Tarihte Bugün: 29 Ekim

29 Ekim gününün öne çıkan olayları, o gün doğan ve hayatını kaybeden ünlüler.

Öne çıkanlar

2004
Avrupa Birliği üyesi 25 ülkenin devlet başkanları Avrupa Birliği Anayasası'nı imzaladı.
1929
New York Borsası çöktü ve tüm dünyayı etkileyecek olan Büyük Buhran başladı.
1923
Türkiye Cumhuriyeti kuruldu ve TBMM'deki oylamada Mustafa Kemal Atatürk oy birliğiyle ilk cumhurbaşkanı seçildi.
1901
ABD Başkanı William McKinley'in suikastçısı Leon Czolgosz elektrikli sandalyede idam edildi.
1787
Mozart'ın ünlü Don Giovanni operası ilk kez sahnelendi.

Olaylar 32

2018 İstanbul Havalimanı açıldı.
2018 Endonezya'da Cakarta'dan Sumatra Adası'ndaki Pangkal Pinang şehrine gitmek üzere olan Boeing 737 tipi yolcu uçağı havalandıktan kısa bir süre sonra denize düştü. 189 kişi öldü.
2016 Ankara Yüksek Hızlı Tren Garı hizmete açıldı.
2013 Marmaray açıldı ve ilk sefer Üsküdar'dan Yenikapı'ya düzenlendi.
2006 Nijerya'nın başkenti Abuja'da Boeing 737 tipi bir yolcu uçağı kalkıştan hemen sonra 104 yolcusuyla düştü: 6 kişi kurtuldu.
1998 THY'nin Adana-Ankara seferini yapan Boeing 737 tipi uçağı, 33 yolcu ve 6 kişilik mürettebatıyla kaçırıldı. Uçağı kaçıran Erdal Aksu, öldürüldü. Aksu'nun Diyarbakır'da 4 öğretmeni katletmekten arandığı belirlendi.
1998 Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Özbekistan ve Türkiye, Hazar ve Orta Asya petrollerinin Batı pazarlarına Bakü Tiflis Ceyhan Petrol Boru Hattı'yla ulaştırılmasına ilişkin Ankara Deklarasyonu'nu imzaladılar.
1998 Amerikalı astronot John Glenn 36 yıl aradan sonra 77 yaşında, Discovery mekiğiyle yeniden uzaya gitti.
1992 Türkiye ile Irak'ın kuzeyi arasında stratejik öneme sahip Sinhat Boğazı, TSK'nın eline geçti. Çatışmalarda 90 silahlı militan öldürüldü.
1992 Kazakistan ve Türkmenistan, ilk Büyük Elçiliklerini Ankara'da açtılar.
1969 İki bilgisayar arasındaki ilk bağlantı gerçekleştirildi. Bu bağlantı İnternet'in öncüsü olan ARPANET üzerinden yapıldı.
1967 Montreal'deki Expo 67 Dünya Fuarı kapandı. Fuarı 50 milyonun üzerinde insan ziyaret etmişti.
1961 Suriye, Birleşik Arap Cumhuriyeti'nden ayrıldı.
1961 İlk Türk yapımı otomobil Devrim, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'e armağan edildi.
1960 Cassius Clay (daha sonra Muhammet Ali) Louisville, Kentucky'de ilk profesyonel maçını kazandı.
1960 Millî Birlik Komitesi'nin 147 öğretim üyesini görevden almasına tepkiler sürüyor. Ankara Üniversitesi rektörü Suut Kemal Yetkin istifa etti.
1956 İsrail Ordusu, Mısır sınırını geçerek Sina Yarımadasını işgal etti.
1954 Dr. Hikmet Kıvılcımlı, Vatan Partisi'ni kurdu.
1933 Türkiye cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, Cumhuriyet'in ilanının 10. yılı münasebetiyle nutkunu okudu.
1930 Ankara'daki Cumhuriyet Bayramı törenlerine Yunanistan başbakanı Venizelos da katıldı.
1929 New York Menkul Kıymetler Borsası çöktü; Amerika Birleşik Devletleri'nde ekonomik depresyonun başlangıcı.
1927 Irak'ta yapılan kazılarda, Ur kenti yakınlarında 5 bin yıl öncesine ait olduğu belirlenen bir molekül takımı bulundu.
1924 Milletler Cemiyeti Konseyinde, Türkiye-Irak sınırı, Musul'u Irak'ta bırakacak biçimde saptandı.
1923 Türkiye'de cumhuriyetin ilanı: Mustafa Kemal Atatürk ilk Türkiye cumhurbaşkanı seçildi.
1919 Britanya birlikleri Antep'i Fransızlara teslim edilerek geri çekildi.
1914 Amiral Souchon liderliğindeki Goeben (Yavuz), Breslau (Midilli) ve dokuz Osmanlı savaş gemisinden oluşan bir donanma Rus liman ve gemilerini bombalayarak Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'na girmesine neden oldu.
1913 Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti yıkıldı.
1901 Amerika Birleşik Devletleri Başkanı William McKinley'in suikastçısı Leon Czolgosz elektrikli sandalyede idam edildi.
1888 Britanya İmparatorluğu, Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İspanyol İmparatorluğu, Fransa, İtalya, Hollanda, Rus İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu arasında, İstanbul Antlaşması'nın (Convention of Constantinople) nihai metni imzalandı. Buna göre, ilgili devletlerin gemileri hem savaş hem de barış zamanında Süveyş Kanalından geçebilecekler.
1863 Cenevre'de toplanan 16 ülke, Uluslararası Kızılhaç'ın kurulmasına karar verdi.
1859 İspanya, Fas'a savaş ilan etti.
1787 Mozart'ın Don Giovanni operası ilk kez olarak Prag Ulusal Tiyatro'da sahnelendi.

Doğumlar 76

1998 Lance Stroll, Kanadalı Formula 1 pilotu
1993 India Eisley, Amerikalı oyuncu
1991 Hüseyin Atalay, Türk futbolcu
1991 Simon Deli, Fildişi Sahilli millî futbolcu
1990 Vanessa Crone, Kanadalı buz patenci
1990 Eric Saade, İsveçli pop şarkıcısı
1989 Primož Roglič, Sloven yol bisikleti yarışçısı
1989 Leyla Lydia Tuğutlu, Türk oyuncu ve model
1988 Florin Gardoș, Romanya vatandaşı futbolcu
1987 Jessica Dubé, Kanadalı buz patenci
1987 Tove Lo, İsveçli şarkıcı ve söz yazarı
1986 Italia Ricci, Kanadalı oyuncu
1985 Janet Montgomery, İngiliz televizyon ve film oyuncusu
1983 Malik Fathi, Alman futbolcu
1983 Jérémy Mathieu, Fransız eski futbolcu
1983 Nurcan Taylan, Türk kadın halterci (Avrupa, Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu)
1982 Ahmed eş-Şara, Suriyeli siyasetçi ve Suriye cumhurbaşkanı
1982 Nicolas Gob, Belçikalı oyuncu
1982 Serdar Şen, Türk yapımcı
1981 Yorgo Fotakis, Yunan eski millî futbolcu
1980 Ben Foster, Amerikalı oyuncu
1976 Hikmet Çapanoğlu, Türk eski futbolcu ve teknik direktör (ö. 2025)
1973 Robert Pirès, Portekiz ve İspanya kökenli eski Fransız futbolcu
1973 Mahsa Vahdet, İranlı sanatçı
1972 Gabrielle Union, Amerikalı oyuncu, şarkıcı, aktivist ve yazar
1971 Aistė Smilgevičiūtė, Litvan şarkıcı
1971 Winona Ryder, Amerikalı oyuncu
1970 Phillip Cocu, Hollandalı eski millî futbolcu ve teknik direktör
1970 Edwin van der Sar, Hollandalı futbolcu
1970 Toby Smith, İngiliz müzisyen ve söz yazarı (ö. 2017)
1968 Johann Olav Koss, Norveçli eski sürat patencisi
1967 Joely Fisher, Amerikalı oyuncu
1967 Rufus Sewell, İngiliz oyuncu
1962 Yahya Sinvar, Hamas siyasi büro başkanı (ö. 2024)
1961 Randy Jackson, Michael Jackson'ın kardeşi, şarkıcı ve müzisyen
1960 Mustafa Koç, Türk iş insanı (ö. 2016)
1959 John Magufuli, Tanzanyalı öğretim görevlisi ve siyasetçi (ö. 2021)
1957 Dan Castellaneta, Amerikalı seslendirmeci, oyuncu ve komedyen
1955 Kevin DuBrow, Amerikalı müzisyen (ö. 2007)
1955 Etsuko Shihomi, Japon oyuncu
1950 Abdullah Gül, Türk siyasetçi ve Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı
1948 Kate Jackson, Amerikalı oyuncu
1948 Frans de Waal, Hollandalı-Amerikalı etolog ve primatolog (ö. 2024)
1947 Richard Dreyfuss, Amerikalı oyuncu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
1944 Mehmet Haberal, Türk tıp profesörü ve Başkent Üniversitesi Rektörü
1943 Müjdat Gezen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, şair ve eğitmen
1942 Bob Ross, Amerikalı ressam ve televizyoncu (ö. 1995)
1938 Ralph Bakshi, Amerikalı film yönetmeni
1938 Ellen Johnson-Sirleaf, Liberya Cumhurbaşkanı ve Nobel Barış Ödülü sahibi
1938 Sezen Cumhur Önal, Türk şarkı sözü yazarı, radyo-TV programcısı ve sunucusu
1937 Ayla Algan, Türk tiyatro sanatçısı, sinema oyuncusu ve şarkıcı (ö. 2024)
1934 Aurora Clavel, Meksikalı aktris, şair ve aktivist (ö. 2025)
1933 Muzaffer İzgü, Türk yazar ve öğretmen (ö. 2017)
1932 Füruzan, Türk yazar (ö. 2024)
1930 Niki de Saint Phalle, Fransız ressam, görsel sanatçı ve heykeltıraş (ö. 2002)
1929 Yevgeni Primakov, Rus politikacı ve diplomat (ö. 2015)
1926 Necmettin Erbakan, Türk siyasetçi, mühendis, akademisyen ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı (ö. 2011)
1925 Robert Hardy, İngiliz oyuncu (ö. 2017)
1923 Nazan İpşiroğlu, Türkiye'nin ilk sanat tarihi ve felsefe öğretmenlerinden biri (ö. 2015)
1923 Carl Djerassi, Avusturya doğumlu Bulgar-Amerikalı kimyager, yazar ve senarist (ö. 2015)
1922 Neal Hefti, Amerikalı caz trompetçisi, besteci ve aranjör (ö. 2008)
1920 Baruj Benacerraf, Venezuela doğumlu Amerikalı immünolog (ö. 2011)
1918 Diana Serra Cary, Amerikalı sessiz film oyuncusu, yazar ve tarihçi (ö. 2020)
1910 Alfred Jules Ayer, İngiliz filozof (ö. 1989)
1900 Andrej Bagar, Slovak sinema oyuncusu (ö. 1966)
1899 Akim Tamiroff, Rus asıllı sinema oyuncusu (ö. 1972)
1897 Joseph Goebbels, Alman siyasetçi (ö. 1945)
1897 Billy Walker, İngiliz futbolcu ve teknik direktör (ö. 1964)
1891 Fanny Brice, Amerikalı oyuncu ve model (ö. 1951)
1880 Abram İoffe, Sovyet Rus fizikçi (ö. 1960)
1879 Franz von Papen, Alman siyasetçi ve diplomat (ö. 1969)
1875 Rebeca Matte Bello, Şilili heykeltıraş (ö. 1929)
1875 Marie, Kral I. Ferdinand'ın eşi olarak son Romanya konsort kraliçesi (ö. 1938)
1562 George Abbot, Canterbury başpiskoposu (ö. 1633)
1504 Shin Saimdang, Koreli filozof, sanatçı, ressam, yazar ve şair (ö. 1551)
1017 III. Heinrich, Kutsal Roma İmparatoru (ö. 1056)

Ölümler 52

2025 Maria Riva, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1924)
2024 Teri Garr, Amerikalı oyuncu, komedyen, dansçı ve ses sanatçısı (d. 1947)
2023 Jeyan Mahfi Tözüm, Türk seslendirme sanatçısı ve oyuncu (d. 1928)
2022 Hugo Camps, Belçikalı gazeteci ve yazar (d. 1943)
2020 Karim Akbari Mobarakeh, İranlı film yönetmeni ve aktör (d. 1953)
2020 Angelika Amon, Avusturyalı-Amerikalı moleküler hücre biyoloğu (d. 1967)
2020 Amir Ishemgulov, Rus biyolog ve siyasetçi (d. 1960)
2020 Yuri Ponomaryov, Rus siyasetçi ve ekonomist (d. 1946)
2020 Arturo Rivera, Meksikalı ressam (d. 1945)
2019 John Witherspoon, Amerikalı komedyen ve oyuncu (d. 1942)
2018 Gérald Bloncourt, Haitili ressam ve fotoğrafçısı (d. 1926)
2017 Muhal Richard Abrams, Amerikalı klarnetçi, grup lideri, besteci ve caz piyanisti (d. 1930)
2017 Dennis J. Banks, Kızılderili lider, öğretmen, konuşmacı, aktivist ve yazar (d. 1937)
2017 Metin Ersoy, Türk müzisyen ve şarkıcı (d. 1934)
2017 Władysław Kowalski, Polonyalı oyuncu (d. 1936)
2017 Tony Madigan, Eski Avustralyalı ragbi oyuncusu ve boksör (d. 1930)
2017 Manfredi Nicoletti, İtalyan mimar (d. 1930)
2017 Linda Nochlin, Amerikalı sanat tarihçisi, küratör, yazar ve kadın hakları savunucusu (d. 1931)
2017 Ninian Stephen, Avustralyalı hukukçu, devlet memuru ve siyasetçi (d. 1923)
2016 Pen Sovan, Kamboçyalı siyaset adamı (d. 1936)
2014 Klas Ingesson, İsveçli eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1968)
2013 Graham Stark, İngiliz komedyen, oyuncu yazar ve yönetmen (d. 1922)
2009 Jürgen Rieger, Alman avukat ve neo-Nazi siyasetçi (d. 1946)
2004 Alice, Kral V. George ve Kraliçe Mary'nin üçüncü oğlu Gloucester Dükü Prens Henry'nin karısı (d. 1901)
2004 Ordal Demokan, Türk bilim insanı (d. 1946)
2004 Edward Oliver LeBlanc, Dominikalı siyasetçi (d. 1923)
1997 Anton Szandor LaVey, Amerikan okültist yazar (d. 1930)
1986 Abel Meeropol, Amerikalı öğretmen (d. 1903)
1981 Georges Brassens, Fransız şarkıcı (d. 1921)
1981 Rıza Kuas, Türk sendikacı, siyasetçi ve DİSK'in kurucusu (d. 1926)
1971 Arne Tiselius, İsveçli kimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (d. 1902)
1957 Louis B. Mayer, Amerikalı film yapımcısı (d. 1884)
1951 Robert Grant Aitken, Amerikalı gök bilimci (d. 1864)
1950 V. Gustav, İsveç Kralı (d. 1858)
1949 İbrahim Alaettin Gövsa, Türk siyasetçi (d. 1889)
1949 Georgi Gürciyev, Rus öǧretmen, guru ve yazar (d. 1866
1935 Thomas McIntosh, İngiliz futbolcu (d. 1879)
1934 Lou Tellegen, Amerikalı sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1883)
1933 Albert Calmette, Fransız bakteriyolog (d. 1863)
1933 Paul Painlevé, Fransız siyasetçi ve matematikçi (d. 1863)
1932 Joseph Babinski, Polonyalı nörolog (d. 1857)
1924 Frances Hodgson Burnett, İngiliz yazar (d. 1849)
1911 Joseph Pulitzer, Macaristan doğumlu Amerikalı gazeteci (d. 1847)
1901 Leon Czolgosz, William McKinley'e suikast düzenleyen Amerikalı çelik işçisi ve anarşist (d. 1873)
1884 Ohannes Çamiç Efendi, Ermeni asıllı Osmanlı Ticaret ve Ziraat nâzırı
1880 Peter Johann Nepomuk Geiger, Avusturyalı ressam (d. 1805)
1829 Maria Anna Mozart, Avusturyalı piyanist (Wolfgang Amadeus Mozart'ın ablası) (d. 1751)
1799 Domenico Cirillo, İtalyan doktor, böcek bilimci, botanikçi (d. 1739)
1784 Giuseppe Zais, İtalyan Peyzaj ressamı (d. 1709)
1783 Jean le Rond d'Alembert, Fransız matematikçi (d. 1717)
1618 Sir Walter Raleigh, İngiliz kâşif (idam edildi) (d. 1554)
1321 II. Stefan Uroš Milutin, 1282 yılından 1321 yılına kadar Sırbistan Kralı (d. 1253)

Özel günler 2

Türkiye'de Cumhuriyet Bayramı
Kızılay Haftası (29 Ekim - 4 Kasım)

Kaynak: Türkçe Vikipedi. Metinler CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılmıştır.