ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) kataloğuna göre 1900'den bu yana Çanakkale il merkezinin 100 km çevresinde 5,0 ve üstü 12 deprem kaydedildi, bunların yedisi 6,0'ı geçti. En büyüğü 9 Ağustos 1912'de Tekirdağ'ın Mürefte-Şarköy kıyısında olan 7,2 büyüklüğündeki deprem. Kayıtlar tek bir noktada toplanmıyor: altısı Saros Körfezi, Gelibolu ve Gökçeada çevresinde ya da Kuzey Ege'de, üçü Biga ve Gönen yöresinde, ikisi Marmara'nın Tekirdağ kıyısında, biri de Edremit Körfezi'nde. Bu sayfanın üstündeki liste ilin son depremlerini anlık gösteriyor. Aşağıda ise geçmişte neler yaşandığını ve hazırlık için neler yapılabileceğini bulacaksınız.
Saros'tan Edremit Körfezi'ne: Çanakkale çevresinin büyük depremleri
Listenin başında 1912 yılı var. 9 Ağustos 1912'deki 7,2 büyüklüğündeki Mürefte-Şarköy depremi il merkezine yaklaşık 89 km uzakta oldu. Ertesi gün Biga'nın kuzeydoğusunda 6,2'lik bir deprem kaydedildi, 13 Eylül 1912'de de yine Tekirdağ kıyısı açıklarında, Kumbağ'ın güneybatısında 6,7'lik bir deprem daha oldu. Merkeze en yakın büyük deprem 27 Mart 1975'te Saros Körfezi'nde, Gökçeada'nın kuzeydoğusunda oldu. Büyüklüğü 6,7, merkeze uzaklığı yaklaşık 37 km idi. Bu depremden on gün önce, 17 Mart 1975'te, Enez'in güneyinde 5,9'luk bir deprem kaydedilmişti. 6 Ekim 1944'te Edremit Körfezi kıyısında, Altınoluk'un batısında 6,7'lik bir deprem oldu. 24 Mayıs 2014'te Semadirek Adası'nın güneybatısında, Gökçeada'nın batısındaki Kuzey Ege'de 6,9 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Bu, listedeki en yeni büyük olay. Biga'nın kuzeyindeki 5 Temmuz 1983 depremi 6,1 büyüklüğündeydi. Merkeze en yakın kayıt ise 6 Ocak 1956'da Gelibolu'nun 15 km batısında olan 5,7'lik deprem, uzaklığı yaklaşık 31 km.
Gelibolu Yarımadası ve Kuzey Ege'nin tektonik konumu
Kuzey Anadolu Fay Hattı, Marmara Denizi'nden batıya doğru Gelibolu Yarımadası ve Saros Körfezi üzerinden Kuzey Ege'ye uzanır. Çanakkale'nin deprem geçmişi büyük ölçüde bu uzantıyla ve ilin güneyindeki Biga Yarımadası ile Edremit Körfezi çevresindeki hareketli yapılarla ilgilidir. Listedeki depremlerin yerleri de bunu gösteriyor: bir grup Saros ve Gökçeada açıklarında, bir grup Biga ve Gönen çevresinde, bir grup da Edremit Körfezi kıyısında. İlin hem Rumeli hem Anadolu yakasında toprağı olduğu için her iki taraftaki depremler de il merkezinde hissedilebilir.
Sığ depremler ve büyüklüğü doğru okumak
Çanakkale çevresindeki büyük depremlerin hepsi sığdır: kayıtlı derinlikler 5 ile 19 km arasında. 1975'teki iki Saros depremi 5 km, 2014 Kuzey Ege depremi 6 km derinlikte ölçüldü. Sığ depremler aynı büyüklükteki derin depremlerden daha güçlü hissedilir. Büyüklük ölçeği logaritmiktir: 7,2 büyüklüğündeki bir deprem 6,2'liğe göre yaklaşık 32 kat daha fazla enerji açığa çıkarır. Uzaklık da önemlidir: 37 km ötedeki 6,7'lik bir deprem, il merkezinde 89 km ötedeki 7,2'lik bir depremden daha güçlü hissedilebilir. USGS değerleri Kandilli Rasathanesi ve AFAD'ın verdiği büyüklüklerden birkaç onda bir farklı olabilir. Bu sayfanın üstündeki canlı listede Türkiye'deki kurumların ölçümleri yer alıyor.
Boğaz kıyısında ve adalarda deprem hazırlığı
AFAD'ın genel önerileri Çanakkale için de geçerli: dolapları ve ağır eşyaları duvara sabitleyin, evde su, yiyecek, el feneri, ilk yardım malzemesi ve önemli belgelerin kopyalarını içeren bir deprem çantası bulundurun, aileyle buluşma noktası belirleyin. Sarsıntı sırasında Çök-Kapan-Tutun hareketini yapın, merdiven ve asansör kullanmayın. Çanakkale Boğazı, Saros ve Ege kıyıları, Gökçeada ve Bozcaada'da yaşayanlar için ek bir kural var: kıyıda güçlü bir sarsıntı hissederseniz resmi uyarı beklemeden denizden uzaklaşıp yüksek bir yere çıkın. Adalarda yaşayanlar, deprem sonrasında feribot seferleri aksayabileceği için birkaç günlük ihtiyacı evde hazır tutmalı.

