Tarihte Bugün: 29 Eylül

29 Eylül gününün öne çıkan olayları, o gün doğan ve hayatını kaybeden ünlüler.

Yirminci yüzyılın başları, Osmanlı topraklarının çevresinde art arda savaşlara sahne oldu. 1911'de İtalya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan ederek Trablusgarp'ı hedef aldı. İki yıl sonra Osmanlı ve Bulgaristan Krallığı, II. Balkan Savaşı'nı sona erdiren İstanbul Antlaşması'nı imzaladı. Aynı Bulgaristan, beş yıl sonra bu kez I. Dünya Savaşı'nın kaybeden tarafında yer aldı ve Selanik'te bir ateşkes imzalayarak savaşın dışına çıktı.

Öne çıkanlar

1941
Kiev yakınlarındaki Babi Yar vadisinde Naziler tarafından başlatılan katliamda, iki gün içinde 33.771 Yahudi hayatını kaybetti.
1923
Milletler Cemiyeti, Fransa'nın Suriye ve Lübnan üzerindeki manda yönetimini resmi olarak onayladı.
1918
Selanik'te imzalanan ateşkesle Bulgaristan Krallığı, I. Dünya Savaşı'ndaki yerini terk etti.
1911
İtalya Krallığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında Trablusgarp topraklarında savaş patlak verdi.
1808
Sened-i İttifak adı verilen belge, ilgili taraflarca resmi olarak imzaya bağlandı.

Olaylar 21

2019 Afganistan'da yapılan başkanlık seçimlerinde sandığa giden seçmen sayısı düşük kaldı, oylama şiddet olaylarıyla gölgelendi.
2008 Lehman Brothers'ın da aralarında olduğu büyük şirketlerin iflasları sonrasında Dow Jones endeksi bir günde 777.68 puan kaybetti; bu, endeksin gördüğü en büyük günlük düşüştü.
1994 ANAP'lı eski Adalet Bakanı Mehmet Topaç, Ankara'daki makamında Dev-Sol üyesi olduğu öne sürülen 4 kişinin silahlı saldırısında hayatını kaybetti.
1992 PKK, Hakkâri'nin Şemdinli ilçesindeki bir Jandarma Taburu'na baskın düzenledi; saldırıda ikisi astsubay olan 23 asker ve 5 korucu yaşamını yitirdi. Saldırının ardından bölgede başlatılan operasyonlar sonucunda 58 PKK mensubu hayatını kaybetti.
1991 Haiti'de ordu yönetime el koyarak darbeyle iktidarı ele geçirdi.
1974 Isparta'da yaşayan Hüseyin Çaylı, Ergün Kahraman adlı 6 yaşındaki çocuğu tecavüz ederek öldürdü. Bu cinayetin bedelini 12 Eylül sonrasında idam edilerek ödedi.
1971 Arap Birliği, yeni bir üyeyle genişledi: Umman örgüte katıldı.
1960 Demokrat Parti'nin faaliyetlerine Türkiye'de bu tarihte son verildi.
1941 Naziler'in Kiev'i ele geçirmesinin ardından kentteki Babi Yar vadisi, iki gün süren toplu katliamla anıldı: 33.771 Yahudi öldürüldü.
1938 Nazi Almanyası'nın Çekoslovakya'ya bağlı Südet bölgesini işgal etmesine, Münih Antlaşması'nı imzalayan Fransa, İtalya Krallığı ve Birleşik Krallık onay verdi.
1937 Çin Cumhuriyeti'ni tehdit eden Japon ilerleyişine karşı, general Çan Kay Şek'in milliyetçileri ile Mao Zedong önderliğindeki komünistler ortak cephe kurma kararı aldı.
1933 Reichstag Yangını davasında sanıklardan Marinus van der Lubbe, yangını kendisinin çıkardığını kabul etti; davanın bir diğer sanığı Komünist Enternasyonal Genel Sekreteri Georgi Dimitrov'du.
1923 Filistin toprakları üzerinde Birleşik Krallık'a bağlı bir manda yönetimi kuruldu.
1920 Ermenistan'a karşı yürütülen savaşın ardından Sarıkamış, Kazım Karabekir'in komuta ettiği Türk Ordusu tarafından ele geçirildi.
1918 I. Dünya Savaşı sürerken Bulgaristan Krallığı'nın imzaladığı Selanik Ateşkes Antlaşması, ülkenin savaştan çıkışını sağladı.
1913 II. Balkan Savaşı'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu ile Bulgaristan Krallığı, İstanbul Antlaşması'na imza attı.
1911 İtalya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı resmi savaş ilanında bulunarak Trablusgarp cephesini açtı.
1885 Elektrikli tramvayın dünyadaki ilk hattı, Londra'da işletmeye açıldı.
1808 Tarihe Sened-i İttifak adıyla geçen belge, ilgili taraflarca imza altına alındı.
1555 Damat Rüstem Paşa, sadrazamlık görevine bu kez ikinci defa getirildi.
1227 II. Friedrich, Kutsal Roma İmparatoru sıfatını taşırken Papa IX. Gregorius'un kararıyla aforoz edildi.

Doğumlar 124

2009 Beren Gökyıldız, Türk çocuk oyuncu
2000 Giorgi Mamardashvili, Gürcistan millî takımının kalecisidir
1999 Choi Ye-na, Güney Koreli şarkıcı ve dansçı
1998 Jordan Lotomba, İsviçreli milli futbolcu
1996 Marco Granados, Meksikalı futbolcu
1996 Tadashi Kiwada, Japon futbolcu
1995 Ayaka Yamashita, Japon millî futbolcu
1995 Joseph Aidoo, Ganalı futbolcu
1994 Katarzyna Niewiadoma, Polonyalı yol bisikleti yarışçısı
1994 Halsey, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
1994 Andy Polo, Perulu futbolcu
1994 Joseph Mensah, Ganalı futbolcu
1994 Simon Hald Jensen, Danimarkalı hentbolcu
1994 Nicholas Galitzine, İngiliz oyuncu
1993 Lee Hong-bin, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
1992 Ali Dere, Türk futbolcu
1991 Adem Ljajić, Sırp profesyonel futbolcu
1990 Gheorghe Grozav, Rumen millî futbolcu
1990 Ken Hisatomi, Japon futbolcu
1989 Laura Perico, Kolombiyalı dizi oyuncusu
1989 Yevhen Konoplyanka, Ukraynalı millî futbolcu
1989 Andrea Poli, İtalyan futbolcu
1988 Kevin Durant, Amerikalı basketbolcu ve NBA oyuncusu
1988 Andrea Rispoli, İtalyan futbolcu
1987 Anaïs Demoustier, Fransız aktris
1987 İsrafil Yılmaz, Türk asıllı Hollandalı militan (ö. 2016)
1986 Shinya Uehara, Japon futbolcu
1986 Jerome Jordan, Jamaikalı basketbolcu
1985 Niklas Moisander, Fin millî futbolcu
1985 Dani Pedrosa, İspanyol motosiklet sürücüsü
1984 Per Mertesacker, Alman eski futbolcu
1983 Yoon Seung-ah, Güney Koreli oyuncu
1983 Yukari Kuzuya, Japon manken
1982 Brigitta Bulgari, Macar pornografik aktris ve Avrupa Moda Modeli
1982 Mert Öcal, Türk model ve oyuncu
1982 Hakan Karacaoğlu, Türk atlet
1981 Şahin Irmak, Türk oyuncu
1980 Zachary Levi, Amerikalı oyuncu, dizi oyuncusu
1979 Orhan Ak, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör
1979 Berke Üzrek, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
1979 Artika Sari Devi, Endonezyalı manken ve oyuncu
1978 Mun In-guk, Kuzey Koreli millî futbolcu
1978 Cihangir Atacanov, Özbek şarkıcı, müzisyen ve besteci
1977 Fumiyuki Kanda, Japon eski futbolcu
1976 Kelvin Davis, İngiliz futbolcu ve teknik direktör
1976 Andriy Şevçenko, Ukraynalı millî futbolcu
1975 Albert Celades, İspanyol millî futbolcu ve teknik direktör
1974 Leandro Simioni, Brezilyalı eski futbolcu
1973 Doğan Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun solisti, besteci ve söz yazarı
1973 Güneş Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun gitaristi, arkeolog ve besteci
1971 Sibel Tüzün, Türk şarkıcı
1971 Anthony Bishop, Güney Afrikalı oyuncu (ö. 2019)
1970 Yoshihiro Tajiri, Japon profesyonel güreşçi
1970 Natasha Gregson Wagner, Amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1969 Erika Eleniak, Amerikalı Playboy Güzeli ve oyuncu
1968 Alex Skolnick, Amerikalı caz ve rock gitaristi
1968 Kenan Vural, Rock müzisyeni
1966 Bujar Nishani, Arnavut politikacı (ö. 2022)
1964 Jeanna Fine, Amerikalı pornografik film oyuncusu ve erotik dansçı (ö. 2025)
1963 Jaroslav Mostecký, Çek bilimkurgu yazarı (ö. 2020)
1962 Helena Dalli, Maltalı politikacı
1962 Néstor Clausen, Arjantinli millî futbolcu ve teknik direktör
1961 Julia Gillard, Avustralya'nın ilk kadın başbakanı
1959 Jon Fosse, Norveçli yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi
1956 Sebastian Coe, İngiliz siyasetçi ve Olimpiyat madalyalı eski atlet
1955 Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (ö. 2016)
1951 Michelle Bachelet, Şilili politikacı ve Devlet Başkanı
1951 Pier Luigi Bersani, İtalyan siyasetçi ve eski bakan
1950 Christian Vigouroux, Fransız bürokrat
1950 Şerif Benekçi, Türk yazar (ö. 2008)
1949 Yorgo Dalaras, Yunan şarkıcı
1948 Theo Jörgensmann, Alman caz klarnet müzisyeni ve bestecisi (ö. 2025)
1943 Wolfgang Overath, Alman eski millî futbolcu
1943 Lech Walesa, Polonya dayanışma hareketi (Solidarność) lideri ve Cumhurbaşkanı, Nobel Barış Ödülü sahibi
1943 Muhammed Hatemi, İranlı siyasetçi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin 5. Cumhurbaşkanı
1942 Felice Gimondi, İtalyan eski bisiklet yarışçısı (ö. 2019)
1942 Ian McShane, İngiliz asıllı komedyen ve oyuncu
1942 Bill Nelson, Amerikalı avukat, politikacı ve NASA'nın 14. başkanı
1940 Nicola Di Bari, İtalyan şarkıcı-şarkı yazarı
1939 Fikret Abdić, Boşnak devlet adamı ve iş adamı
1939 Rhodri Morgan, Galli siyasetçi ve devlet adamı (ö. 2017)
1938 Wim Kok, Hollandalı siyasetçi (ö. 2018)
1937 Koichiro Matsuura, Japon diplomat
1936 Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi, medya patronu ve eski Başbakan (ö. 2023)
1936 Bilal İnci, Türk oyuncu (ö. 2005)
1935 Jerry Lee Lewis, Amerikalı rock and roll ve country müzik şarkıcı-söz yazarı ve piyanist (ö. 2022)
1934 Mihaly Csikszentmihalyi, Macar asıllı ABD'li psikolog (ö. 2021)
1933 Samora Machel, Mozambikli askeri komutan, devrimci ve siyasetçi (ö. 1986)
1932 Robert Benton, Amerikalı senarist ve yönetmen (ö. 2025)
1932 Rainer Weiss, Amerikalı fizikçi, akademisyen ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2025)
1931 James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2016)
1931 Anita Ekberg, İsveçli aktris (ö. 2015)
1930 Colin Dexter, İngiliz romancı (ö. 2017)
1924 Şükrü Elekdağ, Türk ekonomist, diplomat ve siyasetçi
1923 Rinaldo Dami, İtalyan karikatürist (ö. 1979)
1922 Lizabeth Scott, Amerikalı oyuncu (ö. 2015)
1921 James Cross, Britanyalı diplomat (ö. 2021)
1920 Peter Dennis Mitchell, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1992)
1916 İsmet Kür, Türk edebiyat öğretmeni, oyun yazarı, öykücü ve romancı (ö. 2013)
1916 Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı aktör ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1977)
1915 Nihat Ertuğ, Türk eski basketbolcu (ö. ?)
1913 Silvio Piola, İtalyan futbolcu (ö. 1996)
1913 Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (ö. 2001)
1913 Trevor Howard, İngiliz aktör (ö. 1988)
1912 Michelangelo Antonioni, İtalyan yönetmen (ö. 2007)
1907 Hans Martin Sutermeister, İsviçreli yazar (ö. 1977)
1904 Greer Garson, İngiliz oyuncu ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1996)
1901 Enrico Fermi, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1954)
1900 Miguel Alemán Valdés, 53. Meksika devlet başkanı (ö. 1983)
1883 Celal Sahir Erozan, Türk şair (ö. 1935)
1882 Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1937)
1864 Miguel de Unamuno, İspanyol düşünür ve yazar (ö. 1936)
1815 Andreas Achenbach, Alman manzara ressamı (ö. 1910)
1812 Eudoxiu Hurmuzache, Rumen tarihçi, politikacı ve yazar (ö. 1874)
1810 Elizabeth Gaskell, Victoria devri İngiliz roman yazarı (ö. 1865)
1804 Sadık Paşa, Polonya asıllı Türk asker (Polonezköy'ün Polonyalı kurucularından) (ö. 1886)
1786 Guadalupe Victoria, Meksikalı siyasetçi, asker ve avukat (ö. 1843)
1761 Michael Francis Egan, İrlanda kökenli Amerikalı Piskopos (ö. 1814)
1758 Horatio Nelson, İngiliz amiral (ö. 1805)
1703 François Boucher, Fransız ressam ve Rokoko akımının önemli bir temsilcisi (ö. 1770)
1571 Caravaggio, İtalyan ressam (ö. 1610)
1547 Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (ö. 1616)
1518 Tintoretto, Venedikli ressam (ö. 1594)
1509 Miguel Servet, İspanyol ilâhiyatçı, hekim, haritacı ve hümanist (ö. 1553)

Ölümler 63

2025 Aleksandr Buşkov, Rus yazar (d. 1956)
2022 Alexandru Arșinel, Rumen aktör, komedyen, dublaj sanatçısı ve TV yıldızı (d. 1939)
2022 Kathleen Booth, İngiliz bilgisayar bilimci (d. 1922)
2022 Eduardo Navarro, İspanyol profesyonel futbolcu (d. 1979)
2022 Paul Veyne, Fransız tarihçi ve arkeolog (d. 1930)
2021 Antonio Gasset, İspanyol gazeteci, televizyon sunucusu ve sinema eleştirmeni (d. 1946)
2021 Hayko, Ermeni şarkıcı, söz yazarı ve besteci (d. 1973)
2021 Ravil Isyanov, Rus aktör ve eski asker (d. 1962)
2021 Ivan Tasovac, Sırp müzisyen, yönetici ve siyasetçi (d. 1966)
2020 Abdullah Işıklar, Türk gazeteci (d. 1933)
2020 Lode Van Den Bergh, Belçikalı yazar ve eğitimci (d. 1920)
2020 Helen Reddy, Avustralyalı müzisyen, aktivist, aktris ve söz yazarı (d. 1941)
2020 Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Kuveyt emiri ve Kuveyt Askeri Kuvvetleri Komutanı (d. 1929)
2020 Isidora Žebeljan, Sırp besteci, müzisyen ve orkestra şefi (d. 1967)
2019 Beatriz Aguirre, Meksikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925)
2019 Martin Bernheimer, Alman-Amerikalı gazeteci ve müzik eleştirmeni (d. 1936)
2019 Busbee, Amerikalı şarkı sözü yazarı, kayıt prodüktörü ve müzisyen (d. 1976)
2019 Ilkka Laitinen, Fin siyasetçi (d. 1962)
2018 Alves Barbosa, Portekizli bisiklet sporcusu (d. 1931)
2018 Angela Maria, Brezilyalı şarkıcı ve aktris (d. 1929)
2018 Otis Rush, Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1934)
2017 Tom Alter, İngiliz asıllı Hint oyuncu (d. 1950)
2017 Philippe Médard, Fransız hentbolcu (d. 1959)
2017 Wiesław Michnikowski, Polonyalı sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1922)
2016 Ann Emery, İngiliz oyuncu (d. 1930)
2015 Claude Dubar, Fransız sosyolog ve akademisyen (d. 1945)
2015 Mauro Ferri, İtalyan siyasetçi (d. 1920)
2015 Hellmuth Karasek, Alman gazeteci, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1934)
2015 William Kerslake, Amerikalı güreşçi (d. 1929)
2012 Hebe Camargo, Brezilyalı şarkıcı, TV sunucusu ve oyuncu (d. 1929)
2011 Tatyana Lioznova, Sovyet Rus film yönetmeni (d. 1924)
2011 Sylvia Robinson, Amerikalı şarkıcı, müzisyen, plak yapımcısı ve plak şirketi yöneticisi (d. 1935)
2010 Georges Charpak, Polonyalı-Fransız fizikçi (d. 1924)
2010 Tony Curtis, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925)
2009 Abdülmelik Fırat, Kürt asıllı Türk siyasetçi (d. 1934)
2009 Pavel Popoviç, Ukrayna asıllı Sovyet kozmonotu (d. 1930)
2007 Yıldırım Aktuna, Türk nöropsikiyatr ve siyasetçi (d. 1930)
2003 Tuğrul Şavkay, Türk gazeteci (d. 1951)
2001 Nguyen Van Thieu, Güney Vietnam Devlet Başkanı (d. 1923)
1997 Roy Lichtenstein, Amerikalı Pop sanatçısı (d. 1923)
1994 Şemsi Rahimov, Azerbaycanlı devlet adamı (d. 1924)
1987 Henry Ford II, Edsel Ford'un oğlu ve Henry Ford'un torunu iş adamı (d. 1917)
1981 Billy Shankly, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1913)
1973 Nurullah Esat Sümer, Türk siyasetçi (Maliye ve Devlet Bakanı) (d. 1899)
1973 W. H. Auden, İngiliz şair (d. 1907)
1967 Carson McCullers, Amerikalı yazar (d. 1917)
1961 Nihat Reşat Belger, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Atatürk'e siroz teşhisini koyan ilk doktor) (d. 1882)
1953 Ernst Reuter, Alman siyasetçi ve Batı Berlin'in ilk Belediye Başkanı (d. 1889)
1949 Cemal Keşmir, Türk siyasetçi (Damat Ferit Paşa hükûmetlerinde Dahiliye ve Ticaret ve Ziraat Nazırlığı yapan ve Yüzellilikler arasında yer alan) (d. 1862)
1930 Ilya Yefimovich Repin, Rus ressam (d. 1844)
1929 III. Basileios, İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi'nin 263. Patriği (d. 1846)
1927 Arthur Achleitner, Alman yazar (d. 1858)
1927 Willem Einthoven, Hollandalı fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (d. 1860)
1925 Léon Bourgeois, Fransız Başbakan (d. 1851)
1913 Rudolf Diesel, Alman makine mühendisi ve Dizel motorun mucidi (d. 1858)
1910 Winslow Homer, Amerikalı ressam ve grafiker (d. 1836)
1908 Machado de Assis, Brezilyalı yazar (d. 1839)
1902 Émile Zola, Fransız romancı (d. 1840)
1890 Vahtang Orbeliani, Gürcü romantik şair ve asker (d. 1812)
1833 VII. Fernando, İspanya Kralı (d. 1784)
1560 I. Gustav, 1523'ten 1560'taki ölümüne kadar İsveç kralı (d. 1496)
1185 Surlu William, Lübnan'da Sur Piskoposu; Haçlı ve Orta Çağ tarihçisi (d. 1130)
855 I. Lothar, Orta Francia Kralı ve Kutsal Roma İmparatoru (d. 795)

Özel günler 1

Dünya Kalp Günü

Kaynak: Türkçe Vikipedi günlük seçkisi. Doğum, ölüm ve özel gün listeleri CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılmıştır.