İçeriğe geç
Güncel
  1. Yazılar & Haberler Ders 18: Bulgarca Aile ve Akraba İsimleri (Abi, Dayı, Teyze)
  2. Oyun Oyna Pizza Kuryesi Teslimat Yarışı
  3. Oyun Oyna Plaj Arabalarıyla Kart Yarışı
  4. Program İndir Simulink
  5. Oyun Oyna Renkli Para Birleştirme
  6. Oyun Oyna Orman Yolunda Yük Taşıma Kamyonu
  7. Yazılar & Haberler Ders 17: Bulgarca Meyve ve Sebze İsimleri (Pazarda Pazarlık Cümleleri)
  8. Oyun Oyna Formula Sürüş Şampiyonası

Türkçe
sahinsezgin.com
7° Sisli · 18° / 7°
  • Dolar 50,4694 %0,05
  • Euro 55,4579 %0,20
  • Sterlin 66,5006 %0,08
sahinsezgin.com
7° Sisli · 18° / 7°
Türkçe

20 Mart Ne Günü?

Uluslararası Mutluluk Günü

20 Mart bu yıl Cuma gününe denk geldi; 2027 yılında Cumartesi gününe denk gelecek, 120 gün var.

Resmî tatil değil

20 Mart'ta hangi özel günler var

  • Uluslararası Mutluluk Günü Dünya günü BM
  • BM Fransızca Günü Dünya günü BM
  • Tüketiciyi Koruma Haftası Hafta MEB
  • Yaşlılar Haftası Hafta MEB
  • Türk Dünyası ve Toplulukları Haftası Hafta MEB

Tarihte 20 Mart'ta neler oldu

  1. 2015

    Tam güneş tutulması gerçekleşti. Tam tutulma, Norveç'in kuzeybatısından, İzlanda'nın güneyinden ve Svalbard'tan gözlemlenebildi.

  2. 2005

    Japonya'nın Fukuoka şehrinde meydana gelen 6,6 şiddetindeki depremde 1 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı.

  3. 2003

    Irak Savaşı: ABD - Irak arasındaki ilk çarpışmalar başladı.

  4. 2003

    Irak Savaşı: ABD, Irak'ı istila etmeye başladı. Bağdad hava bombardıman saldırısına uğradı (Şok ve Dehşet Harekâtı).

  5. 1997

    Robert Koçaryan, Ermenistan Başbakanı oldu.

  6. 1997

    Avrupa Birliği Ortaklık Komitesi, 106. dönem toplantısı yapıldı.

  7. 1996

    İngiltere'de Hükûmet, deli dana (Mad Cow Disease - MCD) hastalığının insanlara da bulaştığını açıkladı.

  8. 1995

    Tokyo metrosuna düzenlenen sarin gazı saldırısında 12 kişi öldü, 1300 kişi yaralandı.

  9. 1990

    Ferdinand Marcos'nun dul eşi İmelda Marcos; rüşvet, zimmetine para geçirme ve şantaj suçlarından mahkemeye çıkarıldı.

  10. 1987

    Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi, (FDA) AIDS tedavisinde kullanılan AZT (azidothymidine) adlı ilaca onay verdi. Retrovir adıyla piyasaya verilen ilaç, onaylanmış ilk AIDS ilacı oldu.

  11. 1986

    Jacques Chirac, Fransa Başbakanı oldu.

  12. 1981

    Arjantin'in eski Başkanı Isabel Peron, rüşvet suçundan 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

  13. 1969

    John Lennon ile Yoko Ono evlendi.

  14. 1956

    Tunus, Fransa'dan bağımsızlığını kazandı.

  15. 1956

    Tunus, Fransa'dan bağımsızlığını kazandı. Tunus'un ilk Devlet Başkanı Habib Burgiba oldu.

  16. 1945

    Adana - Ceyhan'da meydana gelen 6 büyüklüğündeki deprem; 29 can aldı, 328 ev yıkıldı.

  17. 1942

    Naziler, Polonya'nın Zgierz kentinde 100 Polonyalıyı bir çalışma kampından alıp öldürdüler.

  18. 1942

    Alman Schutzstaffel Birlikleri, batı Ukrayna'nın Rohatin kentinde 600'ü çocuk, 3000 Yahudiyi bir gün içinde öldürdüler.

  19. 1933

    Dönemin Münih Polis Şefi olan Heinrich Himmler, Naziler'in ilk toplama kampı, Dachau Toplama Kampı'nın kurulmasını emretti ve Theodor Eicke'yi de Kamp Komutanı olarak atadı.

  20. 1922

    ABD'nin ilk uçak gemisi USS Langley hizmete girdi.

  21. 1916

    Albert Einstein, görecelik kuramını yayınladı.

  22. 1913

    Çin Milliyetçi Partisi'nin (Kuomintang) kurucusu Sung Çiao-jen, bir suikast girişiminde yaralandı ve 2 gün sonra öldü.

  23. 1899

    Sing Sing Hapishanesi'nde Martha M. Place, elektrikli sandalyede idam edilen ilk kadın oldu.

  24. 1861

    Arjantin'in Mendoza şehri, şiddetli bir depremle büyük hasar gördü.

  25. 1852

    ABD'de Harriet Beecher Stowe'un ünlü kölelik karşıtı romanı, Tom Amca'nın Kulübesi ilk kez yayımlandı.

  26. 1815

    Napolyon, düzenli ordu ve gönüllü güçler eşliğinde Paris'e girdi, Yüz Gün Savaşı başladı.

  27. 1815

    Napolyon, Elbe adasından kaçışının ardından, 140.000 kişilik düzenli ordu ve 200.000 kişilik gönüllü güçler eşliğinde Paris'e girdi.

  28. 1792

    Fransa Millî Meclisi, giyotinle idamı onayladı. Adını, mucidi Fransız doktor Joseph Ignace Guillotin'den alan giyotin, ilk kez 25 Nisan 1792'de kullanıldı.

  29. 1602

    Hollanda Doğu Hindistan Şirketi kuruldu.

20 Mart'ta doğanlar

  1. 2000 Hyunjin, Güney koreli şarkıcı
  2. 1995 Kei, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
  3. 1993 Sloane Stephens, Amerikalı tenisçi
  4. 1993 Ege Kökenli, Türk oyuncu
  5. 1992 Tonia Tisdell, Liberyalı futbolcu
  6. 1991 Mattia Destro, İtalyan futbolcu
  7. 1990 Marcos Rojo, Arjantinli millî futbolcu
  8. 1989 Xavier Dolan, Kanadalı aktör ve film yapımcısı
  9. 1987 Jô, Brezilyalı futbolcu
  10. 1987 Pedro Ken, Brezilyalı futbolcu
  11. 1986 Ruby Rose, Avustralyalı oyuncu, model ve VJ
  12. 1986 Román Torres, Panamalı millî futbolcu
  13. 1985 Morgan Amalfitano, Fransız eski futbolcu
  14. 1985 Nicolas Lombaerts, Belçikalı eski futbolcu
  15. 1984 Christy Carlson Romano, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı
  16. 1984 Fernando Torres, İspanyol futbolcu
  17. 1983 Selin Demiratar, Türk oyuncu
  18. 1983 Jenni Vartiainen, Fin şarkıcı
  19. 1982 Fatma Kaplan Hürriyet, Türk siyasetçi
  20. 1982 Tomasz Kuszczak, Polonyalı profesyonel kaleci
  21. 1980 Jamal Crawford, Amerikalı profesyonel basketbol oyuncusu
  22. 1980 Robertas Javtokas, Litvan eski basketbolcudur
  23. 1979 Freema Agyeman, Gana kökenli İngiliz oyuncu
  24. 1978 Kevin Betsy, İngiliz kökenli Seyşelli millî futbolcu
  25. 1976 Chester Bennington, Amerikalı rock solisti (ö. 2017)
  26. 1974 Carsten Ramelow, Alman millî futbolcu
  27. 1972 Alex Kapranos, İngiliz bir müzisyen
  28. 1971 Touré, Amerikalı yazar, müzik muhabiri, eleştirmen ve sunucu
  29. 1970 Michael Rapaport, Amerikalı oyuncu, yönetmen ve komedyen
  30. 1968 Paul Merson, İngiliz millî futbolcu ve teknik direktör
  31. 1967 Bajram Begaj, Arnavut siyasetçi ve Arnavutluk cumhurbaşkanı
  32. 1964 Natacha Atlas, Mısırlı müzisyen
  33. 1963 David Thewlis, İngiliz oyuncu
  34. 1961 Maja Maranow, Alman oyuncu (ö. 2016)
  35. 1961 Mustafa Karataş, Türk akademisyen ve hadis bilgini
  36. 1958 Holly Hunter, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
  37. 1957 Elizabeth Bourgine, Fransız tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
  38. 1957 Oğuz Haksever, Türk haber sunucusu, muhabir ve editör
  39. 1957 Spike Lee, Amerikalı yönetmen, prodüktör, senarist ve En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü sahibi
  40. 1956 Ayşenil Şamlıoğlu, Türk oyuncu, yönetmen ve yazar
  41. 1956 Catherine Ashton, İngiliz politikacı
  42. 1955 Zerrin Güngör, Türk hukukçu ve Danıştay Başkanı
  43. 1953 Aliosman İmamov, Türk asıllı Bulgar siyasetçi ve akademisyen (ö. 2025)
  44. 1953 Sait Genay, Türk oyuncu
  45. 1952 Sadettin Teksoy, Türk sunucu, gazeteci ve program yapımcısı
  46. 1951 Lena Smedsaas, İsveçli gazeteci ve yazar (ö. 2014)
  47. 1950 William Hurt, Amerikalı sinema oyuncusu ve En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (ö. 2022)
  48. 1948 Bobby Orr, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu
  49. 1948 Nikos Papazoğlu, Yunan şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve albüm yapımcısı (ö. 2011)
  50. 1948 Henny Eman, Arubalı siyasetçi (ö. 2025)
  51. 1945 Pat Riley, Amerikalı basketbol oyuncusu
  52. 1944 Erwin Neher, Alman biyolog
  53. 1943 Cevdet Selvi, Türk siyasetçi
  54. 1940 Paul Neville, Avustralyalı politikacı (ö. 2019)
  55. 1939 Brian Mulroney, Kanadalı siyasetçi (ö. 2024)
  56. 1937 Lois Lowry, Amerikalı yazar
  57. 1935 Bettye Washington Greene, Amerikalı endüstriyel araştırma kimyacısı (ö. 1995)
  58. 1932 Ryszard Kotys, Polonyalı aktör (ö. 2021)
  59. 1929 Germán Robles, İspanya-Meksikalı aktör (ö. 2015)
  60. 1927 John Joubert, Güney Afrika doğumlu İngiliz besteci (ö. 2019)
  61. 1926 Marge Calhoun, Amerikalı sörfçü (ö. 2017)
  62. 1922 Suphi Konak, Türk siyasetçi (ö. 1964)
  63. 1922 Carl Reiner, Amerikalı komedyen, oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2020)
  64. 1919 Gerhard Barkhorn, Nazi Almanyasının Luftwaffe as pilotu (ö. 1983)
  65. 1918 Bernd Alois Zimmermann, Alman modern batı müziği ve opera bestecisi ve muzik öğretmeni (ö. 1970)
  66. 1917 Vera Lynn, İngiliz şarkıcı ve aktris (ö. 2020)
  67. 1916 Pierre Messmer, Fransız siyasetçi (ö. 2007)
  68. 1915 Rudolf Kirchschläger, Avusturyalı diplomat (ö. 2000)
  69. 1915 Sister Rosetta Tharpe, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, gitarist ve şarkıcı (ö. 1973)
  70. 1914 Wendell Corey, Amerikalı oyuncu ve politikacı (ö. 1968)
  71. 1911 Alfonso García Robles, Meksikalı diplomat (ö. 1991)
  72. 1908 Michael Redgrave, İngiliz oyuncu, yönetmen ve yazar (ö. 1985)
  73. 1904 Jerzy Block, Polonyalı aktör ve yönetmen (ö. 1996)
  74. 1904 Burrhus Frederic Skinner, Amerikalı ruhbilimci, yazar, mucit, sosyal reform savunucusu ve şair (ö. 1990)
  75. 1899 Cafer Cabbarlı, Azeri şair, yazar, senaryo yazarı ve yönetmen (ö. 1934)
  76. 1894 Hans Langsdorff, Alman deniz subayı (ö. 1939)
  77. 1892 Ludwig Crüwell, Alman general (ö. 1958)
  78. 1891 Edmund Goulding, İngiliz film yönetmeni, oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni (ö. 1959)
  79. 1887 Hovsep Orbeli, Sovyet şarkiyatçı ve akademisyen (ö. 1961)
  80. 1884 Philipp Frank, Avusturyalı fizikçi, matematikçi ve akademisyen (ö. 1966)
  81. 1882 René Coty, Fransa'da Dördüncü Cumhuriyet'in son cumhurbaşkanı (ö. 1962)
  82. 1879 Hüseyngulu Sarabski, Azeri operacı, oyuncu, yönetmen (ö. 1945)
  83. 1870 Paul von Lettow-Vorbeck, Alman general (ö. 1964)
  84. 1865 Jeanne d'Alcy, Fransız film oyuncusu (ö. 1956)
  85. 1856 Frederick Winslow Taylor, Amerikalı mühendis (ö. 1915)
  86. 1851 İsmail Gaspıralı, Kırım Tatarı gazeteci (ö. 1914)
  87. 1840 Franz Mertens, Polonyalı matematikçi (ö. 1927)
  88. 1828 Henrik Ibsen, Norveçli yazar (ö. 1906)
  89. 1828 Friedrich Karl, Prusya prensi (ö. 1885)
  90. 1823 Nâsıf Maluf, Lübnanlı sözlükbilimci (ö. 1865)
  91. 1811 II. Napolyon, Fransa İmparatoru (ö. 1832)
  92. 1809 Johann Philipp Becker, Alman devrimci (ö. 1886)
  93. 1794 René Primevère Lesson, Fransız cerrah, doğa bilimci, ornitolog ve herpetolog (ö. 1849)
  94. 1780 José Joaquín de Olmedo, Ekvador devlet başkanı, avukat, politikacı ve yazar (ö. 1847)
  95. 1770 Friedrich Hölderlin, Alman şair (ö. 1843)
  96. 1765 Karl Daub, Alman filozof (ö. 1836)
  97. 1737 I. Rama, Tayland kralı (ö. 1809)
  98. 1725 I. Abdülhamid, Osmanlı'nın 27. Padişahı (ö. 1789)
  99. 1612 Anne Bradstreet, İngiliz-Amerikalı feminist şair (Amerikan kolonilerindeki ilk kadın şair) (ö. 1672)
  100. 1606 Georg von Derfflinger, Brandenburg-Prusya ordusu feldmareşali (ö. 1695)

20 Mart'ta hayatını kaybedenler

  1. 2026 Nicholas Brendon, Amerikalı oyuncu (d. 1971)
  2. 2026 Robert Mueller, Amerikalı avukat ve eski FBI başkanı (d. 1944)
  3. 2026 J. Michael Bishop, Amerikalı immünolog ve mikrobiyolog (d. 1936)
  4. 2025 Osman Sınav, Türk yapımcı, yönetmen ve senarist (d. 1956)
  5. 2025 Eddie Jordan, İrlandalı iş insanı, televizyon kişiliği ve eski motor sporları takımı sahibi (d. 1948)
  6. 2025 Filiz Küçüktepe, Türk oyuncu (d. 1949)
  7. 2025 Afdera Franchetti, İtalyan baronesti (d. 1931)
  8. 2025 François Labande, Fransız dağcı, çevreci ve yazar (d. 1941)
  9. 2023 Syabda Perkasa Belawa, Endonezyalı badminton oyuncusu (d. 2001)
  10. 2023 Bryn Hargreaves, İngiliz profesyonel ragbi birliği oyuncusu (d. 1985)
  11. 2023 Anita Thallaug, Norveçli şarkıcı (d. 1938)
  12. 2022 Adriana Hoffmann, Şilili botanikçi, çevreci ve yazar (d. 1940)
  13. 2022 Zeki Fatin Abdül Vahab, Mısırlı aktör ve film yönetmeni (d. 1961)
  14. 2022 Reine Wisell, İsveçli otomobil yarışçısı (d. 1941)
  15. 2021 Taryn Fiebig, Avustralyalı soprano ses tonunda opera ve sahne sanatçısı (d. 1972)
  16. 2021 Anton Font, İspanyol pandomim sanatçısı, tiyatro oyuncusu ve eğitimci (d. 1932)
  17. 2021 Milan Hurtala, Slovak kürekçi (d. 1946)
  18. 2021 Rito Jiménez, Venezuelalı siyasetçi (d. 1951)
  19. 2021 Vladimir Kirsanov, Sovyet-Rus koreograf ve dansçı (d. 1947)
  20. 2021 Peter Lorimer, İskoç eski futbolcudur (d. 1946)
  21. 2021 Richard Mendani, Papua Yeni Gineli politikacı (d. 1967)
  22. 2021 François Nicoullaud, Fransız diplomat (d. 1940)
  23. 2021 Dan Sartain, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen (d. 1981)
  24. 2020 Cengiz Bektaş, Türk mimar (d. 1934)
  25. 2020 Amadeo Carrizo, Arjantinli millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1926)
  26. 2020 Carlos Falcó, İspanyol aristokrat soylu, yazar ve şarap üreticisi (d. 1937)
  27. 2020 Muhterem Nur, Türk sinema ve ses sanatçısı (d. 1932)
  28. 2020 Marino Quaresimin, İtalyan siyasetçi (d. 1937)
  29. 2020 Kenny Rogers, Amerikalı country ve country pop şarkıcısı, müzik yazarı ve aktör (d. 1938)
  30. 2020 Levent Ünsal, Türk oyuncu, sunucu ve seslendirme sanatçısı (d. 1932)
  31. 2019 Randy Jackson, Amerikalı beyzbol oyuncusu (d. 1926)
  32. 2019 Warnock Baronesi Mary Warnock, İngiliz filozof, yazar ve eğitimci (d. 1924)
  33. 2018 Dilbar Abdurahmanonova, Sovyet-Özbek kemancı ve orkestra şefi (d. 1936)
  34. 2018 Peter G. Peterson, Amerikalı bankacı (d. 1926)
  35. 2017 David Rockefeller, Amerikalı bankacı (d. 1915)
  36. 2016 Anker Jørgensen, Danimarkalı siyasetçi (d. 1922)
  37. 2015 Malcolm Fraser, Avustralyalı liberal politikacı ve eski başbakan (d. 1930)
  38. 2014 Hilderaldo Bellini, Brezilyalı futbolcu (d. 1930)
  39. 2013 Zillur Rahman, eski Bangladeş devlet başkanı ve Avami üst düzey Başkanlık heyeti üyesi (d. 1929)
  40. 2009 Abdüllatif Filali, Faslı siyasetçi ve diplomat (d. 1928)
  41. 2007 Taha Yasin Ramazan, Iraklı siyasetçi (d. 1938)
  42. 2004 Juliana, 1948'den 1980'deki feragatına kadar Hollanda kraliçesi (d. 1909)
  43. 1998 George Howard, Amerikalı müzisyen (d. 1956)
  44. 1995 Víctor Ugarte, Bolivyalı millî futbolcu (d. 1926)
  45. 1993 Polykarp Kusch, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1911)
  46. 1990 Lev Yaşin, Sovyet futbolcu (d. 1929)
  47. 1984 Kerime Nadir, Türk romancı (d. 1917)
  48. 1972 Marilyn Maxwell, Amerikalı oyuncu ve komedyen (d. 1921)
  49. 1971 Falih Rıfkı Atay, Türk gazeteci ve yazar (d. 1894)
  50. 1962 C. Wright Mills, Amerikalı sosyolog (d. 1916)
  51. 1962 Hüsrev Gerede, Türk asker ve politikacı (d. 1884)
  52. 1954 Mehmet Emin Kalmuk, Türk hendese (Geometri) muallimi ve telgraf ve telefon müderrisi (d. 1869)
  53. 1947 Victor Goldschmidt, Norveçli mineralog (d. 1888)
  54. 1941 Oskar Baum, Çek müzik eğitimcisi ve yazarı (d. 1883)
  55. 1935 Jón Þorláksson, İzlanda eski Başbakanı (d. 1877)
  56. 1934 Waldeck ve Pyrmont Prensesi Emma, Hollanda Kraliçesi ve Lüksemburg Büyük Düşesi (d. 1858)
  57. 1931 Hermann Müller, Alman devlet adamı ve Almanya Sosyal Demokrat Partisi (SPD) lideri (d. 1876)
  58. 1930 Hoca Ali Rıza, Türk ressam (d. 1858)
  59. 1929 Ferdinand Foch, Fransız asker (d. 1851)
  60. 1925 George Curzon, İngiliz devlet adamı (d. 1859)
  61. 1924 Fernand Cormon, Fransız ressam (d. 1845)
  62. 1898 İvan Şişkin, Rus manzara (peyzaj) ressamı, gravürcü ve teknik çizimci (d. 1832)
  63. 1897 Apollon Maykov, Rus şair (d. 1821)
  64. 1894 Lajos Kossuth, Macar siyasetçi (d. 1802)
  65. 1878 Julius Robert von Mayer, Alman fizikçi (d. 1814)
  66. 1851 Ali Paşa Rıdvanbegoviç, Hersekli siyasetçi (d. 1783)
  67. 1816 I. Maria, 1777-1816 yılları arasında Portekiz'in 1815-1816 yılları arasında Brezilya'nın Kraliçeliğini yapmış hükümdar (d. 1734)
  68. 1673 Augustyn Kordecki, Leh din adamı (d. 1603)
  69. 1619 Matthias, 1611-1617 Bohemya Kralı olarak hükmetti (d. 1557)
  70. 1568 Albrecht, Töton Şövalyeleri'nin büyük üstadı ve Prusya'nın ilk hükümdarı (d. 1490)
  71. 1413 IV. Henry veya Henry Bolingbroke, 1399-1413 yılları arasındaki İngiltere ve İrlanda kralı (d. 1367)
  72. 1390 III. Aleksios, Trabzon imparatoru (d. 1338)
  73. 1239 Hermann von Salza, Alman Haçlıları'nın kurduğu Töton Şövalyeleri adlı askeri tarikatın başkanı (1210-1239) (d. 1170)
  74. 1191 III. Clemens, 19 Aralık 1187'den ölümüne kadar papalık yaptı (d. 1130)
  75. 1181 Taira no Kiyomori, Heian döneminin sonunda Japonya'da bir askeri lider (d. 1118)

Tarihte 20 Mart: Türkiye'de deprem

  1. 5,7 2019 Denizli çevresi 8 km derinlik
  2. 6,1 1945 Osmaniye çevresi 15 km derinlik

5.0 ve üstü depremler; ölçüm kaydı ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğundan. Son depremler

Bu yıl ve gelecek yıllarda 20 Mart

  1. 2026 Cuma
  2. 2027 Cumartesi
  3. 2028 Pazartesi
  4. 2029 Salı
  5. 2030 Çarşamba

20 Mart hakkında sık sorulanlar

  • 20 Mart hangi güne denk geliyor? 20 Mart bu yıl Cuma gününe denk geldi; 2027 yılında Cumartesi gününe denk gelecek, 120 gün var.
  • 20 Mart resmî tatil mi? Hayır, 20 Mart resmî tatil değildir; işyerleri ve okullar olağan düzende açıktır.
  • 20 Mart doğumlular hangi burç? 20 Mart doğumlular Balık burcudur; Balık burcu 19 Şubat - 20 Mart arasında doğanları kapsar.

Özel günler: 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, MEB Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği EK-8, Birleşmiş Milletler, Diyanet İşleri Başkanlığı. Olay, doğum ve ölüm kayıtları: Türkçe Vikipedi; metinler CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanıldı.