- Ana Sayfa
- Tarihte Bugün
- Ekim
- 31 Ekim
31 Ekim Ne Günü?
Dünya Şehirler Günü
31 Ekim bu yıl Cumartesi gününe denk geldi; 2027 yılında Pazar gününe denk gelecek, 345 gün var. 31 Ekim, Birleşmiş Milletlerin kararıyla takvime giren Dünya Şehirler Günü'dür. Resmî tatil değildir; okullar ve işyerleri açıktır. MEB'in Kızılay Haftası da sürer. Türkiye tarihinde ise Sütçü İmam'ın 1919'da Kahramanmaraş'ta işgalci Fransız askerlerine ilk kurşunu sıktığı gündür.
Resmî tatil değil
Bu sayfada
31 Ekim'de hangi özel günler var
- Dünya Şehirler Günü Dünya günü BM
- Kızılay Haftası Hafta MEB
- Küresel Medya ve Bilgi Okuryazarlığı Haftası Hafta BM / UNESCO
Dünya Şehirler Günü neden 31 Ekim'de anılır
Dünya Şehirler Günü'nün 31 Ekim'de olmasının dayanağı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun A/RES/68/239 sayılı kararıdır. BM günü bu kararla kendi uluslararası günler takvimine ekledi; tarih her yıl aynı kalır. Türkiye'de okul takvimi de güne ayrı bir başlık katar: Millî Eğitim Bakanlığı'nın listesindeki Kızılay Haftası bu tarihi kapsar. BM'nin A/RES/75/267 kararına dayanan, UNESCO'nun da yürüttüğü Küresel Medya ve Bilgi Okuryazarlığı Haftası da 31 Ekim'i içine alır. Günün eski kayıtlarında Türkiye ile ilgili satırlar az değil. Takvim-i Vekayi 1831'de ilk sayısını çıkardı. 1919'da Kahramanmaraş'ta Sütçü İmam, Fransız işgal birliklerine ilk kurşunu sıktı. Cumhuriyet'in birinci yılını dolduran 1924'te Mustafa Kemal Paşa, millete en uygun yönetimin cumhuriyet olduğunu söyledi. 1989'da ise Turgut Özal, 263 oyla 8. Cumhurbaşkanı seçildi. Şehir konusu günün olaylarında da karşılık bulur. Birleşik Krallık'ta yaya geçidini çizgilerle gösteren ilk uygulama 1951'de Berkshire'da başladı. Taksim'de ise 2012'de meydanı yayalara açacak projenin inşaatı başladı.
Tarihte 31 Ekim'de neler oldu
-
2012
Taksim Yayalaştırma Projesi için inşaat çalışmaları başladı. Türkiye
-
2010
Taksim'de bomba patladı. Saldırının hedefi, meydanda konuşlu çevik kuvvet polisleriydi. Türkiye
-
2020
Québec'teki bıçaklı saldırıda iki kişi can verdi.
-
2015
Rus Metrojet şirketinin Mısır'dan Rusya'ya uçan yolcu uçağı, kalkıştan 23 dakika sonra Sina Yarımadası'na düştü; kazada 224 kişi öldü.
-
2011
Dünya nüfusu, sembolik bir doğumla 7 milyarıncı insanını karşıladı.
-
2000
Yatağan'daki termik santralin çevresinde kirlilik sınır değeri aşınca santralin 3 ünitesi kapatıldı. İlçe halkına evden çıkmamaları söylendi. Türkiye
-
1997
Millî Güvenlik Kurulu, 18 Kasım 1992 tarihli belgenin yerini alacak yeni Millî Güvenlik Siyaseti Belgesi'ni onayladı. Türkiye
-
1992
Türk Silahlı Kuvvetleri, kuzey Irak'ta PKK'nın üs olarak kullandığı Haftanin kampını aldı. Türkiye
-
1989
Turgut Özal, 263 oy alarak Türkiye'nin 8. Cumhurbaşkanı oldu. Türkiye
-
1972
Eskişehir yakınında bir yolcu treniyle yük treni çarpıştı. Kazada 30 ölü, 60 yaralı vardı. Türkiye
-
1970
Behice Boran, Türkiye İşçi Partisi'nin Büyük Kongresi'nde genel başkanlığa seçildi. Türkiye
-
1967
Rauf Denktaş, Kıbrıs Türklerinin Rum çetelerinin saldırılarıyla karşı karşıya kaldığı dönemde adaya gizlice girdi. Türkiye
-
1963
Askerî Yargıtay, Erol Dinçer, Osman Deniz, Fethi Gürcan ve Talat Aydemir için verilen idam cezalarını onadı. Türkiye
-
1963
Millî formayı 50. kez giyen Fenerbahçeli Lefter Küçükandonyadis'e şeref madalyası verildi. Türkiye
-
1924
Cumhuriyet'in birinci yıl dönümünde Mustafa Kemal Paşa, Türk milletinin yapısına ve geleneklerine en uygun yönetimin cumhuriyet olduğunu söyledi. Türkiye
-
1919
Sütçü İmam, Kahramanmaraş'ta işgalci Fransız askerlerine karşı ilk kurşunu sıktı. Türkiye
-
2000
Singapur Hava Yolları'nın Boeing 747 yolcu uçağı kalkış anında düştü, 83 kişi öldü.
-
2000
Kuzey Angola'da bir Antonov yolcu uçağı havalanır havalanmaz infilak etti; kazada 50 kişi hayatını kaybetti.
-
1999
Mısır Hava Yolları'nın New York-Kahire seferini yapan yolcu uçağı Massachusetts açığında denize düştü; 217 kişi öldü.
-
1998
Irak, BM silah denetçileriyle iş birliği yapmayacağını duyurdu.
-
1996
Brezilya'nın Sao Paulo kentinde bir yolcu uçağı yere çakıldı ve 98 kişi öldü.
-
1994
İndiana'da düşen Amerikan yolcu uçağında 68 kişi hayatını kaybetti.
-
1992
Vatikan, Dünya'nın Güneş etrafında döndüğünü savunan Galileo'yu haklı buldu.
-
1984
Başbakan İndira Gandhi'nin iki sih korumasınca öldürülmesinin ardından Hindistan'da isyanlar çıktı; yaklaşık 2000 sih hayatını kaybetti.
-
1961
Sovyetler Birliği Komünist Partisi kongresinde geçmiş hatalarla suçlanan Josef Stalin'in naaşı, Kızıl Meydan'daki Lenin mozolesinden alınıp Kremlin Duvarı Mezarlığı'na gömüldü.
-
1956
Süveyş Krizi'nde Birleşik Krallık ve Fransa, kanalı yeniden açtırmak amacıyla Mısır'a bombardıman başlattı.
-
1952
ABD ilk hidrojen bombasını Marshall Adaları'nda denedi.
-
1951
Yaya geçidi çizgileri ilk defa Birleşik Krallık'ta, Berkshire'da kullanıldı.
-
1940
Britanya Muharebesi sona erdi.
-
1922
Benito Mussolini İtalya'da başbakanlığa getirildi.
-
1918
Güneydoğu Avrupa'daki Banat bölgesinde Banat Cumhuriyeti ilan edildi; cumhuriyet uzun yaşamadı.
-
1831
Takvim-i Vekayi'nin ilk sayısı yayımlandı. Türkiye
-
1892
Arthur Conan Doyle, Sherlock Holmes hikâyelerini yayımlamaya başladı.
-
1876
Hindistan'ı vuran büyük kasırgada 200 binden çok insan öldü.
-
1864
Nevada, ABD'ye 36. eyalet olarak katıldı.
-
1517
Martin Luther, 95 tezini Wittenberg'de bir kilise kapısına asıp Protestanlığı ilan etti.
-
644
Halife Ömer bin Hattab, vergi indirimi talebi reddedilen Ebû Lü'lüe'nin Medine'de sabah namazında yaptığı hançerli saldırıyla yaralandı. Saldırgan kendini öldürdü; Ömer 3 Kasım'da hayatını kaybetti.
-
475
Romulus Augustus, Roma tahtına imparator olarak çıkarıldı.
31 Ekim'de doğanlar
- 2005 İspanya Kralı VI. Felipe ile Letizia Ortiz'in büyük çocuğu, taht varisi Leonor de Borbón
- 2002 İngiliz futbolcu Tyler Morton
- 2002 Gine-Bissau doğumlu İspanyol futbolcu Ansu Fati
- 1997 Uruguaylı futbolcu Mathías Olivera
- 1997 İngiliz futbolcu Marcus Rashford
- 1996 Nijeryalı futbolcu Musa Muhammed
- 1995 Sırp futbolcu Predrag Rajković
- 1994 Türk oyuncu Sezgi Sena Akay
- 1993 Guyanalı oyuncu Letitia Wright
- 1988 Amerikalı eski profesyonel basketbolcu Cole Aldrich
- 1988 İsviçreli yarış pilotu Sébastien Buemi
- 1985 Amerikalı porno yıldızı Stefani Morgan
- 1984 Amerikalı porno yıldızı Hanna Hilton
- 1982 Kanadalı oyuncu Justin Chatwin
- 1981 My Chemical Romance'ın gitaristi, Amerikalı müzisyen Frank Iero
- 1980 Modellik de yapan Japonya doğumlu Amerikalı aktris Samaire Armstrong
- 1980 Arjantinli futbolcu Alejandro Rubén Capurro
- 1979 Portekizli futbolcu Simão Sabrosa
- 1978 Alman eski futbolcu ve teknik direktör Inka Grings
- 1978 Polonyalı millî futbolcu Marek Saganowski
- 1976 İspanyol futbolcu Guti Hernández
- 1976 Amerikalı sinema oyuncusu Piper Perabo
- 1975 Amerikalı oyuncu Johnny Whitworth
- 1974 Türk futbolcu Muzzy İzzet
- 1973 Türk dizi oyuncusu Arzum Onan
- 1967 Şarkıcılık ve oyunculuk da yapan Amerikalı rapçi Vanilla Ice
- 1967 Şarkıcı, söz yazarı, gitarist ve albüm yapımcısı Amerikalı Adam Schlesinger (ö. 2020)
- 1965 Hollandalı eski kaleci Ruud Hesp
- 1965 İrlandalı futbolcu Denis Irwin
- 1964 Amerikalı country şarkıcısı Darryl Worley
- 1964 Hollanda millî formasını da giyen teknik direktör ve emekli futbolcu Marco van Basten
- 1963 Söz de yazan Yunan asıllı İsveçli müzisyen Mikkey Dee
- 1963 Brezilyalı eski futbolcu Dunga
- 1963 Amerikalı oyuncu ve yönetmen Dermot Mulroney
- 1963 Amerikalı komedyen ve oyuncu Rob Schneider; senaryo yazıp film de yönetti
- 1962 Tiyatroda ve sinemada oynayan Türk oyuncu Ayda Aksel
- 1961 En İyi Yönetmen dalında Akademi Ödülü almış Yeni Zelandalı yönetmen, yapımcı ve senarist Peter Jackson
- 1961 U2'nin İrlandalı kurucusu ve davulcusu Larry Mullen Jr.
- 1960 Porto Riko'nun eski valisi Luis Fortuño
- 1960 İran'ın son hanedanı olan Pehlevi Hanedanı'nın sürgündeki başkanı Rıza Pehlevi; görevi 27 Temmuz 1980'den beri sürüyor
- 1959 Roman ve makale yazan Amerikalı Neal Stephenson
- 1955 Amerikalı gazeteci Susan Orlean
- 1950 Kanadalı komedyen ve sinema oyuncusu John Candy (ö. 1994)
- 1950 İngiliz mimar Zaha Hadid (ö. 2016)
- 1947 İspanyol siyasetçi Carmen Alborch (ö. 2018)
- 1947 Amerikalı oyuncu Deidre Hall
- 1947 Flaman asıllı politikacı Herman Van Rompuy
- 1946 İrlandalı oyuncu Stephen Rea
- 1945 İngiliz senarist ve oyun yazarı Barrie Keeffe (ö. 2019)
- 1943 Amerikalı seslendirme sanatçısı Melendy Britt
- 1942 Amerikalı oyuncu ve komedyen David Ogden Stiers (ö. 2018)
- 1941 Amerikalı film oyuncusu Sally Kirkland (ö. 2025)
- 1940 Amerikalı gey hakları eylemcisi Craig Rodwell (ö. 1993)
- 1939 Tiyatro oyunculuğu ve yönetmenlik yapan Amerikalı Ron Rifkin
- 1939 Türk şarkı sözü yazarı Çiğdem Talu (ö. 1983)
- 1939 Malili gitarist Ali Farka Touré (ö. 2006)
- 1936 Amerikalı sinema oyuncusu Michael Landon (ö. 1991)
- 1935 Coğrafya ve antropoloji profesörü, İngiliz David Harvey
- 1930 Amerikalı astronot Michael Collins (ö. 2021)
- 1929 Eski yüzücü, İtalyan oyuncu ve yazar Bud Spencer (ö. 2016)
- 1925 İngiliz kimyager ve matematikçi John Pople (ö. 2004)
- 1922 Amerikalı aktris Barbara Bel Geddes (ö. 2005)
- 1922 Kamboçya Kralı Norodom Sihanuk (ö. 2012)
- 1920 Alman futbolcu Fritz Walter (ö. 2002)
- 1917 Kanadalı tarihçi ve yazar William Hardy McNeill (ö. 2016)
- 1916 İsveç Kralı VI. Gustaf Adolf'un, ilk eşi Connaught Prensesi Margaret'ten olan dördüncü ve en küçük oğlu Carl Johan Bernadotte (ö. 2012)
- 1896 Amerikalı şarkıcı ve oyuncu Ethel Waters (ö. 1977)
- 1895 Askerî tarihçi ve teorisyen İngiliz asker Basil Liddell Hart (ö. 1970)
- 1892 Rus dünya satranç şampiyonu Aleksandr Alehin (ö. 1946)
- 1887 Çinli önder Çan Kay Şek (ö. 1975)
- 1880 Amerikalı romancı Julia Peterkin (ö. 1961)
- 1880 Fabrika işçiliğinden gelen sendikacı ve Bolşevik önder Mihail Tomski (ö. 1936)
- 1841 Alay komutanı olan Amerikalı subay Charles B. Stoughton (ö. 1898)
- 1835 Nobel Kimya Ödülü sahibi Alman kimyacı Adolf von Baeyer (ö. 1917)
- 1828 İngiliz fizikçi ve kimyager Joseph Wilson Swan (ö. 1914)
- 1815 Alman matematikçi Karl Weierstrass (ö. 1897)
- 1795 İngiliz şair John Keats (ö. 1821)
- 1760 Ressam, oymabaskı ustası ve ukiyo-e ressamı Japon sanatçı Hokusai (ö. 1849)
- 1705 19 Mayıs 1769'dan 22 Eylül 1774'e kadar papalık yapan XIV. Clemens
- 1694 Joseon Hanedanlığı'nın 21. kralı Yeongjo
- 1638 Hollandalı ressam Meindert Hobbema (ö. 1709)
- 1632 Hollandalı ressam Johannes Vermeer (ö. 1675)
- 1620 İngiliz yazar John Evelyn (ö. 1706)
- 1599 Yazarlığı da olan İngiliz asıllı devlet adamı Denzil Holles (ö. 1680)
- 1472 Çinli filozof, hattat ve devlet adamı Wang Yangming (ö. 1529)
- 1451 Cenovalı denizci ve kâşif Kristof Kolomb (ö. 1506)
- 1424 Macaristan, Polonya ve Hırvatistan kralı III. Władysław (ö. 1444)
31 Ekim'de hayatını kaybedenler
- 2025 Eski Arnavutluk başbakanı, Arnavut siyasetçi Fatos Nano (d. 1952)
- 2025 Fransız oyuncu ve şarkıcı Tchéky Karyo (d. 1953)
- 2021 Türk yazar Doğan Akhanlı (d. 1957)
- 2021 Amerikalı hukukçu ve siyasetçi Frank Farrar (d. 1929)
- 2021 İngiliz kısa mesafe koşucusu Dorothy Manley (d. 1927)
- 2021 İtalyan mühendis ve aerodinamikçi Antonia Terzi (d. 1971)
- 2021 Yeni Zelandalı siyasetçi Catherine Tizard (d. 1931)
- 2021 Portekizli siyasetçi ve mühendis António Topa (d. 1954)
- 2021 Kabare sanatçısı ve seslendirmen, Polonyalı aktör Andrzej Zaorski (d. 1942)
- 2020 Oscar ödüllü İskoç sinema oyuncusu Sean Connery (d. 1930)
- 2020 Amerikalı film yapımcısı Charles Gordon (d. 1947)
- 2020 Doktor ve siyasetçi, eski Kerkük valisi Iraklı Kürt Necmeddin Kerim (d. 1949)
- 2020 Meksikalı piskopos Arturo Lona Reyes (d. 1925)
- 2020 İngiliz-Amerikalı rapçi MF Doom (d. 1971)
- 2020 Litvan millî futbolcu Marius Žaliūkas (d. 1983)
- 2019 İranlı oyuncu Ebrahim Abadi; tiyatroda ve sinemada çalıştı (d. 1934)
- 2019 Monakolu bankacı ve siyasetçi Enrico Braggiotti (d. 1923)
- 2019 Jamaikalı millî futbolcu Tarania Clarke (d. 1999)
- 2019 Hayvan hakları savunucusu, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı Ann Crumb (d. 1950)
- 2019 Hint oyuncu Geetanjali (d. 1947)
- 2019 Sahnede ve sinemada oynayan Fransız Florence Giorgetti (d. 1944)
- 2017 Rumen film yönetmeni Mircea Drăgan (d. 1932)
- 2017 Ganalı futbolcu Abubakari Yakubu (d. 1981)
- 2016 İtalyan heykeltıraş Silvio Gazzaniga (d. 1921)
- 2016 Tiyatroda, sinemada ve dizilerde oynayan Rus Vladimir Zeldin (d. 1915)
- 2014 Akordeon virtüözü Türk müzisyen Ciguli (d. 1957)
- 2011 Macar futbolcu Flórián Albert (d. 1941)
- 2010 Türk şarkıcı ve müzisyen Evlin Bağçeban (d. 1928)
- 2007 Türk siyasetçi ve bilim insanı Erdal İnönü (d. 1926)
- 2006 Güney Afrika'da devlet başkanlığına ilk gelen Pieter Willem Botha (d. 1916)
- 2003 Türk yazar Fuat Örer; öykü ve oyun yazdı (d. 1939)
- 2002 Yunanistan Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı Mihail Stasinopulos (d. 1903)
- 1996 Fransız sinema yönetmeni Marcel Carné (d. 1906)
- 1993 İtalyan yönetmen Federico Fellini (d. 1920)
- 1993 Türk yazar Berna Moran (d. 1921)
- 1993 Amerikalı sinema oyuncusu River Phoenix (d. 1970)
- 1986 Nobel Kimya Ödülü sahibi Amerikalı fizikçi ve kimyacı Robert S. Mulliken (d. 1896)
- 1985 Yunan şair ve ressam Nikos Engonopulos (d. 1910)
- 1984 Hint siyasetçi İndira Gandhi (d. 1917)
- 1983 Amerikan futbolunda oyuncu, koç ve takım sahibi olan Amerikalı George Halas (d. 1895)
- 1983 Özbek Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Komünist Parti lideri olan Şerif Raşidov (d. 1917)
- 1973 Cezayirli fikir adamı ve yazar Malik bin Nebi (d. 1905)
- 1965 Amerikalı oyuncu Rita Johnson (d. 1913)
- 1964 Havacılık mühendisi, test pilotu ve ABD Hava Kuvvetleri subayı olan NASA astronotu Theodore Freeman (d. 1930)
- 1963 Türk besteci Mesut Cemil (d. 1902)
- 1963 İngiliz oyuncu Henry Daniell (d. 1894)
- 1962 Katolik İslam âlimi, Fransız Louis Massignon (d. 1883)
- 1945 İngiliz sinema oyuncusu Henry Ainley (d. 1879)
- 1943 Alman sinema yönetmeni Max Reinhardt (d. 1873)
- 1939 Avusturyalı psikanalist Otto Rank; yazar ve filozoftu (d. 1884)
- 1932 Osmanlı sadrazamı Ali Rıza Paşa (d. 1860)
- 1926 Macar asıllı Amerikalı illüzyonist Harry Houdini (d. 1874)
- 1925 Kızıl Ordu'nun kurucularından Sovyet askerlik teorisyeni Mikhail Frunze (d. 1885)
- 1918 Avusturyalı ressam Egon Schiele (d. 1890)
- 1916 Restorasyoncu yazar ve pastör, Amerikalı Charles Taze Russell (d. 1852)
- 1884 Heykel de yapan Ukrayna doğumlu ressam Marie Bashkirtseff (d. 1858)
- 1879 Çocuk kitapları yazan Amerikalı Jacob Abbott (d. 1803)
- 1879 Amerikalı general Joseph Hooker (d. 1814)
- 1806 Japon ukiyo-e ustası Kitagawa Utamaro (d. 1753)
- 1793 Fransız Meclisinde Girondistlerin sözcüsü Jacques Pierre Brissot (d. 1754)
- 1744 İtalyan barok besteci Leonardo Leo (d. 1694)
- 1661 Osmanlı sadrazamı Köprülü Mehmed Paşa (d. 1578)
- 1659 İngiliz hâkim John Bradshaw (d. 1602)
- 1617 İspanyol Cizvit Alphonsus Rodríguez (d. 1532)
- 1448 Bizans imparatoru VIII. İoannis (d. 1392)
- 1320 İtalyan Dominikan keşişi Ricoldus de Monte Crucis (d. 1243)
- 1005 Japonya'nın Heian döneminde öne çıkan onmyōji Abe no Seimei (d. 921)
- 932 908-929 ve 929-932 yıllarında iki kez halifelik yapan Muktedir (d. 895)
- 644 İranlı köle Ebû Lü'lüe; Halife Ömer'in katili (d. y. 600)
Tarihte 31 Ekim: Türkiye'de deprem
- 5,1 2001 Kadirli yakınları 10 km derinlik
5.0 ve üstü depremler; ölçüm kaydı ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğundan. Son depremler
Bu yıl ve gelecek yıllarda 31 Ekim
- 2026 Cumartesi
- 2027 Pazar
- 2028 Salı
- 2029 Çarşamba
- 2030 Perşembe
31 Ekim hakkında sık sorulanlar
- 31 Ekim resmî tatil mi? Hayır, 31 Ekim resmî tatil değildir. Okullar, resmî daireler ve özel işyerleri olağan düzende çalışır; tatil takviminde bu güne ayrılmış bir izin yoktur. Gün, BM'nin belirlediği Dünya Şehirler Günü'dür; MEB takvimindeki Kızılay Haftası da bu tarihi kapsar. İkisi de tatil getiren günler arasında yer almaz.
- 31 Ekim neyin yıl dönümü? 31 Ekim, Sütçü İmam'ın 1919'da Kahramanmaraş'ta Fransız işgal birliklerine ilk kurşunu sıktığı günün yıl dönümüdür. Takvim-i Vekayi'nin 1831'de ilk sayısıyla çıkışı, Martin Luther'in 1517'de 95 tezini Wittenberg'de asması ve Turgut Özal'ın 1989'da 263 oyla cumhurbaşkanı seçilmesi de aynı takvim yaprağında yer alır.
- 31 Ekim'de Türkiye'de hangi deprem oldu? USGS kataloğuna göre 31 Ekim 2001'de Kadirli yakınlarında 5,1 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Odağı yaklaşık 10 kilometre derinlikteydi. Katalogda Türkiye'de bu tarihe düşen 5,0 ve üzeri başka bir sarsıntı yer almıyor; daha küçük depremler ise yalnız 5,0 eşiğiyle tutulan bu listeye girmiyor.
- 31 Ekim doğumlular hangi burç? 31 Ekim'de doğanların burcu Akreptir. Akrep dönemi 23 Ekim'de başlar ve 21 Kasım'a kadar sürer, yani 31 Ekim bu aralığın başlarında kalır. Türk oyuncular Arzum Onan ile Ayda Aksel, Türk şarkı sözü yazarı Çiğdem Talu ve İngiliz mimar Zaha Hadid de 31 Ekim doğumludur.
Yazan Şahin Sezgin ÖZDEMİR Yayın
Özel günler: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, MEB Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği EK-8, Birleşmiş Milletler, Diyanet İşleri Başkanlığı. Olay, doğum ve ölüm kayıtları: Türkçe Vikipedi (CC BY-SA 4.0); cümleler sitemizce yeniden yazıldı.

