde oynayan Türk oyuncu Bora Cengiz
- 1989 Türk profesyonel futbolcu Hasan Ali Kaldırım
- 1988 Ganalı millî futbolcu Kwadwo Asamoah
- 1987 Amerikalı profesyonel satranç oyuncusu Hikaru Nakamura
- 1985 Portekizli futbolcu Paulo Tavares
- 1983 Türk voleybolcu Neslihan Demir Darnel
- 1983 Polonyalı eski futbolcu Dariusz Dudka
- 1980 Amerikalı oyuncu ve komedyen Simon Helberg
- 1980 Dağ ve yol bisikletinde yarışmış emekli Kanadalı sporcu Ryder Hesjedal
- 1977 Britanyalı şarkıcı ve söz yazarı Imogean Heap
- 1974 İtalyan sanatçı ve aktivist Pippa Bacca (ö. 2008)
- 1972 Amerikalı oyuncu Reiko Aylesworth
- 1972 Avustralyalı manken ve oyuncu Annalise Braakensiek (ö. 2019)
- 1972 Baterist Tré Cool (asıl adı Frank Edwin Wright III)
- 1970 Şarkıcı, yapımcı ve söz yazarı Amerikalı Kara DioGuardi
- 1969 Türk gazeteci Ayşe Arman
- 1969 Fransız futbolcu Bixente Lizarazu
- 1964 Alman müzisyen Paul Landers
- 1963 Japon İmparatoriçesi Masako
- 1962 Amerikalı oyuncu Felicity Huffman
- 1961 Türk akademisyen, yazar ve siyasetçi Beril Dedeoğlu (ö. 2019)
- 1956 Fransız yazar Jean-Pierre Thiollet
- 1955 Leh futbolcu Janusz Kupcewicz (ö. 2022)
- 1953 Amerikalı oyuncu, yönetmen ve yapımcı John Malkovich
- 1952 Endonezyalı siyasetçi ve asker Abu Bakar (ö. 2019)
- 1948 Galatasaray'da yöneticilik de yapan Türk iş insanı Turgay Kıran
- 1944 İngiliz diplomat Roger Short (ö. 2003)
- 1941 Amerikalı oyuncu Beau Bridges
- 1941 Türk gazeteci ve yazar Mehmet Ali Birand (ö. 2013)
- 1934 Akademi Ödülü'nü yardımcı kadın oyuncu dalında kazanmış İngiliz oyuncu Judi Dench
- 1930 Film yönetmeni, senarist ve oyuncu Amerikalı Buck Henry (ö. 2020)
- 1929 Amerikalı film yönetmeni ve oyuncu John Cassavetes (ö. 1989)
- 1926 Nobel Fizik Ödülü sahibi Amerikalı fizikçi Henry Way Kendall (ö. 1999)
- 1925 Türk film yönetmeni Atıf Yılmaz (ö. 2006)
- 1922 Türk Bizantolog ve sanat tarihçisi Semavi Eyice (ö. 2018)
- 1916 Türk mizah yazarı ve gazeteci Adnan Veli Kanık (ö. 1972)
- 1916 Amerikalı oyuncu Kirk Douglas (ö. 2020)
- 1915 Alman opera şarkıcısı Elisabeth Schwarzkopf (ö. 2006)
- 1911 Erkek oyuncu dalında Akademi Ödülü almış Amerikalı aktör Broderick Crawford (ö. 1986)
- 1905 Amerikalı romancı ve senaryo yazarı Dalton Trumbo (ö. 1976)
- 1902 Sinema ve tiyatro oyuncusu Amerikalı Margaret Hamilton (ö. 1985)
- 1901 Macaristan vatandaşı olup Almanca yazan tiyatro ve roman yazarı Ödön von Horváth (ö. 1938)
- 1901 Fransız pilot Jean Mermoz (ö. 1936)
- 1895 İspanya İç Savaşı'nda "¡No pasarán!" sloganını ortaya atan, La Pasionaria lakaplı İspanyol komünist lider Dolores Ibárruri (ö. 1989)
- 1883 Yunan asker ve siyasetçi Aleksandros Papagos (ö. 1955)
- 1868 Nobel Kimya Ödülü sahibi Alman kimyager Fritz Haber (ö. 1934)
- 1842 Anarşizm kuramcısı Rus yazar Pyotr Alekseyeviç Kropotkin (ö. 1921)
- 1751 İspanya kraliçesi Parmalı Maria Luisa (ö. 1819)
- 1705 İtalyan matematikçi ve bilim insanı Faustina Pignatelli (ö. 1769)
- 1608 İngiliz şair John Milton (ö. 1674)
- 1594 İsveç Krallığı'nı 1611-1632 arasında yöneten II. Gustaf Adolf (ö. 1632)
- 1447 Çin İmparatoru Chenghua (ö. 1487)
9 Aralık'ta hayatını kaybedenler
- 2023 Türk bestekâr Nevzat Atlığ (d. 1925)
- 2020 Televizyon sunuculuğu, modellik ve dansla da uğraşan Hint aktris V. J. Chitra (d. 1992)
- 2020 Yazarlık da yapan Güney Afrikalı tenisçi Gordon Forbes (d. 1934)
- 2020 Belaruslu siyasetçi Vyaçeslav Kebiç (d. 1936)
- 2020 İtalyan futbolcu Paolo Rossi (d. 1956)
- 2020 İranlı din adamı Muhammed Yezdi (d. 1931)
- 2019 İsveçli pop-rock müzisyeni ve şarkıcısı Marie Fredriksson (d. 1958)
- 2019 Eğitimci, yazar ve politik eylemci de olan Amerikalı feminist sanatçı May Stevens (d. 1924)
- 2019 Ressam, tasarımcı ve grafik sanatçısı da olan Macar heykeltıraş Imre Varga (d. 1923)
- 2018 Söz yazarı ve besteci de olan İsrailli şarkıcı ve aktör Yigal Bashan (d. 1950)
- 2018 Nobel Fizik Ödülü sahibi, İtalyan asıllı Amerikalı fizikçi Riccardo Giacconi (d. 1931)
- 2017 Nika Ödülü almış Sovyet-Rus oyuncu Leonid Bronevoy (d. 1928)
- 2016 İngiliz oyuncu Coral Atkins (d. 1936)
- 2013 Amerikalı aktris Eleanor Parker (d. 1922)
- 2005 Macar piyanist György Sándor (d. 1912)
- 1997 Türk soprano Zehra Yıldız (d. 1956)
- 1996 İngiliz arkeolog Mary Leakey (d. 1913)
- 1991 Amerikalı fotoğrafçı Berenice Abbott (d. 1898)
- 1988 Türk bestekâr ve koro şefi Radife Erten (d. 1924)
- 1971 Amerikalı diplomat ve siyaset bilimci Ralph Bunche (d. 1903); BM'deki görevinde Filistin için yürüttüğü barış çabası ona Nobel Barış Ödülü getirdi.
- 1970 Sovyet Ermeni uçak tasarımcısı Artyom Mikoyan (d. 1905)
- 1968 İsveçli bisikletçi Harry Stenqvist (d. 1893)
- 1968 Şeriflik ve iş insanlığı da yapmış Amerikalı politik patron Enoch L. Johnson (d. 1883)
- 1967 Türk Tarih Kurumu'nun eski başkanı, asker ve siyasetçi Hasan Cemil Çambel (d. 1879)
- 1957 Türk asker ve siyasetçi Ali İhsan Sabis (d. 1882)
- 1954 Müslüman Kardeşler'in önde gelen liderlerinden Mısırlı hukukçu Abdülkadir Udeh (d. 1907)
- 1946 Fikir adamı, yazar ve politikacı Lübnanlı Emir Şekib Arslan (d. 1869)
- 1945 Siyasetçi, eğitimci ve aktivist Koreli Yun Chi-ho (d. 1864)
- 1941 Avusturya-Macaristan İmparatorluğu mareşali Eduard von Böhm-Ermolli (d. 1856)
- 1920 Amerikalı sinema oyuncusu Mollie McConnell (d. 1865)
- 1919 Araknolog ve taksonomist Polonyalı biyolog Władysław Kulczyński (d. 1854); dağcılık ve öğretmenlik de yaptı.
- 1916 Japon romancı Natsume Soseki (d. 1867)
- 1854 Roman ve oyun da yazan Portekizli şair ve siyaset adamı Almeida Garrett (d. 1799)
- 1761 Maratha Konfederasyonu'nun tek kraliçesi Tarabai (d. 1675)
- 1718 Matematik ve coğrafya eğitimi almış Fransisken rahip Vincenzo Coronelli (d. 1650)
- 1674 İngiliz devlet adamı ve tarihçi Edward Hyde (d. 1609)
- 1669 1667'den 1669'a dek papalık yapan IX. Clemens (d. 1600)
- 1641 Flaman ressam Anthony van Dyck (d. 1599)
- 1565 1559-1565 yıllarında papalık yapan IV. Pius (d. 1499)
- 1437 Kutsal Roma İmparatoru Sigismund (d. 1368)
- 1107 Vefâ'îyye tarikatının kurucusu Ebu'l Vefa el-Bağdadi (d. 1026)
- 638 Konstantinopolis (İstanbul) Patriği I. Sergios
Bu yıl ve gelecek yıllarda 9 Aralık
- 2026 Çarşamba
- 2027 Perşembe
- 2028 Cumartesi
- 2029 Pazar
- 2030 Pazartesi
9 Aralık hakkında sık sorulanlar
- 9 Aralık resmî tatil mi? Hayır, 9 Aralık resmî tatil değildir; okullar, kamu kurumları ve işyerleri olağan düzende çalışır. Gün, Birleşmiş Milletler takviminde iki uluslararası günü taşır: Uluslararası Yolsuzlukla Mücadele Günü ile soykırım kurbanlarını anma ve soykırımı önleme günü. İkisi de tatil getirmez.
- 9 Aralık neyin yıl dönümü? 9 Aralık, BM Genel Kurulu'nun Soykırım Sözleşmesi'ni kabul ettiği 1948 oylamasının yıl dönümüdür. BM'nin soykırım kurbanlarını anma günü de bu tarihe denk gelir. Türkiye'de ise Ankara Garı'nın 1938'de hizmete girişi aynı güne düşer, yani gar her yıl bu tarihte bir yaş daha alır.
- 9 Aralık'ta tarihte ne oldu? 9 Aralık'ta İstanbul'da 1893'te Haliç dondu, 1995'te ise Nâzım Hikmet heykeli Ankara'da yerine kondu. Dünyada Tanganika 1961'de bağımsız oldu, Birinci İntifada 1987'de başladı, Lech Wałęsa da 1990'da Polonya'da seçimi kazandı. Aynı gün doğanlar arasında Atıf Yılmaz ile Mehmet Ali Birand var.
Yazan Şahin Sezgin ÖZDEMİR Yayın
Özel günler: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, MEB Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği EK-8, Birleşmiş Milletler, Diyanet İşleri Başkanlığı. Olay, doğum ve ölüm kayıtları: Türkçe Vikipedi (CC BY-SA 4.0); cümleler sitemizce yeniden yazıldı.

