Tarihte Bugün: 14 Eylül

14 Eylül gününün öne çıkan olayları, o gün doğan ve hayatını kaybeden ünlüler.

Öne çıkanlar

2019
Suudi Arabistan'ın doğusunda Abkayk ve Hureys petrol sahalarına drone ile saldırı düzenlendi.
1960
Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela, OPEC'i kurdu.
1901
ABD Başkanı William McKinley, New York'ta bir anarşist tarafından vurularak öldürüldü, 12 saat sonra yerine Theodore Roosevelt geçti.
1867
Karl Marx'ın yazdığı Kapital'in ilk cildi yayımlandı.
1829
Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Edirne Antlaşması imzalandı.

Olaylar 33

2019 Suudi Arabistan'ın doğusunda Abkayk ve Hureys petrol sahalarına drone ile saldırı düzenlendi.
2018 İstanbul Yeni Havalimanı'nın yapım aşamasında kötü çalışma koşulları sebebiyle inşaat işçileri grev yapmaya başladı.
1999 YÖK Rektörler Komitesi, üniversite yerleşkelerinde, açık ya da kapalı alanlarda baş örtüsünü yasaklayan ortak karar aldı. Kimlik kartındaki fotoğraf, derslikler, laboratuvarlar, sosyal tesis ve spor alanlarında da baş örtüsü yasağı konuldu.
1997 Van'da gerilim hattına takılan askeri helikopterin düşmesi sonucu 10 asker öldü.
1994 Akşam, Mehmet Ali Ilıcak yönetiminde tekrar yayın hayatına başladı.
1980 Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş teslim oldu ve Uzunada'ya gönderildi.
1980 Sıkıyönetim Komutanlıkları'nca, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) yöneticilerinin teslim olması istendi.
1980 Adana'da sol görüşlü militan Serdar Soyergin, fraksiyon ayrılığından dolayı sol görüşlü Erdoğan Polat'ı öldürdü. Kaçmaya çalışırken Tank Yüzbaşı Bülent Angın'ın da içinde bulunduğu güvenlik güçleriyle çatıştı, Yüzbaşı Angın öldürüldü.
1980 Uğur Mumcu, Cumhuriyet gazetesindeki köşesinde 12 Eylül Darbesi hakkında, "Devlet, devlet olmaktan çıkar; parlamento, on beş gün içinde seçilmesi gereken cumhurbaşkanını seçmez ve ülke baştan başa örtülü bir iç savaşın kanlı arenasına dönüşürse Silahlı Kuvvetlerin yönetime el koymasından doğal ne olabilir ki?" yazdı.
1974 Sinema oyuncusu ve yönetmeni Yılmaz Güney, Adana ilinin Yumurtalık ilçesi yargıcı Sefa Mutlu'yu öldürdü.
1972 Aşık Mahsuni, Başbakan'a hakaret ettiği iddiasıyla yargılandı.
1971 Bilim ve Sosyalizm Yayınları'nın sahibi Süleyman Ege, Lenin'in "Devlet ve Devrim" kitabı nedeniyle 7,5 yıl hapse mahkûm oldu.
1970 Filistinli gerillalar, Ürdün'ün ikinci büyük şehri İrbid'i kontrol altına aldılar.
1969 Balkan Boks Şampiyonası'nda, Seyfi Tatar ile Celal Sandal şampiyon oldu.
1963 Ömür boyu hapse mahkûm eski Demokrat Parti Milletvekili Zeki Erataman, tedavi gördüğü hastaneden kaçtı. Daha sonra Erataman'ın Yunanistan'a iltica ettiği açıklandı.
1960 Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela OPEC'i kurdu.
1956 Akis dergisi toplatıldı.
1954 Fransa, Profesör Tevfik Remzi Kazancıgil'e Légion d'honneur nişanı verdi.
1944 Radyo istasyonlarının kurulması ve genişletilmesi yasası çıktı.
1940 Macar askerleri Romanya'yı ilhak ettikleri sırada Ip Katliamı'nı gerçekleştirdi.
1936 Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı, ilkokullarda okutulacak "Alfabe" kitabını kabul etti. Alfabe'nin yazarları: Murat Özgün ve İlhan Gökçe.
1933 Türkiye ile Yunanistan Dostluk Antlaşması imzaladı.
1930 Son Posta gazetesi Sorumlu Müdürü Selim Ragıp Emeç tutuklandı.
1923 Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç Tren İstasyonu Yunanlardan teslim alındı.
1922 Bursa'ya bağlı Karacabey ilçesi düşman işgalinden kurtuldu.
1922 İzmir'e bağlı Bergama ilçesi düşman işgalinden kurtuldu.
1919 Sivas'ta İrâde-i Milliye gazetesi yayınlanmaya başlandı.
1908 Osmanlı Ahrar Fırkası kuruldu.
1901 ABD Başkanı William McKinley öldü ve yerine Başkan Yardımcısı Theodore Roosevelt geçti. McKinley, 6 Eylül 1901'de New York'ta fuar açarken, Polonyalı Leon Czolgosz tarafından yapılan suikast sonucunda vurulmuştu.
1867 Karl Marx'ın yazdığı Kapital'in ilk cildi yayımlandı.
1829 Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında Edirne Antlaşması imzalandı.
1812 Fransa İmparatoru Napolyon, ordularının başında büyük bir yangının sürdüğü Moskova'ya girdi.
1460 Fatih Sultan Mehmed, Trabzon İmparatorluğu'na son vermek için Trabzon Kuşatması'na başladı,

Doğumlar 108

1997 Benjamin Ingrosso, İsveçli şarkıcı ve şarkı yazarı
1995 Pape Abou Cissé, Senegalli milli futbolcu
1995 Marie Verhulst, Belçikalı oyuncu
1994 Foxy Di, Amerikalı Erotik model ve pornografik film oyuncusu
1994 Brahim Darri, Hollandalı futbolcu
1994 Gary Harris, Amerikalı profesyonel basketbolcu
1994 Hailey Anne Nelson, Amerikalı oyuncu
1994 Daniel O'Shaughnessy, Fin futbolcu
1994 Fehd el-Müvelled, Suudi futbolcu
1994 Léo Dubois, Fransız milli futbolcu
1994 Yumemi Kanda, Japon futbolcu
1993 Takaharu Nishino, Japon futbolcu
1992 Zico, Güney Koreli rapçi, prodüktör, şarkıcı ve söz yazarı
1991 Nana, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
1990 Douglas Costa, Brezilyalı futbolcu
1990 Petar Filipović, Sırp futbolcu
1989 Jacqueline Byers, Kanadalı oyuncu
1989 Jimmy Butler, Amerikalı basketbolcu
1989 Jessica Brown Findlay, İngiliz oyuncu
1989 Lee Jong-suk, Güney Koreli model ve oyuncu
1988 Maicon, Brezilyalı futbolcu
1988 Diogo Salomão, Portekizli futbolcu
1987 Emrah Tuncel, Türk futbolcu
1987 Francesco Della Rocca, İtalyan futbolcu
1987 Gašper Vidmar, Sloven profesyonel millî basketbolcu
1986 Steven Naismith, İskoç eski millî futbolcu
1986 Barış Özbek, Almanya doğumlu Türk eski futbolcu
1985 Aya Ueto, Japon şarkıcı ve oyuncu
1985 Tomoya Hirayama, Japon eski futbolcu
1984 Eymen Meslusi, Tunuslu eski millî futbolcu
1984 Gonzalo Castro Irizábal, Uruguaylı millî futbolcu
1983 Araş Burhani, İranlı millî futbolcu
1983 Amy Jade Winehouse, İngiliz şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (ö. 2011)
1982 SoShy, Fransız şarkıcı ve söz yazarı
1981 Sandro Stallbaum, Alman eski futbolcu
1980 Ivan Radeljić, Boşnak eski futbolcu
1979 Ivica Olić, Hırvat eski millî futbolcu
1978 Carmen Kass, Estonyalı model ve eski siyasi adayı
1978 Arda Öziri, Türk dizi ve sinema oyuncusu (ö. 2018)
1977 Alex de Souza, Brezilyalı eski millî futbolcu, futbol yorumcusu ve teknik direktör
1975 Gökhan Mumcu, Türk oyuncu
1974 Hişam El Geruc, Faslı millî atlet ve eski orta mesafe koşucusu
1974 Sunday Oliseh, Nijeryalı eski millî futbolcu ve teknik direktör
1973 Andrew Lincoln, İngiliz oyuncu
1973 Vincent Cespedes, Fransız filozof ve yazar
1973 Nas, Amerikalı rapçi ve oyuncu
1972 Shidō Nakamura, Japon sinema oyuncusu
1971 İclal Aydın, Türk oyuncu, yazar, şair ve sunucu
1971 Jeff Loomis, Amerikalı müzisyen
1971 Andre Matos, Brezilyalı şarkıcı, müzisyen ve besteci (ö. 2019)
1970 Mike Burns, Amerikalı eski millî futbolcu
1969 Faruk Korkmaz, Türk eski futbolcu
1968 Josef Pröll, Avusturyalı siyasetçi
1968 Yusuf Elgörmüş, Türk doktor ve iş adamı
1966 Can Kahraman, Türk oyuncu
1966 Nikola Jurčević, Hırvat futbolcu
1965 Dimitri Medvedev, Rus siyasetçi (Rusya eski başbakanı)
1965 Hülya Gülşen Irmak, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
1964 Faith Ford, Amerikalı dizi ve sinema oyuncusu
1960 Melissa Leo, Amerikalı oyuncu
1956 Kostas Karamanlis, Yunan siyasetçi (Yunanistan eski başbakanı)
1956 Ray Wilkins, İngiliz millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2018)
1955 Geraldine Brooks, Avustralyalı-Amerikalı gazeteci ve yazar
1955 XIV. Leo (Robert Francis Prevost) Papa
1953 Robert Wisdom, Amerikalı oyuncu
1953 Nilcéa Freire, Brezilya akademisyen ve siyasetçi (ö. 2019)
1951 Volodimir Melnikov, Ukraynalı şair, nesir yazarı, besteci, bilim adamı, Ukrayna'nın Onurlu Sanatçısı
1951 Yuri Sauh, Sovyet-Rus futbolcu ve teknik direktör (ö. 2021)
1950 Yigal Bashan, İsrailli şarkıcı, aktör, söz yazarı ve besteci (ö. 2018)
1950 Eijun Kiyokumo, Japon eski milli futbolcu
1949 Ed King, Amerikalı rock müzisyeni ve söz yazarı (ö. 2018)
1949 Tommy Seebach, Danimarkalı şarkıcı (ö. 2003)
1947 Sam Neill, Yeni Zelandalı oyuncu, yönetmen, yapımcı ve yazar (ö. 2026)
1946 Volodimir Muntyan, Ukrayna asıllı Sovyet millî futbolcu ve teknik direktör (ö. 2025)
1945 İskender Öksüz, Türk kimya profesörü, düşünür, yazar ve bilim adamı
1945 José Luis González Dávila, Meksikalı eski milli futbolcu (ö. 1995)
1944 Günter Netzer, Alman eski millî futbolcu ve teknik direktör
1942 Eliso Virsaladze, Gürcü piyanist
1939 Renato Scarpa, İtalyan aktör (ö. 2021)
1939 Mary Twala, Güney Afrikalı aktris (ö. 2020)
1938 Tiziano Terzani, İtalyan gazeteci ve yazar (ö. 2004)
1937 Renzo Piano, İtalyan mimar
1936 Ferid Murad, Arnavut asıllı Amerikalı doktor, farmakolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 2023)
1935 Sarah Kofman, Fransız filozof (ö. 1994)
1934 Kate Millett, Amerikalı feminist yazar (ö. 2017)
1933 Zoe Caldwell, Avustralyalı oyuncu (ö. 2020)
1930 Jacques Godin, Kanadalı tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2020)
1930 Anton Donchev, Bulgar romancı, oyun yazarı ve hukukçu (ö. 2022)
1928 Alberto Korda, Kübalı fotoğrafçı (ö. 2001)
1926 Michel Butor, Fransız yazar (ö. 2016)
1926 I. Düşes Carmen Franco, İspanyol soylu kişilik ve düşes (ö. 2017)
1923 Semahat Geldiay, Türk zoolog (ö. 2002)
1922 Şükrü Gülesin, Türk millî futbolcu, teknik direktör ve spor yazarı (ö. 1977)
1920 Lawrence Klein, Amerikalı iktisatçı ve ekonometri (ö. 2013)
1913 Jacobo Arbenz Guzmán, 1951 yılından 1954 yılına kadar Guatemala'nın başkanlığını yapmıştır (ö. 1971)
1910 Jack Hawkins, İngiliz aktör (ö. 1973)
1898 Hal B. Wallis, Amerikalı film yapımcısı (ö. 1986)
1883 Margaret Sanger, Amerikalı doğum kontrolü savunucusu ve aktivist (ö. 1966)
1870 Cevat Çobanlı, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1938)
1864 Robert Cecil, İngiliz politikacı ve diplomat (ö. 1948)
1849 Ivan Pavlov, Rus fizyolog ve Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi (ö. 1936)
1843 Lola Rodríguez de Tió, Porto Rikolu şair (ö. 1924)
1837 Nikolai Vasilieviç Bugaev, Rus matematikçi (ö. 1903)
1804 John Gould, İngiliz ornitolog ve kuş ressamı (ö. 1881)
1791 Franz Bopp, Alman dilbilimci (Karşılaştırmalı Hint – Germen dilbiliminin kurucusu) (d. 1867)
1769 Alexander von Humboldt, Prusyalı doğa bilimci ve kâşif (ö. 1859)
786 Memun, Abbasi Halifesi (ö. 833)
208 Diadumenianus, Roma İmparatoru Macrinus'un oğlu (ö. 218)

Ölümler 57

2024 Zübeyr Han, Hint siyasetçi (d. 1963)
2022 İrini Papas, Yunan sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1926)
2020 Sei Ashina, Japon aktris (d. 1983)
2020 Sadek Bachchu, Bangladeşli sinema oyuncusu (d. 1955)
2020 Fer, İspanyol çizgi roman sanatçısı ve yazar (d. 1949)
2019 Jean Heywood, İngiliz oyuncu (d. 1921)
2018 Alan Abel, Amerikalı komedyen, yapımcı ve yazar (d. 1924)
2018 Anneke Grönloh, Hollandalı şarkıcı (d. 1942)
2018 Said Kengerani, İranlı aktör (d. 1954)
2018 Zienia Merton, İngiliz oyuncu (d. 1945)
2018 Sacit Seldüz, Türk basketbolcu, voleybolcu ve antrenör (d. 1924)
2017 Marcel Herriot, Fransız piskopos (d. 1934)
2017 Djibo Leyti Kâ, Senegalli sosyalist siyasetçi ve eski bakan (d. 1948)
2017 Otto Wanz, Avusturyalı eski ağır sıklet boksör ve profesyonel güreşçi (d. 1943)
2016 Eduard Gusev, Rus bisiklet yarışçısı (d. 1936)
2016 Kim McGuire, Amerikalı oyuncu ve doblör (d. 1955)
2015 Corneliu Vadim Tudor, Rumen aşırı sağcı siyasetçi, yazar, gazeteci ve şair (d. 1949)
2014 Angus Lennie, İskoç oyuncu (d. 1930)
2012 Winston Rekert, Kanadalı oyuncu (d. 1949)
2011 Rudolf Mössbauer, Alman fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1929)
2010 Muhammed Arkoun, Berberi asıllı Cezayirli modernist İslam düşünürü (d. 1928)
2009 Patrick Swayze, Amerikalı oyuncu, dansçı ve şarkı sözü yazarı (d. 1952)
2005 Robert Wise, Amerikalı film yönetmeni ve yapımcı (d. 1914)
2001 Stelio Kazancidis, Yunan şarkıcı (d. 1931)
1998 Yang Shangkun, 1988-1993 yılları arasında Çin'in 4. devlet başkanı olarak görev yapmış Çinli siyasetçi (d. 1907)
1991 Julie Bovasso, Amerikalı oyuncu (d. 1930)
1984 Richard Brautigan, Amerikalı yazar (d. 1935)
1984 Janet Gaynor, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1906)
1982 Beşir Cemayel, Lübnan Devlet Başkanı (bombalı saldırıda) (d. 1947)
1982 Grace Kelly, Amerikalı aktris, Monako Prensesi ve En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü sahibi (d. 1929)
1979 Nur Muhammed Terakki, Peştun asıllı Afgan siyasetçi (d. 1913)
1966 Cemal Gürsel, Türk asker ve Türkiye'nin 4. Cumhurbaşkanı (d. 1895)
1959 Wayne Morris, Amerikalı oyuncu (d. 1914)
1937 Tomáš Garrigue Masaryk, Çekoslovakya'nın kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı (d. 1850)
1936 Irving Thalberg, Amerikalı film yapımcısı (d. 1899)
1927 Isadora Duncan, Amerikalı dansçı (d. 1877)
1927 Hugo Ball, Alman yazar ve şair (d. 1886)
1926 Rudolf Christoph Eucken, Alman felsefeci, yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1846)
1926 John Louis Emil Dreyer, Danimarkalı-İrlandalı astronom (d. 1852)
1916 José Echegaray y Eizaguirre, İspanyol yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (d. 1832)
1901 William McKinley, ABD'nin 25. Başkanı (d. 1843)
1852 Arthur Wellesley, Britanyalı asker ve devlet adamı (d. 1769)
1851 James Fenimore Cooper, Amerikalı yazar (d. 1789)
1821 Heinrich Kuhl, Alman doğabilimci ve zoolog (d. 1797)
1712 Giovanni Domenico Cassini, İtalyan matematikçi ve astronom (d. 1625)
1523 VI. Hadrianus, Hollandalı Papa (d. 1429)
1487 Mara Hatun, Sırp despotu Đurađ Branković'in kızı, Osmanlı padişahı II. Murad'ın eşi (d. 1416)
1321 Dante Alighieri, İtalyan ozan ve politikacı (d. 1265)
1164 Sutoku, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 75. imparatoru (d. 1119)
1146 İmadeddin Zengi, Büyük Selçuklular'ın Musul ve Halep Atabeyi ve Zengi Hanedanı'nın kurucusu (d. 1085)
891 V. Stephanus, 885 ile 891 yılları arasında papa
786 Hâdî, Abbasi Halifesi (d. 764)
775 V. Konstantinos, Bizans İmparatoru (d. 718)
585 Bidatsu, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 30. imparatoru (d. 538)
407 İoannes Hrisostomos / Altın Ağızlı Yuhanna, Kilise Babası (d. 349)
258 Kartacalı Siprianus, – Kartaca Episkoposu – Kilise Babası (d. 200)
23 Julius Caesar Drusus, İmparator Tiberius'un tek oğlu (zehirlenerek) (d. MÖ 13)

Özel günler 1

Mühendisler Günü (Romanya)

Kaynak: Türkçe Vikipedi. Metinler CC BY-SA 4.0 lisansıyla kullanılmıştır.