- Ana Sayfa
- Tarihte Bugün
- Ekim
- 29 Ekim
29 Ekim Ne Günü?
Cumhuriyet Bayramı
29 Ekim bu yıl Perşembe gününe denk geldi; 2027 yılında Cuma gününe denk gelecek, 343 gün var. 29 Ekim, 1923'te Türkiye Cumhuriyeti'nin ilan edildiği gün olduğu için Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanır. Millî bayram tam gün resmî tatildir; kutlama önceki gün saat 13.00'te başlar. Kızılay Haftası da bu tarihte başlar.
Resmî tatil
Bu sayfada
29 Ekim'de hangi özel günler var
- Cumhuriyet Bayramı Millî bayram TBMM (kanun), 1923 yılından beri
- Uluslararası Bakım ve Destek Günü Dünya günü BM
- Kızılay Haftası Hafta MEB
- Silahsızlanma Haftası Hafta BM
- Küresel Medya ve Bilgi Okuryazarlığı Haftası Hafta BM / UNESCO
Cumhuriyet Bayramı neden 29 Ekim'de kutlanır?
Cumhuriyet Bayramı'nın tarihi, 1923'te cumhuriyetin ilan edildiği güne dayanır. O gün TBMM'de yapılan oylamada Mustafa Kemal Atatürk, oyların tamamını alarak ülkenin ilk cumhurbaşkanı oldu. Bayramın çerçevesini 2429 sayılı kanun çizer: kanunun ilk maddesi onu Ulusal Bayram sayar ve kutlamayı 28 Ekim öğleden sonra saat 13.00'te başlatır, ertesi gün boyunca sürdürür. İkinci madde, özel işyerlerinin de 29 Ekim'de kapalı kalmasını zorunlu tutar. İlk yılların törenlerinden iki örnek var. 1930'da Ankara'daki kutlamalara Yunanistan Başbakanı Venizelos konuk olarak katıldı. Üç yıl sonra, cumhuriyetin onuncu yılında Mustafa Kemal nutkunu bu gün okudu. Sonraki yıllarda bazı açılışlar da bu tarihe denk geldi: Marmaray ilk seferini 2013'te Üsküdar ile Yenikapı arasında yaptı, Ankara'daki Yüksek Hızlı Tren Garı 2016'da, İstanbul Havalimanı ise 2018'de kullanıma açıldı. Daha eski bir örnek 1961'den gelir; ilk yerli otomobil Devrim o yılın bayramında hediye olarak Cemal Gürsel'e sunulmuştu.
Tarihte 29 Ekim'de neler oldu
-
2018
İstanbul Havalimanı, Cumhuriyet Bayramı gününde düzenlenen açılışla hizmete girdi. Türkiye
-
2016
Ankara'da Yüksek Hızlı Tren Garı yolculara açılarak hizmet vermeye başladı. Türkiye
-
2013
Marmaray hizmete girdi; hattın ilk treni Üsküdar'dan kalkıp Yenikapı'ya ulaştı. Türkiye
-
2018
Endonezya'da Cakarta'dan Pangkal Pinang'a uçacak Boeing 737, kalkıştan kısa süre sonra denize çakıldı. Kazada 189 kişi yaşamını yitirdi.
-
2006
Nijerya'da, başkent Abuja'dan kalkan 104 yolculu bir Boeing 737 havalandıktan hemen sonra yere düştü; yalnız 6 kişi sağ çıktı.
-
2004
Avrupa Birliği'ne üye 25 ülkenin liderleri, birliğin anayasa metnine imza attı.
-
1998
Adana'dan Ankara'ya giden THY uçağı, içinde 33 yolcu ve 6 mürettebat varken kaçırıldı. Kaçıran Erdal Aksu öldürüldü; Diyarbakır'da 4 öğretmenin ölümü nedeniyle arandığı ortaya çıktı. Türkiye
-
1998
Hazar ve Orta Asya petrolünü Bakü Tiflis Ceyhan hattıyla batıya taşımayı öngören Ankara Deklarasyonu, Türkiye ile dört ülke tarafından imzalandı. Türkiye
-
1992
Irak'ın kuzeyiyle Türkiye arasındaki Sinhat Boğazı TSK'nın denetimine girdi; çatışmalarda 90 silahlı militan öldü. Türkiye
-
1992
Kazakistan ile Türkmenistan, Ankara'daki ilk büyükelçiliklerini bu tarihte faaliyete geçirdi. Türkiye
-
1961
Türkiye'de üretilen ilk otomobil olan Devrim, armağan olarak Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'e sunuldu. Türkiye
-
1960
Millî Birlik Komitesi 147 öğretim üyesini görevden almıştı; buna tepkiler sürerken Suut Kemal Yetkin, Ankara Üniversitesi'ndeki rektörlükten istifa etti. Türkiye
-
1954
Vatan Partisi bu tarihte kuruldu; partinin kurucusu Dr. Hikmet Kıvılcımlı'ydı. Türkiye
-
1933
Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, cumhuriyetin onuncu yıl dönümü vesilesiyle nutkunu okudu. Türkiye
-
1930
Yunanistan Başbakanı Venizelos, Ankara'daki Cumhuriyet Bayramı törenlerinde konuk olarak yer aldı. Türkiye
-
1924
Milletler Cemiyeti Konseyi, Türkiye ile Irak arasındaki sınırı Musul Irak tarafında kalacak şekilde belirledi. Türkiye
-
1923
Cumhuriyet ilan edildi ve Mustafa Kemal Atatürk, TBMM'de oyların tümünü alarak Türkiye'nin ilk cumhurbaşkanı oldu. Türkiye
-
1919
Antep'teki Britanya birlikleri kenti Fransızlara bırakarak bölgeden çekildi. Türkiye
-
1914
Amiral Souchon komutasındaki Yavuz (Goeben), Midilli (Breslau) ve dokuz Osmanlı gemisi Rus limanlarını ve gemilerini bombaladı. Bu saldırı Osmanlı'yı I. Dünya Savaşı'na soktu. Türkiye
-
1913
Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti bu tarihte sona erdi. Türkiye
-
1998
ABD'li astronot John Glenn, 77 yaşındayken Discovery mekiğiyle uzaya döndü; önceki uçuşunun üzerinden 36 yıl geçmişti.
-
1969
ARPANET üzerinden iki bilgisayar ilk kez birbirine bağlandı. Bu ağ, İnternet'in öncüsü sayılır.
-
1967
Montreal'de açılan Expo 67 Dünya Fuarı kapılarını kapattı; fuarı gezenlerin sayısı 50 milyonu aşmıştı.
-
1961
Birleşik Arap Cumhuriyeti'nden çekilen Suriye, yeniden ayrı bir devlet oldu.
-
1960
Sonradan Muhammet Ali adını alacak Cassius Clay, profesyonel kariyerindeki ilk galibiyetini Louisville'de aldı.
-
1956
İsrail Ordusu, Mısır'la olan sınırı aşıp Sina Yarımadası'na girdi ve bölgeyi işgal etti.
-
1929
New York Borsası'ndaki çöküş, ABD'den başlayıp bütün dünyaya yayılan Büyük Buhran'ın başlangıcı oldu.
-
1927
Irak'ta Ur kenti yakınındaki kazıda, yaşının 5 bin yıl olduğu anlaşılan bir molekül takımı gün ışığına çıkarıldı.
-
1901
ABD Başkanı William McKinley'i vuran Leon Czolgosz'un idam cezası elektrikli sandalyede infaz edildi.
-
1888
Osmanlı İmparatorluğu ile sekiz Avrupa devleti İstanbul Antlaşması'nın son metnini imzaladı. Antlaşma, gemilerin savaşta da barışta da Süveyş Kanalı'ndan geçişini güvenceye aldı. Türkiye
-
1863
Cenevre'de bir araya gelen 16 ülkenin temsilcileri Uluslararası Kızılhaç'ı kurma kararı aldı.
-
1859
İspanya ile Fas arasında savaş hâli başladı; savaşı ilan eden taraf İspanya'ydı.
-
1787
Mozart'ın operası Don Giovanni, Prag Ulusal Tiyatrosu'nda seyirci karşısına ilk kez çıktı.
29 Ekim'de doğanlar
- 1998 Kanadalı Formula 1 pilotu Lance Stroll
- 1993 Amerikalı oyuncu India Eisley
- 1991 Türk futbolcu Hüseyin Atalay
- 1991 Fildişi Sahili millî takımının futbolcusu Simon Deli
- 1990 Kanadalı buz patenci Vanessa Crone
- 1990 İsveçli pop şarkıcısı Eric Saade
- 1989 Sloven yol bisikleti yarışçısı Primož Roglič
- 1989 Türk oyuncu ve model Leyla Lydia Tuğutlu
- 1988 Romanyalı futbolcu Florin Gardoș
- 1987 Kanadalı buz patenci Jessica Dubé
- 1987 İsveçli söz yazarı ve şarkıcı Tove Lo
- 1986 Kanadalı oyuncu Italia Ricci
- 1985 İngiliz film ve televizyon oyuncusu Janet Montgomery
- 1983 Alman futbolcu Malik Fathi
- 1983 Fransız eski futbolcu Jérémy Mathieu
- 1983 Avrupa, dünya ve olimpiyat şampiyonluğu kazanan Türk halterci Nurcan Taylan
- 1982 Suriye cumhurbaşkanı, siyasetçi Ahmed eş-Şara
- 1982 Belçikalı oyuncu Nicolas Gob
- 1982 Türk yapımcı Serdar Şen
- 1981 Yunan eski millî futbolcu Yorgo Fotakis
- 1980 Amerikalı oyuncu Ben Foster
- 1976 Türk teknik direktör ve eski futbolcu Hikmet Çapanoğlu (ö. 2025)
- 1973 Kökeni Portekiz ve İspanya'ya dayanan Fransız eski futbolcu Robert Pirès
- 1973 İranlı sanatçı Mahsa Vahdet
- 1972 Amerikalı oyuncu Gabrielle Union; şarkıcılık, aktivistlik ve yazarlık da yaptı
- 1971 Litvan şarkıcı Aistė Smilgevičiūtė
- 1971 Amerikalı oyuncu Winona Ryder
- 1970 Hollandalı teknik direktör ve eski millî futbolcu Phillip Cocu
- 1970 Hollandalı futbolcu Edwin van der Sar
- 1970 İngiliz söz yazarı ve müzisyen Toby Smith (ö. 2017)
- 1968 Norveçli eski sürat patencisi Johann Olav Koss
- 1967 Amerikalı oyuncu Joely Fisher
- 1967 İngiliz oyuncu Rufus Sewell
- 1962 Hamas siyasi büro başkanı Yahya Sinvar (ö. 2024)
- 1961 Şarkıcı ve müzisyen Randy Jackson, Michael Jackson'ın kardeşidir
- 1960 Türk iş insanı Mustafa Koç (ö. 2016)
- 1959 Tanzanyalı siyasetçi ve öğretim görevlisi John Magufuli (ö. 2021)
- 1957 Amerikalı oyuncu, komedyen ve seslendirmeci Dan Castellaneta
- 1955 Amerikalı müzisyen Kevin DuBrow (ö. 2007)
- 1955 Japon oyuncu Etsuko Shihomi
- 1950 Türkiye'nin 11. cumhurbaşkanı, Türk siyasetçi Abdullah Gül
- 1948 Amerikalı oyuncu Kate Jackson
- 1948 Hollandalı-Amerikalı primatolog ve etolog Frans de Waal (ö. 2024)
- 1947 Akademi Ödülü'nü En İyi Erkek Oyuncu dalında kazanan Amerikalı oyuncu Richard Dreyfuss
- 1944 Başkent Üniversitesi rektörü, Türk tıp profesörü Mehmet Haberal
- 1943 Tiyatroda, sinemada ve dizilerde oynayan Türk oyuncu Müjdat Gezen; şair ve eğitmendir
- 1942 Amerikalı ressam ve televizyoncu Bob Ross (ö. 1995)
- 1938 Amerikalı film yönetmeni Ralph Bakshi
- 1938 Nobel Barış Ödülü sahibi Liberya cumhurbaşkanı Ellen Johnson-Sirleaf
- 1938 Türk şarkı sözü yazarı Sezen Cumhur Önal; radyo ve televizyonda program yapıp sundu
- 1937 Türk tiyatro sanatçısı Ayla Algan; sinemada oynadı, şarkı söyledi (ö. 2024)
- 1934 Meksikalı şair, aktivist ve aktris Aurora Clavel (ö. 2025)
- 1933 Türk yazar ve öğretmen Muzaffer İzgü (ö. 2017)
- 1932 Türk yazar Füruzan (ö. 2024)
- 1930 Fransız heykeltıraş, ressam ve görsel sanatçı Niki de Saint Phalle (ö. 2002)
- 1929 Rus politikacı ve diplomat Yevgeni Primakov (ö. 2015)
- 1926 Türkiye Cumhuriyeti başbakanlarından Necmettin Erbakan; mühendis, akademisyen ve siyasetçi (ö. 2011)
- 1925 İngiliz oyuncu Robert Hardy (ö. 2017)
- 1923 Türkiye'de sanat tarihi ve felsefe dersi veren ilk öğretmenlerden Nazan İpşiroğlu (ö. 2015)
- 1923 Bulgar-Amerikalı kimyager Carl Djerassi; Avusturya'da doğdu, yazar ve senaristti (ö. 2015)
- 1922 Amerikalı besteci, aranjör ve caz trompetçisi Neal Hefti (ö. 2008)
- 1920 Venezuela doğumlu Amerikalı immünolog Baruj Benacerraf (ö. 2011)
- 1918 Amerikalı sessiz film oyuncusu Diana Serra Cary; tarihçi ve yazardı (ö. 2020)
- 1910 İngiliz filozof Alfred Jules Ayer (ö. 1989)
- 1900 Slovak sinema oyuncusu Andrej Bagar (ö. 1966)
- 1899 Rus asıllı sinema oyuncusu Akim Tamiroff (ö. 1972)
- 1897 Alman siyasetçi Joseph Goebbels (ö. 1945)
- 1897 İngiliz futbolcu ve teknik direktör Billy Walker (ö. 1964)
- 1891 Amerikalı oyuncu ve model Fanny Brice (ö. 1951)
- 1880 Sovyet Rus fizikçi Abram İoffe (ö. 1960)
- 1879 Alman siyasetçi ve diplomat Franz von Papen (ö. 1969)
- 1875 Şilili heykeltıraş Rebeca Matte Bello (ö. 1929)
- 1875 Romanya'nın son kraliçe eşi Marie; Kral I. Ferdinand ile evliydi (ö. 1938)
- 1562 Canterbury başpiskoposu George Abbot (ö. 1633)
- 1504 Koreli filozof, ressam, yazar ve şair Shin Saimdang (ö. 1551)
- 1017 Kutsal Roma İmparatoru III. Heinrich (ö. 1056)
29 Ekim'de hayatını kaybedenler
- 2025 Amerikalı sinema oyuncusu Maria Riva (d. 1924)
- 2024 Amerikalı komedyen, dansçı, ses sanatçısı ve oyuncu Teri Garr (d. 1947)
- 2023 Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı Jeyan Mahfi Tözüm (d. 1928)
- 2022 Belçikalı gazeteci ve yazar Hugo Camps (d. 1943)
- 2020 İranlı aktör ve film yönetmeni Karim Akbari Mobarakeh (d. 1953)
- 2020 Avusturyalı-Amerikalı moleküler hücre biyoloğu Angelika Amon (d. 1967)
- 2020 Rus biyolog ve siyasetçi Amir Ishemgulov (d. 1960)
- 2020 Rus siyasetçi ve ekonomist Yuri Ponomaryov (d. 1946)
- 2020 Meksikalı ressam Arturo Rivera (d. 1945)
- 2019 Amerikalı komedyen ve oyuncu John Witherspoon (d. 1942)
- 2018 Haitili ressam ve fotoğrafçı Gérald Bloncourt (d. 1926)
- 2017 Amerikalı caz piyanisti Muhal Richard Abrams; klarnetçi, besteci ve grup lideriydi (d. 1930)
- 2017 Kızılderili lider ve aktivist Dennis J. Banks; öğretmen, konuşmacı ve yazardı (d. 1937)
- 2017 Türk müzisyen ve şarkıcı Metin Ersoy (d. 1934)
- 2017 Polonyalı oyuncu Władysław Kowalski (d. 1936)
- 2017 Avustralyalı eski ragbi oyuncusu ve boksör Tony Madigan (d. 1930)
- 2017 İtalyan mimar Manfredi Nicoletti (d. 1930)
- 2017 Amerikalı sanat tarihçisi Linda Nochlin; kadın hakları savunucusu, küratör ve yazardı (d. 1931)
- 2017 Avustralyalı siyasetçi, hukukçu ve devlet memuru Ninian Stephen (d. 1923)
- 2016 Kamboçyalı siyaset adamı Pen Sovan (d. 1936)
- 2014 İsveçli teknik direktör ve eski millî futbolcu Klas Ingesson (d. 1968)
- 2013 İngiliz komedyen Graham Stark; oyuncu, yazar ve yönetmendi (d. 1922)
- 2009 Alman neo-Nazi siyasetçi ve avukat Jürgen Rieger (d. 1946)
- 2004 Gloucester Dükü Prens Henry'nin eşi Alice; Henry, Kral V. George ile Kraliçe Mary'nin üçüncü oğluydu (d. 1901)
- 2004 Türk bilim insanı Ordal Demokan (d. 1946)
- 2004 Dominikalı siyasetçi Edward Oliver LeBlanc (d. 1923)
- 1997 Amerikan okültist yazar Anton Szandor LaVey (d. 1930)
- 1986 Amerikalı öğretmen Abel Meeropol (d. 1903)
- 1981 Fransız şarkıcı Georges Brassens (d. 1921)
- 1981 DİSK'in kurucusu Türk sendikacı ve siyasetçi Rıza Kuas (d. 1926)
- 1971 Nobel Kimya Ödülü sahibi İsveçli kimyacı Arne Tiselius (d. 1902)
- 1957 Amerikalı film yapımcısı Louis B. Mayer (d. 1884)
- 1951 Amerikalı gök bilimci Robert Grant Aitken (d. 1864)
- 1950 İsveç Kralı V. Gustav (d. 1858)
- 1949 Türk siyasetçi İbrahim Alaettin Gövsa (d. 1889)
- 1949 Rus öğretmen, guru ve yazar Georgi Gürciyev (d. 1866)
- 1935 İngiliz futbolcu Thomas McIntosh (d. 1879)
- 1934 Amerikalı tiyatro ve sinema oyuncusu Lou Tellegen (d. 1883)
- 1933 Fransız bakteriyolog Albert Calmette (d. 1863)
- 1933 Fransız siyasetçi ve matematikçi Paul Painlevé (d. 1863)
- 1932 Polonyalı nörolog Joseph Babinski (d. 1857)
- 1924 İngiliz yazar Frances Hodgson Burnett (d. 1849)
- 1911 Macaristan doğumlu Amerikalı gazeteci Joseph Pulitzer (d. 1847)
- 1901 Amerikalı anarşist ve çelik işçisi Leon Czolgosz; ABD Başkanı McKinley'e suikast düzenledi (d. 1873)
- 1884 Osmanlı'nın Ticaret ve Ziraat nâzırı, Ermeni asıllı Ohannes Çamiç Efendi
- 1880 Avusturyalı ressam Peter Johann Nepomuk Geiger (d. 1805)
- 1829 Avusturyalı piyanist Maria Anna Mozart; Wolfgang Amadeus Mozart'ın ablasıydı (d. 1751)
- 1799 İtalyan botanikçi, böcek bilimci ve doktor Domenico Cirillo (d. 1739)
- 1784 İtalyan peyzaj ressamı Giuseppe Zais (d. 1709)
- 1783 Fransız matematikçi Jean le Rond d'Alembert (d. 1717)
- 1618 İngiliz kâşif Sir Walter Raleigh; idam edildi (d. 1554)
- 1321 1282'den 1321'e kadar Sırbistan Kralı olan II. Stefan Uroš Milutin (d. 1253)
Tarihte 29 Ekim: Türkiye'de deprem
- 5,3 2007 Gölhisar yakınları 5 km derinlik
- 5,9 1909 Yunak yakınları 15 km derinlik
5.0 ve üstü depremler; ölçüm kaydı ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğundan. Son depremler
Bu yıl ve gelecek yıllarda 29 Ekim
- 2026 Perşembe
- 2027 Cuma
- 2028 Pazar
- 2029 Pazartesi
- 2030 Salı
29 Ekim hakkında sık sorulanlar
- 29 Ekim resmî tatil mi? Evet, 29 Ekim tam gün resmî tatildir. 2429 sayılı kanuna göre Cumhuriyet Bayramı tatili bir gün önce, 28 Ekim saat 13.00'te başlar ve 29 Ekim boyunca sürer. Kanunun ikinci maddesi, özel işyerlerinin de bayramın bu gününde kapalı tutulmasını zorunlu kılar.
- 29 Ekim neyin yıl dönümü? 29 Ekim, Türkiye Cumhuriyeti'nin 1923'te ilan edilişinin yıl dönümüdür. Aynı gün Mustafa Kemal Atatürk, meclisteki oylamada bütün oyları alıp ilk cumhurbaşkanı oldu. Gün millî bayram sayılır ve her yıl Cumhuriyet Bayramı adıyla kutlanır. Uluslararası Bakım ve Destek Günü de BM kararıyla bu tarihte yer alır.
- 29 Ekim'de tarihte ne oldu? Cumhuriyetin ilanı dışında 1914'te Osmanlı donanması Rus limanlarını bombalayarak I. Dünya Savaşı'na girdi. 1929'da New York'taki borsa çöküşü Büyük Buhran'ı başlattı. Yakın dönemde ise Marmaray 2013'te, İstanbul Havalimanı da 2018'de bu tarihte açıldı. 1969'daki ilk ARPANET bağlantısı da aynı güne denk gelir.
Yazan Şahin Sezgin ÖZDEMİR Yayın
Özel günler: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, MEB Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği EK-8, Birleşmiş Milletler, Diyanet İşleri Başkanlığı. Olay, doğum ve ölüm kayıtları: Türkçe Vikipedi (CC BY-SA 4.0); cümleler sitemizce yeniden yazıldı.

